Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2008/9983 K.2010/5219

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 4.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 30/04/2008 tarih ve 2006/402-2008/114 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalı ve karşı davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 11.05.2010 gününde taraf avukatları tebliğe rağmen gelmediğinden tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı.

Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin "..." ismini kullanarak besteci ve söz yazarı olduğu türküler için iki albüm çıkardığını, hazırladığı 3 ncü albüm için davalı şirket ile 30.05.2002 ve 10.07.2002 tarihli sözleşmeler imzaladığını, yılda en az bir yapım olmak üzere 3 yılda 3 yapımı piyasaya çıkarması gereken davalının, 21.07.2003 tarihli ihtar üzerine sadece 400 kaset bandrolü aldığını ve bunun 200 adedini basarak satışa sunduğunu, cezai şartın muaccel olmasını önlemeyi amaçlayan davalının bu sayı ile sözleşmeye uyduğunun kabul edilemeyeceğini, müvekkilinin hazırladığı,

aranjmanlarını yaptığı ve stüdyoya girerek seslendirdiği eserlerin kaydı yapıldığı halde 1 yıl içinde davalının piyasaya çıkarmadığını, 30.10.2002 tarihine kadar 1 nci albümü çıkarması gerekirken, geç ve az sayıda üstelik reklam ve tanıtım yapmadan kaset çıkardığını, 10.07.2002 tarihli sözleşmenin 9 ncu maddesi gereğince CD teslim etme yükümünü de yerine getirmediğini, müvekkilinin dava konusu sözleşme nedeniyle başka sözleşmeler yapmayarak gelir elde edemediğini ileri sürerek,

30.05.2002 ve 10.07.2002 tarihli sözleşmelerin tüm sonuçları ile birlikte feshini, şimdilik 10.07.2002 tarihli sözleşmenin 14 ncü maddesinde yer alan cezai şart uyarınca 655.00 YTL tazminat bedelinin ıslah dilekçesi ile 29.045 YTL daha tazminatın dava tarihinden itibaren temerrüt faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, sözleşmede eserin sayısı ile ilgili bir hüküm bulunmadığını, müvekkilinin reklam yaptığını sözleşmeyi ihlal etmediğini, kaset çıkardığını savunarak, davanın reddini istemiş, karşı dava açarak, davalının sözleşmeye aykırı davranarak, bir radyo kuruluşunda program yaptığını, müvekkilinin yaptığı albümden seslendirme yaptığını, müvekkilinin albüm için çektiği tanıtım fotoğrafını kullandığını, bu şekilde kazanç elde ettiğini ileri sürerek,

davalının kusuru sonucu sürdürülemez hale gelen sözleşmelerin feshinin tespiti ile ilk albümdeki eserlerin telif, mülkiyet, kullanım gibi tüm haklarının tam ruhsatlı şekilde müvekkil firmaya aidiyetine, şimdilik 10.07.2002 tarihli sözleşmenin 14 ncü maddesindeki cezai şart uyarınca 1000 USD karşılığı 1.300,00 YTL tazminatın faiziyle tahsilini, müvekkilinin ilk albüm için yaptığı masraflardan şimdilik 100.000,000 TL tazminatın faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili,asgari ücret ile radyo programı sunmanın sözleşmeye aykırılık Olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, dosya kapsamına, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi asıl ve ek raporuna göre, ilk defa albümü yapılan bir sanatçının albümünün en az 10.000 adet basılması gerektiği, davalının 550 adet çıkarttığı kaset sayısının ciddiye alınamayacak bir sayı olduğu ve sözleşmeye uymuş olmak için bunun yapıldığı, davalının sözleşmeye aykırı davrandığı ve cezai şart ödemesi gerektiği, ilk albümü davalının 30.10.2002 tarihine kadar tamamlamadığı,

karşı davalı aleyhine olan sözleşme hükümlerinin ağır olduğu ve 3 yıl gibi çok uzun bir süre ile davacının çalışmaktan alıkonulamayacağı, BK'nun 7/2 ve 19 ncu, MK'nun 23/2 nci maddesi hükümlerine aykırı olduğu karşı davalının kasetini sürdürebilmek için radyo programında kendi albümünü seslendirmesinin hukuka aykırı olmadığı,

40.000 USD ceza şartı isteme hakkı doğan asıl davacının 29.700,00 YTL cezai şart talep ettiğini, sözleşmeye aykırı davranan karşı davacının masraf ve cezai şart talep edemeyeceği, 20.10.2002 tarihli muvafakatname ve taahhütnamede geçen 11 adet şarkının mali haklarının karşı davacıya ait olduğu gerekçesiyle, asıl davanın kabulüne karşı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı karşı davacı şirket vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve 2 nci ve 3 ncü yılda albümlerin çıkarılmaması davadan sonraki döneme ilişkin olmakla, bu albümlerin çıkarılmamasının da sözleşmenin ihlali sayılması doğru olmamış ise de bunun sonuca müessir bulunmamasına göre asıl davada davalı şirket vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Asıl davada hükmedilen cezai şart miktarının, davalı şirketin yıkımına sebebiyet verip vermeyeceği üzerinde durulup, böyle kabulü halinde cezai şart sözleşmenin BK'nun 19 ncu ve 20 nci madde uyarınca ahlak ve adaba aykırılığı nedeniyle indirilebilir. TTK'nun 24 ncü maddesi uyarınca cezai şartın tenkisini tacir kural olarak isteyemeyese de bu hallerde indirim isteme hakkını haizdir. Mahkemece sözleşmeye göre 40.000 USD cezai şart isteme hakkı bulunan asıl davacının 22.000 USD'na denk gelen 29.700,00 YTL üzerinden taleb ettiğine gerekçede yer verilmesi, bu meblağın davalı şirketin yıkımına sebep olup olmadığı tartışılmadığından, makul sayılıp sayılmayacağının bu aşamada değerlendirilmesi mümkün değildir. Hükmün bu nedenle, asıl davada davalı şirket yakarına bozulması gerekmiştir.

3-Karşı davada, davacı vekilinin cezai şart talebinin reddine ilişkin hüküm bölümüne yönelik temyiz itirazlarına gelince; mahkemece 30.05.2002 tarihli ilk sözleşmenin 7,8 ve 10 ncu madde hükümlerini BK'nun 7/2 ncı, 19 ncı, MK'nun 23/2 nci maddesine aykırı bularak, davalı sanatçının anılan eylemini sözleşmeye aykırılık kapsamında görmemiş ve davacı şirketin cezai şart talebini reddetmiştir.

Oysa, 10.07.2002 tarihli yapım ve menejerlik sözleşmesinde sanatçının şirketten habersiz başka bir firma ile albüm çıkaramayacağı,eserleri başka bir albümde okumayacağı,başka bir organizasyona izinsiz katılamayacağı, ... FM ve Samanyolu Grubuna konser, düğün ve programlar ile ilgili olarak fiyatlar karşılıklı menejerlik sözleşmesinde belirleneceği kararlaştırılmıştır. Davalı şirket 30.07.2003 tarihli ihtarında ...

FM müdürlüğüne, menejerlik haklarının şirkete ait olduğunu bildirmiştir. Bu durumda, sanatçının çalışma hayatına ve özgürlüğüne yönelik ağır hükümler konulduğuna ilişkin gerekçe ikinci sözleşme irdelenmeden oluşturulmuş olup, ikinci sözleşme değerlendirilmeden yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.