Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/1753 K.2010/7451

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 10.Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 18.07.2008 tarih ve 2007/900 - 2008/429 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalının keşideci olduğu iki adet çekin dava dışı firmanın borçlarının teminatı olarak müvekkili bankaya ciro yoluyla devir ve temlik edildiğini, anılan çeklerin zamanaşımına uğradığını, davalı keşidecinin sebepsiz zenginleştiğini ileri sürerek, 28.115,00 TL’nın dava tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, müvekkilinin sebepsiz zenginleşmediğini, çeklerin ... Soğutma firmasına hatır çeki olarak verildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, davacının çeklere ciro yoluyla hamil olduğu, anılan çeklerin zamanaşımına uğradığı, davacının TTK'nun 644. maddesine dayandığı, davalının sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlayamadığı, temel ilişkiye dayanılsa bile davacının verdiği kredinin ödenmediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı temyiz etmiştir.

Dava, TTK'nun 644. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir. Davalının keşide ettiği iki ayrı çekin dava dışı ... Soğutma Dış Tic.Ltd.Şti. emrine düzenlendikleri, bu firmanın davacıdan kredi kullandığı, kullanılan kredinin teminatı olarak çeklerin davacıya ciro edildikleri hususları dosya kapsamıyla sabittir. Esasen, bu yönler davacının da kabulündedir. Davacı taraf, davalı tarafından keşide edilen çeklerin temlik cirosuyla devir edildiklerini açıklamıştır.

Ancak, hükme esas alınan bilirkişi raporunda fotokopisi bulunan 14.865 YTL tutarlı olan çek, kredi kullanan firma tarafından ‘bedeli teminattır’ açıklamasıyla ciro edilmiştir. Anılan ciro, rehin cirosu mahiyetindedir. Diğer çekin ise fotokopisi tam okunamadığından yapılan cironun rehin cirosu mu yoksa temlik cirosu mu olup olmadığı tam anlaşılamamaktadır. TTK'nun 730/1-4. maddesi uyarınca, poliçe ve bononun aksine, çekin rehin cirosuyla verilmesi mümkün değildir.

Başka bir anlatımla, çekte rehin cirosunun bir geçerliliği bulunmamaktadır. Çeklerin asıllarının mahkeme kasasında olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durum karşısında, çeklerin asılları incelenip, diğer çekin de davacıya rehin cirosuyla devredilip devredilmediği açıklığa kavuşturulup, çekte rehin cirosunun geçerli olmayacağı, bu yoldaki cironun çeki elinde bulundurana hak bahşetmeyeceği hususu dikkate alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.