Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/1102 K.2010/7033

Taraflar arasında görülen davada Samsun 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 09.09.2008 tarih ve 2008/996-2008/1261 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı bankanın Alaca Şubesi’ne ait çeklerin bankaya ibrazında karşılıksız çıkmış olduğunu, müvekkilinin yetkili hamil bulunup, yasal yükümlülük bedelinin ödenmesini davalıdan istediğini ancak davalının haksız olarak yasal yükümlülük bedelini ödemediğini ileri sürerek, 1.305,00 YTL banka sorumluluk bedelinin faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davaya konu çeklerin müvekkil bankanın Alaca Şubesi’ne ait hesap üzerinden keşide edilmiş olduğunu, bu nedenle davanın Alaca veya genel müdürlük olarak İstanbul Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, Alaca Şubesi’ne vekaleten hareket eden Samsun Şubesi’nin bulunduğu yerde dava açılmasının yasal olmadığını savunarak, davanın öncelikle yetki yönünden reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu çeklerin Alaca İş Bankası Şubesi’ne ait olduğu, çeklerin takas merkezine ibraz edildiği, İş Bankası Samsun Şubesi’nin Alaca Şubesi’ne vekaleten işlem yapıldığı, Samsun’daki bankanın bir işleminin sözkonusu olmadığı, bu durumda davanın yetkisiz mahkemede açılmış bulunduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin yetki yönünden reddine, dosyanın süresi içinde başvurulması halinde Alaca Sulh Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, karşılıksız çıkan çekler nedeniyle davalı bankanın yasa gereği ödemek zorunda olduğu yasal yükümlülük bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Uyuşmazlığa konu çeklerin davalı bankanın Alaca Şubesinde açılmış olan hesaptan keşide edildiği, ödenmek için ibraz edildiğinde karşılığının çıkmadığı, davacı tarafından Türkiye İş Bankası Samsun Şubesinden yasal yükümlülük bedelinin ödenmesinin istendiği, anılan Şube tarafından yasal yükümlülük tutarlarının ibraz süresi içinde talep edilmediği gerekçesiyle ödenmediği anlaşılmıştır. Çeklerdeki muhatap banka davalı bankadır.Çekler, hesabın açıldığı şube tarafından ödenebileceği gibi, sürelerinde ibrazları halinde karşılıkları sorulmak suretiyle muhatap bankanın başka şubelerince de ödenebilir.

Çekin yasal ibraz süresi içinde ibrazında karşılığı mevcut ise karşılığının ödenmesi gerektiği gibi karşılığının çıkmadığı durumda da 3167 sayılı Yasa’nın 10 ncu maddesi uyarınca yasal yükümlülük tutarının ödenmesi gerektiğinden hamil yasanın kendisine tanıdığı bu hakkı sadece çek hesabının olduğu yerdeki banka şubesine değil, muhatap bankanın herhangi bir şubesine karşı kullanması da mümkündür.Yasa, çekin karşılıksız çıkması halinde ödenmesi gereken yasal yükümlülük bedelini hesabın bulunduğu şubeye değil, bankaya yüklemiş olduğundan bankanın genel yükümlülüğünde olan,

yasadan kaynaklanan bu borç çek hesabının bulunduğu yerdeki şubenin değil, bankanın borcu olması ve somut olayda davacının ödeme istemini reddeden şubenin de Samsun’da bulunması nedeniyle şubenin işlemine karşı açılan bu davada HUMK’nun 17 nci maddesi uyarınca Samsun Mahkemesi yetkili olup, mahkemece yetki itirazının reddine karar verilerek, uyuşmazlığın esasına girilmesi gerekirken yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.