Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/14892 K.2011/7722

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 3.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 15.07.2009 tarih ve 2006/245 - 2009/165 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı ...Ş. ve davalı Yida Halkla İlişkiler ve TV Film Yapımcılık LTD.ŞTİ. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, davalı şirketin sahibi olduğu TGRT Tv’de 04/12/2002 tarihinde yayınlanan "Yasemin'in Penceresinden" isimli programda, müvekkilinin "Serzeniş" adlı albümünde yer alan "Ares" adlı eserinin efekt müziği olarak kullanılması suretiyle eser üzerindeki mali haklarına tecavüz edildiğini ileri sürerek, tecavüzün men'i ve ref'ini, FSEK'nun 68/1. maddesi gereğince 8.000 TL maddi, 70/1. maddesi gereğince 2.000 TL manevi tazminatın yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili, dava konusu program yapımcısının diğer davalı şirket olduğunu, hukuki sorumluluğun bu şirkete ait olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı Yida Halkla İlişkiler Ltd.Şti. vekili, davacılara ait müzik eserinin kullanılmasının davacılara zarar vermesinin aksine daha çok kişi tarafından duyulmasına vesile olduğunu, talep edilen tazminat talebinin fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı ...

Şirketinin TGRT logosu ile yayın yaptığı televizyon kanalında yayınlanan ve diğer davalı yapımcı Yida Halkla İlişkiler Şirketi tarafından yapılan...'in Penceresinden isimli televizyon programında her iki davacının müştereken eser sahibi olduğu Ares isimli müzik eserinin efekt müziği olarak kullanıldığı, davalı .... şirketi ile MESAM arasındaki yayın izni sözleşmesinde eser sahiplerinin manevi haklarını devretmedikleri, meslek birliğinin davaya konu eserin kullanımı sebebiyle bir bedel tahsil etmediği ve üyesi olan davacılara ödemediği,

davacıların senkronizasyon hakkının ihlâl edilğini, FSEK'nun 68. maddesi kapsamında her iki davacının ihlâl edilen eserden kaynaklanan mali hakkının toplam miktarından 3 katından daha azı talep edildiğinden, maddi tazminat yönünden davanın kabulü ile 8.000,00 TL maddi tazminatın, programda kullanım sırasında eser sahiplerinden olan davacıların adlarından bahsedilmemiş olması ve habersiz kullanım sebebiyle FSEK'nun 70. maddesine göre takdiren her bir davacı için 1000 TL hesabıyla 2.000 TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı ... vekili ve davalı Yida Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve görüşüne başvurulan bilirkişi raporlarında ve Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın 22.02.2000 tarihli Komisyon Raporu'nda dava konusu "Ares" adlı musiki eseri üzerinde davacılardan ...'nın besteci ve söz yazarı olarak eser sahibi ve diğer davacı ile birlikte musiki eserinin icracı sanatcısı oldukları bildirildiğinden mahkemenin müşterek eser sahipliğine ilişkin kabulü yerinde değilse de;

dava Konusu musiki eserinin davalılardan YİDA şirketinin yapımcısı olduğu "Yaseminin Penceresi" isimli TV programında davacıların eser sahibi ve icracı sanatçı olarak adları belirtilmeksizin kullanılmasının ve diğer davalıya ait TV kanalında da umuma iletiminin davacıların 5846 sayılı FSEK'nun 15 ve 80. maddeleri uyarınca adın belirtilmesi yetkisine ilişkin manevi haklarına tecavüz oluşturmasına,

5846 sayılı FSEK'de senkronizasyon hakkı olarak düzenlenmiş bir mali hak kategorisi bulunmamakla birlikte, mahkemece benimsenen 22.05.2009 tarihli bilirkişi raporunda davacı ...'nın eser sahibi olduğu musiki eserinin sözkonusu TV programında uygulamada senkronizasyon adı verilen teknik yöntemle ve izinsiz olarak görüntü ve ses kayıtları ile bütünleştirilerek filme alınmak suretiyle kullanılmasının 5846 sayılı FSEK'nun 6/1-(3) bendine göre musiki eserinin işlenmesi niteliğinde olduğunun belirtilmesine,

davacı ...'nın dava konusu musiki eserinin tespitini yapan dava dışı fonogram yapımcısı Kalan Müzik Yapım Şirketi'ne ve üyesi bulunduğu meslek birliğine (MESAM) işleme hakkını devretmemiş olması nedeniyle davacı ...'nın eser sahibi sıfatıyla aynı Kanun'un 21. maddesi uyarınca işleme hakkının ihlal edildiğinin anlaşılmasına göre, davalılar vekillerinin aşağıdaki bentler dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Yukarıda (1) nolu bentte de belirtildiği üzere davacı ... eser sahipliğinin yanısıra, aynı zamanda diğer davacı A.... ile birlikte dava konusu musiki eserinin icracı sanatçısı olup, her iki davacı bu sıfatları itibariyle de eser ile bağlantılı hak sahibidirler. 5846 sayılı FSEK'nun 80/1-(A) bendi uyarınca icracı sanatçıların mali hakları icranın tespiti, çoğaltılması, yayına, temsil, umuma iletim olarak sayılmış olup, bu haklar arasında işleme hakkı sayılmamıştır.

Öte yandan, her ne kadar musiki eserinin izinsiz işlenilmesi suretiyle TV programında kullanılması için FSEK'nun 22/2. fıkrası uyarınca eserin çoğaltılması zorunlu olup, aynı zamanda TV kanalında sözkonusu program yayını aynı Kanun'un 25/1. fıkrasına göre umuma iletim hakkı kapsamında kaldığından davacıların icracı sanatçı sıfatıyla sahibi oldukları çoğaltma ve umuma iletim haklarının da ihlal edildiğinden söz edilebilirse de, davacılar bu haklarını dava dışı fonogram yapımcısı Kalan Müzik Yapım Şirketi'ne devrettiklerinden,

"Yaseminin Penceresi" adlı TV programında kullanılan "Ares" adlı musiki eserinin tespit edildiği fonogram üzerindeki çoğaltma ve umuma iletim hakkı 5846 sayılı FSEK'nun 80/1-(B) uyarınca mühasıran dava dışı fonogram yapımcısına aittir. Bu bakımdan, icracı sanatçı sıfatıyla davacılar yararına 5846 sayılı FSEK'nun 68. maddesine dayalı olarak telif ücretine hükmedilmesi mümkün değildir.

Ancak, 5846 sayılı FSEK'nun 80/2-(2). fıkrası uyarınca "fonogramlara tespit edilmiş icraların ve filmlerin her ne suretle olursa olsun umuma iletilmesi halinde, bunları kullananlar, eser sahiplerinin yanısıra, icracı sanatçılara ve yapımcılara veya ilgili olan meslek ve birlikterine de bu kullanımlarına ilişkin uygun bir bedeli ödemekle yükümlüdürler." Dosyada mevcut belgelerden davacılar musiki eseri sahipleri meslek birliği (MESAM) üyesi olmakla birlikte, icracı sanatçı olarak ilgili alan meslek birliğine de üye oldukları ve bu meslek birliğine davalılarca yapılmış bir bedel ödemesinin de bulunmadığı anlaşıldığından,

mahkemece 5846 sayılı FSEK'nun 80/2-(2). fıkrası uyarınca somut uyuşmazlık bakımından davacılara icracı sanatçı olarak yapılması gereken uygun bedelin tespiti ile davalılardan tahsiline karar verilmesi gerekirken, icracı sanatçı sıfatıyla aynı Kanun'un 68. maddesine dayalı olarak telif ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

3-Kabule göre de, davacıların musiki eseri üzerindeki eser sahipliği ve eser ile bağlantı hak sahipliğinden kaynaklanan hakları gözetilerek her bir davacı için ayrı ayrı telif ücretinin belirlenmesi gerekirken, toplam 8.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan tahsiline şeklinde hüküm tesisi de isabetsizdir. 4-Bozma sebep ve şekline göre de, davalıların FSEK'nun 68. maddesine göre telif üçreti olarak belirlenen maddi tazminatın miktarına yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.