Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/2589 K.2010/9225

Taraflar arasında görülen davada Mersin Asliye 1.Ticaret Mahkemesi’nce verilen 14.11.2008 tarih ve 2003/204-2008/367 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin Marmara Bankası Cağaloğlu Şubesinden 09/09/2003 tarihinde vadesi 31/08/1994 ana parası 174,025,600 TL, nominal değeri 320,000,000 TL olan hazine bonosu satın aldığını, Marmara Bankasının faaliyetinin durdurularak TMSF'ye devredilmesi üzerine, iflas masasına kayıt ettirdikleri alacaklarının 09/07/2002 tarihinde 308,400,000 TL olarak ödendiğini, hazine bonosu bedelini 30/04/1995 tarihinde ödenmesi gerektiği halde 09/07/2002 tarihinde gecikmeli olarak ödenmesi nedeniyle 17,500,000,000 TL faiz alacakları bulunduğunu ileri sürerek, anılan meblağın temerrüt faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiş, ıslahla talebini 39.256,36 TL’sına yükseltmiştir.

Davalı vekili, yetki, husumet ve esas yönünden davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının, Marmara Bankasından davalı idare tarafından ihraç edilen hazine bonosu aldığını, bankaya el konulup iflasına karar verildiği, 3l.08.1994 vadeli bononun ana parasının 09.07.2002 tarihinde 308.400.000 TL olarak ödendiği, davalının hazine bonosu bedelinin ödenmesi için gereken tedbirleri zamanında almadığı gerekçesiyle 39.000.00 TL'nın davalıdan tahsiline, dava açıldıktan sonra yapılan ödemelerin infazda dikkate alınmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, bankacılık yapma ve mevduat kabul etme yetkisi durdurulan dava dışı Marmara Bankası’ndan satın aldığı Hazine Bonosu bedelinin geç ödenmesinden dolayı oluşan faiz alacağının tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Davalı ... Dış Ticaret Müsteşarlığı vekili ise, müvekkilince ihraç edilen Hazine Bonoları’nın ihale yolu ile ikincil piyasaya satıldığını, Marmara Bankası’nın da, bir kısım tahvili ihale yolu ile satın aldığını, davacının dava konusu bonoyu Marmara Bankası’ndan satın aldığını, dava konusu bononun da aralarında bulunduğu bono bedellerinin müvekkilce Marmara Bankası’nın emanet hesabına kaydedilerek ilgili bankaya ödendiğini bu nedenle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini savunmuştur.

Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı Teşkilatı ve Görevleri Hakkındaki 3274 sayılı Yasa’nın 9/b bendinde Devlet Tahvili ve Hazine Bonosu çıkarmak yetkisi bu Müsteşarlığa verilmiştir.

Fakat uygulamada, Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı’nca ihraç edilen Devlet Tahvilleri aracı kurum olan bankalarca Hazine’den ihale yolu ile satın alınmakta ve banka portföyüne girmektedir. Diğer yöntem ise, birer aracı kurum olan bankalar bu tahvilleri Hazine’den satın almamakta sadece bunların satışına aracı olmak suretiyle bu satımdan belli bir komisyon almaktadırlar. Bu iki durumun farklı hukuki sonuçları olacağı ve Hazine’ye pasif husumet düşüp düşmeyeceğinin belirlenmesi gerekir.

Dava konusu olayda, davacının satın aldığı bono bedelleri Müflis Marmara Bankası İflas İdaresi’nce ödendiğine göre, bu menkul kıymetlerin Hazine portföyünden çıkarak, adı geçen bankaya intikal ettiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, tahvil bedelinin gecikmeli ödenmesinden Hazine’nin sorumlu tutulması mümkün değildir. O halde, kararın bu nedenle davalı ... yararına bozulması gerekmiştir.