Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/1036 K.2010/12024

Taraflar arasında görülen davada Kadıköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 10.04.2008 tarih ve 2007/432-2008/193 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 23.11.2010 gününde davacı avukatı ... ile davalı avukatı ... gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirkete nakliyat sigorta sözleşmesiyle sigortalı elektrik makinelerinden oluşan emtianın davalı şirkete ait araçla bakım ve onarım için Kırıkkale’den Tuzlaya taşınması sırasında makinelerden birinin hasarlandığı oluşan 44.307.170.533 TL hasar bedelinin sigortalısına ödendiği ve davalının meydana gelen zarardan sorumlu olduğunu ileri sürerek anılan meblağın temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili hasarın yüklemeden kaynaklandığını ve kendilerinin sorumlu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacı şirketin mal sahibi olmadığı, tamir ve bakım için makinelerin gönderildiği şirket olduğu, buna göre sigorta yaptırmakta hukuki menfaatinin bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin batıl olduğu gerekçesiyle davanın reddine dair verilen kararın davacı vekilince temyizi üzerine karar Dairemizin 2006/133 E,2007/3750 K sayılı ilamıyla ilamda yazılan gerekçelerle bozulmuş, mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda alınan bilirkişi raporu doğrultusunda hasarlanan kompresör çarkının taşıma sırasında hasarlandığı, yatak ve tapanın ise taşıma esnasında hasarlanmadığı,

hasar bedelinin 52.399,49 YTL olup, poliçeye göre muafiyet tutarı olan 16.535,00 YTL düşüldüğünde davacının isteyebileceği miktarın 35.864.49 YTL olacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 35.864,49 YTL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek reoskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda hasarlanan eşyanın hurda değeri olup, olmadığının irdelenerek bulunmadığının belirtilmesine göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2- Dava, karayoluyla yurt içi nakli davalı tarafından üstlenilen emtianın taşıma esnasında hasarlanması nedeniyle sigortalısına hasar bedelini ödeyen sigortacının, sigortalısının haklarına halef olarak açtığı tazminat istemine ilişkin bulunmaktadır.

Uyuşmazlığa uygulanması gereken TTK’nun 781.maddesi uyarınca kural olarak taşıyıcı malları teslim aldığı andan teslim edilinceye kadar, bunların tamamen veya kısmen kaybından ve vukubulacak hasardan mesul ise de, aynı Yasanın 781/2. maddesi uyarınca, taşıyıcı ziya ve hasarın kendi kusurundan doğmayan bir sebepten,eşyada zaten mevcut noksan ve ayıplardan yahut eşyanın mahiyetinden veya ambalajın fena yapılmasından ,gönderen veya gönderilenin fiilinden yahut verdikleri emir ve talimatın tatbikinden ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur.

Davaya konu uyuşmazlıkta, yüklemenin gönderen tarafından yapıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklanmaya çalışıldığı üzere, gönderenin taşıması üstlenilen makinanın istifini yanlış yapmış olması haline anılan hükümler uyarınca, taşıyıcının tazminatla sorumlu tutulması düşünülemezse de, yükleme ve istif hatasının, ayrıca bir araştırmaya gerek duyulmaksızın kolaylıkla fark edilebileceği hallerde, taşıyıcının durumu gönderene duyurarak onu uyarması M.K’nun 2.maddesinde yer alan dürüstlük ilkesinin bir gereğidir.

Dolayısıyla uyarının yapılmadığı hallerde, zararın gönderen ile taşıyıcı arasında B.K.nun 44 nün maddesi uyarınca paylaştırılması uygun olur. (Bkz.Doç.Dr.Sabih ARKAN, Karada Yapılan Eşya Taşımalarında Taşıyıcının sorumluluğu, 1982 Ankara, sayfa 124).

Bu durumda mahkemece, zararın yükün istif ve yerleşimine nezaret görevi olan taşıyıcının gönderene bir ikazda bulunduğuna dair bir belge ve bulgunun dosyada yer almamasına ve bağlamanın davalı tarafından yapılması karşısında bilirkişi raporunda da isabetle vurgulandığı üzere tarafların oluşan zarardan % 50’şer oranında sorumlu tutulması suretiyle oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde ve somut olaya uygun düşmeyen şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.