Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2008/14141 K.2010/5781

Taraflar arasında görülen davada Kadıköy Asliye 3.Ticaret Mahkemesi’nce verilen 05.06.2008 tarih ve 2006/371-2008/361 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacının sigortalısı olan ... Dış Ticaret Ltd Şti tarafından ihracatı yapılan çeşitli emtia için nakliyat sigorta poliçelerinin düzenlendiğini, sigortalı emtiaların multimodal (çok ve değişik araçlarla taşıma) transport yöntemiyle Türkiye- Ukrayna-Kazakistan arasında taşınması sırasında.

28013524 nolu poliçeyle ilgili 08.06.2005 tarihli, 45261348 nolu poliçeyle ilgili 27.06.2005 tarihli, 28013064 nolu poliçeyle ilgili 27.06.2005 tarihli, 28013314 nolu poliçeyle ilgili 27.06.2005 tarihli, 28023442 nolu poliçeyle ilgili 13.06.2005 tarihli, 28033679 nolu poliçeyle ilgili 13.06.2005 tarihli, 28003494 nolu poliçeyle ilgili 25.06.2005 tarihli, 28013250 nolu poliçeyle 13.06.2005 tarihli, 45257086 nolu poliçeyle ilgili 08.06.2005 tarihli 28033677 nolu poliçeyle ilgili 10.06.2005 tarihli ve 45261266 nolu poliçeyle ilgili 13.06.2005 tarihli hasarların meydana geldiğini,

bu taşımalara konu emtianın bağımsız müfettişler tarafından yükleme sırasında kontrolleri yapılarak sağlam olarak vagon konteynırlara yüklendiğini, ancak sağlam ve tam olarak yüklenen sigortalı emtiaların varma yeri olan Kazakistan’da hasarlı veya eksik olarak teslim edildiğini, taşımaların davalı şirket tarafından yapıldığını, hasarlı emtialar üzerinde yapılan survey raporlarına göre toplam 116,185 YTL hasar tazminatını 29.11.2005 tarihinde sigortalıya ödediklerini ve TTK 1301. maddesi gereğince sigortalının haklarına halef olduklarını ileri sürerek,

116.185 YTL’nin 29.11.2005 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin davaya konu taşımalarda TTK 119.maddesi anlamında acente sıfatıyla hareket ettiğini, taşıyıcı olmadığını, TTK 116-119 maddeleri uyarınca kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, gümrük çıkış beyannameleri ve satış şartları itibariyle taşınan emtianın yetki ve sorumluluğunun alıcı firmaya ait olduğunu, hak ve sorumlulukların satıcıdan çıkmış bulundugunu, FOB satış yapıldığını, ayrıca mal mukabili satış yapıldığını, bu nedenle satıcı adına sigorta yapan davacının dava açma hakkı bulunmadığını,

dava konusu malların asıl göndericisi olan Ünilever A.Ş adına müvekkili firma tarafından nakliyat sigorta poliçesiyle sigortalandığını, bu nedenle davanın Ak Sigorta A.Ş’ye ihbarı gerektiğini, taşınan emtianın taşıyıcı tarafından hasarsız alınmış olması gerektiğini, alıcıya teslim sırasında hasar tesbitlerinin yapılmış olması gerektiğini, ambalaj bozukluğu ve istifleme hatalarından dolayı taşıyıcının sorumlu tutulamayacağını, hasar ihbarlarının zamanında yapılamadığını, hasarın yükleme-istif hatalarından kaynaklanmış olması nedeniyle kusur ve sorumluluklarının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, taşıma belgelerine göre davalının acente sıfatıyla değil taşıyıcı sıfatıyla taşıma işini üstlendiği, satış şekilleri FOB satış olmakla birlikte alıcı firma tarafından meydana gelen hasarlarla ilgili dava açabilmesi yönünden davacıya muvafakatnameler verildiğinden davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu,45257086, 28033679, 28033677 ve 28013250 nolu poliçelerle ilgili taşımaların tamamının demiryolu ile yapıldığı,

demiryolu ile uluslararası eşya taşıma sözleşmesiyle ilgili hükümler (Cotif-CIM) sözleşmesi tayin ettiği sorumluluk hükümleri ışığında 45257086 nolu poliçeye konu hasar nedeniyle 1.483,00 YTL, 28033679 nolu poliçeyle ilgili taşımada meydana gelen hasar nedeniyle 1.705,00 YTL, 28033677 nolu poliçeyle ilgili taşımada meydana gelen hasar nedeniyle 4.283,00 YTL ve 28013250 nolu poliçeye konu taşımayla ilgili oluşan 16.580,00 YTL olmak üzere toplam 24.051,00 YTL hasar bedelinden davalı taşıyıcı şirketin sorumlu olduğu, bu taşımalar dışındaki yedi adet taşımanın kısmen deniz ve devamında da demir yolu ile yapıldığı,

taşıma belgelerine göre bir kısım hasarların deniz taşıması sırasında meydana geldiği, Cotif-CIM sözleşmesinde, taşımanın kısmen deniz yolu ile yapılması halinde dahi Cotif hükümlerinin taşımanın tümüne uygulanacağına dair bir düzenleme yer almadığı, davalı taşıyıcının taşımaların gemiyle yapılan bölümündeki sorumluluğunun deniz taşıma hükümlerine tabi olduğu ve İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi'nin görevinde bulunduğu,

davalı taşıyıcının sorumluluğunun taşıma sözleşmesinden doğduğu ve sorumluluk için davalının BK 101 ve TTK 20/3.maddesi uyarınca temerrüde düşürülmüş olması gerektiği, davacının 26.04.2006 tarihinde talep ettiği tazminatı davalının 03.05.2006 tarihinde ödemeyeceğini beyan ederek bu tarihte mütemerrit olduğu gerekçesiyle, 28013524, 28023442, 28013064, 45261348, 28013314, 28003494, 45261266 nolu poliçelerle ilgili taşımalar yönünden dava dilekçesinin görev yönünden reddine, karar kesinleştiğinde İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi’ne gönderilmesine,

45257086, 38033679, 28033677 ve 28013250 nolu poliçelere ilişkin taşımalar yönünden davanın kısmen kabulü ile, toplam 24.051,00 YTL tazminatın temerrüt tarihi olarak benimsenen 03.05.2006 tarihinden itibaren temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, taraf vekillerinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.