Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/12313 K.2011/4513

Taraflar arasında görülen davada Babaeski Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 21.10.2008 tarih ve 2005/247-2008/327 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili ve davalı Arda Turizm Nakliyat Petrol Ürünleri ve Tic.Ltd.Şti. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkillerinden ...'nin eşi diğerlerinin babası ...'in, yolcu olarak bulunduğu davalı Arena Turizm Ltd.Şti. tarafından işletilen, diğer davalıya ait yolcu otobüsünün 12.04.2004 tarihinde sürücünün tam kusuruyla yaptığı kazada öldüğünü, eş ve babalarının ölümü nedeniyle müvekkillerinin büyük acı ve elem içinde kaldıklarını ileri sürerek, müvekkili ... için 15.000,00 TL diğerleri için ayrı ayrı 7.500,00 er TL manevi tazminatın temerrüt faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı Arena Turizm Ltd. Şti. vekili, 34 YKR 08 plakalı otobüsün Klastur Uluslararası Otobüs işletmesi Cemil Balota adına kayıtlı olduğunu, bu aracın kiralanmasına ilişkin sözleşmenin de 15.01.2004 tarihinde feshedildiğini, müvekkili şirketin kaza ile ilgili kusur ve hukuki sorumluluğunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere dayanılarak, davalı Arena Turizmin 08.04.2003 tarihinde Klas Tur'dan davaya konu otobüsü kiraladığı, kira sözleşmesinin 15.01.2004 tarihinde feshedilmesi için Klas Tur'a tek taraflı fesih ihbarnamesi gönderdiği ve aracın malikinin Cemil Balota olduğu anlaşılmış ise de, kaza fotoğraflarından otobüsün üzerinde Arena Turizm armasının bulunduğu, Babaeski Cumhuriyet Başsavcılığı'nın soruşturması sonunda verilen takipsizlik kararında aracın Arena Turizme ait olduğunun ve yolcuların üzerlerinden çıkan biletlerin Arena Turizm adına kesildiğinin belirtildiği,

fesih ihbarnamesine rağmen aracın davalı Arena Turizm tarafından işletilmeye devam edildiği, davalı Arena Turizmin meydana gelen zararlardan araç maliki ile birlikte sorumlu olduğu, kazanın oluşumunda sürücünün tam kusurlu olduğu, olayın davacılarda manevi elem ve ızdırap oluşturduğu,

davacılara manen zarar verdiği anlaşıldığından tarafların ekonomik durumları, davacıların olay nedeniyle yaşadığı ruhi çöküntü, olayın niteliği, kazanın davacıların yaşamına olan etkisi de dikkate alınarak manevi tazminatın takdir edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 5.000,00 TL, diğer davacılar için ayrı ayrı 4.000,00 er TL manevi tazminatın davalılardan temerrüt faiziyle birlikte tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili ve davalı Arda Turizm Ltd. vekili ayrı ayrı temyiz etmiştir.

1) Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davalı şirket bilet satmak suretiyle taşıyıcı olarak TTK’nun 806 vd. maddeleri uyarınca sorumlu olduğu gibi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun değişik 85/1 nci fıkrası uyarınca da bilet satıcısı firmanın işletenle birlikte doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunmasına göre, davalı şirket vekilinin tüm temyiz itirazları ile davacılar vekilinin aşagıdaki (2) ve (3) nolu bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2) Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan manevi tazminat istemine ilişkindir. BK'nun 47 nci maddesi hükmüne göre, hakim özel durumları göz önünde tutarak manevi zarar adı altında hak sahiplerine verilebilecek tazminatı adalete uygun olarak belirlemelidir. Bu tazminat, zarara uğrayanlarda bir huzur duygusu oluşturmalıdır. Tazminatın sınırı, onun amacına uygun olarak belirlenmelidir.

Diğer bir deyişle, takdir edilecek tazminat miktarı mevcut durumda elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 tarihli 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel durum ve koşullar açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her somut olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri karar yerinde objektif bir biçimde göstermeli ve bu taktir hakkını MK'nun 4 ncü maddesine göre hukuka ve hakkaniyete uygun olarak kullanmalıdır.

Kaza nedeniyle eşini kaybeden davacı ... yönünden olayın meydana gelişi, hayat arkadaşını kaybetmesi, yaşı ve diğer etkenlerin tümü birlikte değerlendirilerek hakkaniyet ilkesi de dikkate alınıp daha makul oranda manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, olay tarihi itibariyle taraflar arasındaki menfaat dengesine uygun düşmeyen miktarda manevi tazminatın takdiri doğru görülmediğinden verilen kararın davacı eş ... yararına bozulması gerekmiştir.

3) Kabule göre de, davacılardan dava açılırken alınmış olan 607,50 TL nispi harç ile 11,20 TL başvuru harcının davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi gerekirken anılan harcın yargılama giderlerine katılarak davalılardan kabul ve red oranına göre tahsiline karar verilmesi doğru olmamış, kararın tüm davacılar yararına bozulması gerekmiştir.