Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/12625 K.2011/5276

Taraflar arasında görülen davada Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 09.06.2009 tarih ve 2004/547-2009/204 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkette her biri 1.000 TL nominal değerde toplam15.000 adet hisseye sahip olduğunu, şirketin 31.03.2003 tarihli olağan genel kurul toplantısında 293.592.609.528.463TL'nin ortaklara her 1.000TL'lik hisseye %58.718,52 oranında nakit kar payı olarak dağıtılmasına,

ortaklara dağıtılacak net karın S.P.K'nın 13.03.2003 tarih ve 13/291 sayılı kararı doğrultusunda 100.532.961.079.948-TL'sinin 1. taksit olarak 20.05.2003 tarihinde ve bakiye 193.059.648.448.515TL'nin 2. taksit olarak 19.09.2003 tarihinde ödenmeye başlanmasına karar verildiğini, 1. kar payı taksitlerinin 20.05.2003 tarihinde ödendiğini, 2. kar payı olan 1.417.082.595TL'nin ödenmediğini ileri sürerek, 5.768,31 TL'nın 19.09.2003 tarihinden itibaren ticari faziyle davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, şirket ortağı olan davacının şirket aleyhine dava açmasının mümkün olmadığını, 12.06.2003 tarihinde Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı’nca müvekkili şirkete el konulduğunu, yönetim kurulunca ödemelerin mücbir sebep nedeniyle ertelenmesine karar verildiğini, bu nedenle muaccel olmuş borcun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davalı şirket yönetim kurulunun, şirket genel kurulunca dağıtılmasına karar verilen ve takibe konu 2. temettü dağıtılması kararını erteleme yetkisi bulunmadığı, imtiyaz sözleşmesinin feshi ve sonraki işlemlere, davalı şirketin basiretli bir tacir gibi davranmayıp kendi kusurlu davranışları ile neden olduğu, bu kusurlu davranışlarının mücbir sebep niteliğinde hukuki bir koruma yaratmayacağı,imtiyaz sözleşmesinin feshinin iptali için açılan dava sonucunda feshin yerinde olduğunun Danıştay kararı ile kesinlik kazandığı, bilirkişinin mücbir sebep görüşüne itibar edilmediği gerekçesiyle, davanın kabulüne, 5.768,31 TL'nın 19.09.2003 tarihinden itibaren avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, kar payı alacağının ikinci taksitinin tahsili istemine ilişkin olup, davacının ortak olduğu davalı şirketin 31.03.2003 tarihli genel kurul toplantısında ortaklara kar payı dağıtılmasına, belirlenen kar paylarının birinci taksitinin 20.05.2003, ikinci taksitin ise, 19.09.2003 tarihinde ödenmesine karar verilmiş, iptal edildiği veya yoklukla malul olduğu savunulmayan ve dosya kapsamından kesinleştiği anlaşılan bu karar uyarınca davacılar adına tahakkuk eden kar payınınbirinci taksiti ödenmiştir.

Kar payının ikinci taksitinin ödenmesi zamanı gelmeden 3096 sayılı Kanun kapsamında faaliyet gösteren davalı şirketin 09.03.1998 tarihli imtiyaz sözleşmesi, dava dışı Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı tarafından 12.06.2003 tarihinde tebliğ edilen yazı ile feshedilmiş, işletilen tesislere ve bu tesislerin mütemmim cüzleri ile işletme faaliyeti için gerekli tüm araç ve gereçlere el konulmuştur. Ayrıca, Şişli C.

Başsavcılığı’nın 31.07.2003 tarih ve 2003/30350 Hazırlık sayılı kara paranın aklanması soruşturması dolayısıyla aynı yer 2. Sulh Ceza Mahkemesi’nin 2003/391 Müteferrik kararı ile 4208 sayılı Kanun kapsamında tedbiren mevduat hesaplarına, hisse senetlerine, diğer gerçek ve tüzel kişiler nezdindeki kiralık kasa mevcutları da dahil olmak üzere hak ve alacaklarının dondurulmasına, bunlar üzerindeki tasarruf yetkilerinin tamamen kaldırılmasına, mal, kıymetli evrak, nakit ve diğer değerlerin zaptına karar verilmiştir.

Bu gelişmelerden sonra da davalı şirketin yönetim kurulu 11.09.2003 tarih ve 21 sayılı kararı ile imtiyaz sözleşmesinin haksız feshi ve dava dışı Bakanlığın şirketin döner varlıklarını yaratan, duran varlıklarını haksız ve hukuksuz bir şekilde müsadere ettiği gerekçesiyle uyuşmazlığa konu kar payının ikinci taksitinin genel kurulda belirtilen tarihte ödenmesinin, bu işlemin iptali için Danıştay’da açılan davanın sonuçlanmasına kadar ertelenmesine, bu kararın yapılacak ilk genel kurul toplantısında şirket ortaklarının tasvibine sunulmasını kararlaştırmıştır.

Davacı adına tahakkuk eden kar payının ikinci taksitinin ödenmediği iddiasıyla 28.10.2003 tarihinde icra takibi başlatmıştır. Davalı vekili, yukarıda açıklanan hususlardan bahsederek davacıya ödeme yapılmasının hukuken ve fiilen mümkün olmadığını savunmuştur. Taraflar arasındaki çekişme, davacının hak ettiği kar payının ikinci taksiti olan tutarı ödenmesi gereken 19.09.2003 günü veya takip tarihi itibariyle talep edip edemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Anonim şirketlerde kar payının nasıl ve hangi şartlarda ödeneceğine karar verme yetkisi, genel kurula aittir. İcra organı olan yönetim kurulunun bu kararı kendiliğinden değiştirme veya erteleme hakkı bulunmamaktadır. Dolayısıyla davalının yönetim kurulunun kar paylarının ikinci taksitinin ödenmesini erteleme kararı yerinde değildir.

Ancak, ikinci taksitin muacceliyetinden önce tedbiren de olsa davalı şirketin tüm mal varlığı 4208 sayılı Kanun kapsamında dondurulmuş, dolayısıyla yönetim kurulunun tasarruf yetkileri de ortadan kaldırılmıştır. Esasen, bu tedbir kararına rağmen icra organı olan yönetim kurulunun ortaklara ödeme yapması da bu kurulun üyelerinin hukuki ve cezai sorumluluklarını doğuracak bir durumdur.

O halde, mahkemece verilen tedbir kararı uyarınca davalı şirketin tüm mal varlığının dondurulduğu, her türlü tasarruf yetkisinin askıya alındığı, kar payının ikinci taksitinin genel kurulda belirtilen günde veya dava tarihi itibariyle ödenmesi bakımından davalı şirket açısından hukuki ve fiili engelin bulunduğu dikkate alınıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, davalının kusurlu davranışlarının imtiyaz sözleşmesinin feshine neden olduğundan bahisle davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.