Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2008/7627 K.2010/3199

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 4.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 15.02.2008 tarih ve 2007/75 - 2008/29 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalı-karşı davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 23.03.2010 gününde davacı-karşı davalı avukatı ... ile davalı-karşı davacı avukatı ... gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı.

Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili ...'in Umut Film filmi adıyla 60'ın üzerinde film imal ettiğini, 1973 yapımı... adlı filmin ... ile birlikte 1/2'şer oranda müşterek eser sahibi olduğunu, bu filmi ortak yaptıklarını, 1978 yapımı AŞK MAHKUMLARI, 1978 yapımı SABIR TAŞI, 1978 yapımı AVARE, 1979 yapımı FADİLE, 1979 yapımı SABUHA (TOPRAĞIN OĞLU) adlı filmlerin de yapımcısının ve o tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre eser sahibinin müvekkili olduğunu, mali hakların devrinin koruma süresince mümkün olduğunu,

eskiden 20 yıl olan koruma süresinin 4630 sayılı Yasa ile uzatılmasından dolayı 2001 yılından itibaren dava konusu filmlerin mali hak ve yetkilerinin müvekkiline döndüğünü, davalının bu filmleri kullanarak ve kopyalarını elinde bulundurarak filmler üzerinde hak iddia ettiğini bunun tecavüz oluşturduğunu ve tecavüz tehlikesi doğurduğunu ileri sürerek,

müvekkilinin dava konusu filmlerden... adlı filmin % 50 oranında ortak yapımcısı ve eser sahibi diğer filmlerin ise yapımcısı ve eser sahibi olduğunun tespitini, bu filmlerin davalı tarafından televizyonda gösterilmesini ve sair suretlerde kullanılmasının bu şekildeki vaki ve muhtemel tecavüzün men'ini, verilecek kararın ilanını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, 5846 sayılı Yasa'nın Ek 2. maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu, dava konusu filmlerin 20 yıllık koruma sürelerinin devir sözleşmesinden önce ya da sözleşme tarihinden doğduğu ve bu filmlerin kamu alanına düştüğü, kamu alanına düşmüş haklar yönünden geriye doğru canlardırmanın söz konusu olamaycağını, 2001 yılı değişikliğinden 6 yıl geçtikten sonra hak iddia edilmesinin kötüniyetli olduğunu, ayrıca eser sahipliği ve bağlantılı hak sahipliğinin aynı filmler bakımından birleşmesinin hukuken mümkün olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiş, karşı davasında ise,

müvekkilinin sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan yasa hükümleri gereğince dava konusu filmlerin tamamı üzerinden mülkiyet hakkına, çoğaltma ve temsil haklarına sahip olduğunun tespitine, mülkiyet hakkına olası tecavüzlerin men'ine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, tüm dosya kapsamına göre, 5846 sayılı Yasa'nın Ek 2. maddesinin Anayasa aykırılık iddiasının yerinde görülmediği, 1995 yılından önce yapılmış bulunan filmler yönünden koruma süresi 20 yıl olduğundan davacının davalıya yaptığı devir 20 yıl süre ile hüküm ifade ettiği, koruma süresi sözleşmenin yapıldığı tarihten sonra 70 yıla çıkarıldığı ve 5846 sayılı Yasa'nnı 51. maddesi gereğince ileride yapılacak mevzuat değişikliği ile eser sahibine tanınması muhtemel mali hakların devrine ilişkin sözleşmelerin batıl olduğu,

dolayısıyla 20 yılın sonunda, sinema eseri sahibi hem eser sahibi olarak hem de FSEK'nun 80. maddesi gereğince bağlantılı hak sahibi olarak 50 yıl daha koruma elde ettiği, eski 20 yıllık koruma sürelerinin dolduğu tarihlerden itibaren filmlerle ilgili mali hakların davacılara döndüğü, ayrıca 5680 sayılı Yasa'nın 80/2. maddesi ile sinema fikirlerinin ilk tespitlerini gerçekleştiren sinema eseri sahiplerine bağlantılı hak tanınması nedeniyle 1995 tarihinden önce payına sinema filmlerinin eser sahipleri olan yapımcılar hem eser sahibi, hem bağlantılı hak sahibi korumuna geldiği,

davacının bu filmler üzerinden yeniden hak sahibi olduğu kabul edildiğinden bu filmlerin davalı tarafından televizyonda gösterilmesi, kiralanması, çoğaltılması tasarrufi işlemlerde bulunulması, mali haklardan yararlanılması mümkün olmadığı, aksine davranılmasınını davacının bu filmler üzerindeki mali haklarına tecavüz oluşturacağı, davanın davacı-karşı davalıların lehine sonuçlanmasının, davalı-karşı davacının kusurundan kaynaklanmayıp yasa değişikliğinden kaynaklanması nedeniyle, hükmün ilanının gerekmediği,

öte yandan dava tarihi itibariyle davalının dava konusu bu filmler üzerinde herhangi bir hakkı kalmadığından karşı davanın reddinin gerektiği gerekçesiyle asıl davanın kabulüne, koruma sürelerinin uzatılması nedeniyle dava konusu 1973 yapımı...

Filmi'nin 1/2 oranında eser sahipliğinin ve bağlantılı hak sahipliğinin 3. kişi konumundaki ... ile birlikte davacıya ait olduğunun, 1978 tarihli Aşk Mahkumları, 1978 tarihli Sabırtaşı, 1978 tarihli Avare, 1979 tarihli ...ve 1979 tarihli Sabuha (Toprağın Oğlu) filmlerinin yapımcısının ve eser sahibinin davacı olduğunun, bu filmlerden... filminin 1/2'sinin diğer filmlerin ise tamamının FSEK'da yer alan eser sahipliği ve bağlantılı hak sahipliğinden kaynaklanan mali hakların davacıya döndüğünün ve ait olduğunun tespitine, davalının vaki ve muhtemel tecavüzünün men'ine, ilan talebinin reddine, karşılık davanın da reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı-karşı davacı vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı-karşı davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.