Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/14171 K.2011/6426

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 24.06.2009 tarih ve 2006/539-2009/147 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı-karşı davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı adına TR 2001/02905 Y sayı ile tescilli faydalı model belgesine konu anahtarların içine yerleştirildiği kasa ve kasa içerisinde çalışabilecek uygunlukta tasarlanmış anahtar ürününün uzun yıllardan beri mevcut olup kamuya sunulduğunu, yenilik vasfı bulunmadığını, 1967 başvuru tarihli ABD patent belgesi ve 1972 tarihli Fransa patent belgesinin davalının faydalı model belgesinin yeniliğini ortadan kaldıracak nitelikte olduğunu ileri sürerek, davalı adına TR 2001/02905 Y sayılı "Sürgülü Anahtar" başlıklı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünü, hükmün ilanını talep ve dava etmiş, karşı davaya cevabında, müvekkilinin faydalı model belgesinin yenilik vasfına sahip olduğunu savunarak, karşı davanın reddini istemiştir.

Davalı karşı davacı vekili, dava konusu faydalı model belgesine konu ürünün öncelikle müvekkili adına tescil edildiğini ve daha sonra davacı tarafından taklit edilmek suretiyle tescil ettirildiğini, müvekkilinin faydalı model belgesine konu ürünün yenilik vasfı taşıdığını savunarak,

asıl davanın reddini, karşı davada, davacı adına TR 2004/03728 U sayı ile tescilli "Sürgülü Anahtarlık Düzeneği" başlıklı faydalı model belgesinin yenilik kriteri taşımadığını, 2001/02905 nolu faydalı model başvurusu yapıldıktan sonra üretim aşaması tamamlanan ürünün 2004 yılı Temmuz ayından sonra SLOT markası ile pazarlanmaya başlandığını, davacının 2004/03728 nolu faydalı model belgesine konu ürünün müvekkilinin ürününün taklidi olduğunu ileri sürerek, davalı adına tescilli 2004/03728 nolu faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, 1969 tarihli US 3.457,746 sayılı ABD Patent belgesi ile 1972 tarihli FR 2.182,393 sayılı Fransız patent belgelerinde bulunan tüm istemlerin davalı adına tescilli 2001/ 02905 Y sayılı faydalı model belgesinde belirtilen istemlere uyduğu,

551 sayılı KHK'nin 156. maddesinde belirtilen yenilik unsurunun bu faydalı model belgesi yönünden mevcut olmadığı ve hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, karşı dava yönünden yapılan değerlendirmede ise raporlarda belirtildiği üzere davaya konu faydalı model belgesinin istemlerde belirtilen yaprak yay (7), ek kapak (1) ve yiv delikleri (2,3) adlı unsurlarının TR 2001/ 02905 Y sayılı faydalı model belgesinde mevcut olmadığı,

bu unsurların yenilik ihtiva ettiği, karşı davacı tarafından dosyaya sunulan deliller ile karşı davalı/davacıya ait TR 2004/03728 Y sayılı faydalı model belgesinin yeni olmadığının kanıtlanamadığı gerekçesiyle asıl davanın kabulüne, davalı adına tescilli 2001/02905 Y sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, ilan talebinin reddine, karşı davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı-karşı davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı karşı davacı ... vekilinin asıl davaya yönelik tüm temyiz itirazlarının reddi ile bu dava ile ilgili hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

2- Karşı davaya yönelik olarak davalı karşı davacı ... vekili tarafından yapılan temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; karşı davada, TR 2004/03728 Y nolu faydalı model belgesine konu buluşun yenilik özelliği bulunmadığı iddiasıyla hükümsüzlüğü talep edilmiştir.

551 sayılı KHK’nin 154. maddesinde, “bu KHK’nin 165. maddesi hükmüne göre yeni olan ve 10. madde anlamında sanayiye uygulanabilen buluşlar” için faydalı model belgesi verilebileceği düzenlenmiştir. Yenilik kriteri ise aynı KHK’nin 156. maddesinde tanımlanmış olup, buna göre faydalı model belgesi başvurusuna konu olan buluşun tescil edilebilmesi için, başvuru tarihinden önce Türkiye içinde veya dünyada herkesin ulaşabileceği şekilde yazılı olarak veya başka bir yolla açıklanmamış veya yöresel veya ülke çapında kullanılmamış olması halinde buluş yeni kabul edilir.

Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, 551 sayılı KHK ile “mutlak yenilik kriteri” benimsendiğinden, hükümsüzlük davasında bu yönün mahkemece re’sen dikkate alınarak, tarafların bildirdikleri delillerle birlikte anılan KHK’nin 154 ila 156. maddeleri hükümleri göz önüne alınmak suretiyle ve somut uyuşmazlık koşulları itibariyle de gerektiğinde bilirkişi görüşü alınarak çözüme kavuşturulması gerekmektedir.

Dava konusu uyuşmazlıkta davacı karşı davalılar, davalı karşı davacı adına tescil edilmiş olan faydalı modelin yenilik ve ayırt edicilik niteliği bulunup bulunmadığının tespiti açısından 1967 başvuru tarihli ABD Patent Belgesi ve 1972 tarihli Fransa Patent Belgesine konu buluşlar ile bilirkişi incelemesine dayanmışlardır. Davalı karşı davacı ... ise karşı davada kendisine ait TR 2001/02905 Y nolu faydalı model belgesi ve yine kendisine ait Slot markalı ürüne dayanmıştır.

07.04.2008 tarihli bilirkişi raporunda karşı dava konusu 2004/033728 numaralı faydalı model belgesine konu buluş ile davalı karşı davacı tarafından delil olarak sunulan TR 2001 02905 Y sayılı faydalı model belgesine konu buluş ile yine davalının Slot markalı ürünü karşılaştırılmış ve hükümsüzlüğü istenilen TR 2004 03728Y sayılı faydalı model belgesine konu buluşun yaprak yay(7), ek kapak (1), yiv delikleri (2,3) numaralı istemlerinin farklı olmasından dolayı yeni olmadığı iddiasının kanıtlanamadığı, hükümsüzlüğünü gerektiren bir durum saptanamadığı belirtilmiştir.

10.03.2009 tarihli ek bilirkişi raporunda da aynı görüş tekrar edilmiştir. Mahkemece bilirkişi raporları benimsenerek, karşı davanın konusu olan TR 2004 03728 Y sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü isteminin reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, karşı davanın konusu olan TR 2004 03728 Y nolu faydalı model belgesine konu buluşun yenilik unsuruna sahip olup olmadığı, bir başka deyişle, o buluşun dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmuş olup olmadığının tespitine yönelik araştırmanın kamu düzenine ilişkin olduğu gözetilerek,

konusunda uzman olan bilirkişi veya bilirkişilerin yapacakları araştırma ile tarafların sunduğu delillerin ve özellikle ABD patent belgesi ve 1972 tarihli Fransa patent belgesine konu buluşlar ile karşı davanın konusu olan TR 2004 03728 Y sayılı faydalı model belgesine konu ürünün karşılaştırılması sonucunda karşı davanın konusu buluşun 551 sayılı KHK’nin 156. maddesi uyarınca daha önce kamuya sunulup sunulmadığı araştırılarak,

sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, sadece davalı karşı davacının 2001/02905 nolu faydalı model belgesine konu buluş ve Slot markalı ürünü karşılaştırılarak düzenlenen bilirkişi raporuna itibar edilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalı karşı davacı yararına bozulması gerekmiştir.