Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/2796 K.2010/9556

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Asliye 1.Ticaret Mahkemesi’nce verilen 08.10.2008 tarih ve 2006/487-2008/526 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili bankanın davalı şirkete ait binayı 01.09.2000 tarihli kira sözleşmesi ile aylık 5.500 USD + KDV karşılığında 5 yıllığına kiraladığını, kira sözleşmesinin 3. maddesi uyarınca her yıl kira bedelinin %10 oranında arttırılacağının ve 17. maddeye göre ödeme gününde T.C.

Merkez Bankası’nın uyguladığı efektif satış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilerek ödeneceğinin hükme bağlandığını, 6570 sayılı Yasaya eklenen 4531 sayılı Yasa’nın geçici 7. maddesinde kira parasının yabancı para veya kıymetli madene endeksli olarak belirlendiği sözleşmelerde ayrıca yıllık artış uygulanamayacağı ve kira tespit davalarında da anılan sınırlamalara uyulacağının belirtilmesi üzerine 01.09.2000 tarihinden başlayan yeni dönem için Eylül ayı kira bedelinin artırım yapılmaksızın yatırıldığını,

davalı tarafından artırımsız kiranın kabul edilmemesi üzerine temerrüde sebebiyet vermemek için kira artışları uygulanmak suretiyle kira bedelinin yatırılıp borçlu olmadığının tespiti ve uyarlama yapılmasına yönelik İstanbul 5. ATM'ye açılan 2001/640 E. sayılı dosyada görülen davanın lehlerine sonuçlandığını, İstanbul 5. ATM'de açılan dava dışında kalan 2000 yılı Aralık ayı ile 2001 yılı Eylül ayı arasındaki kiranın da artırım yapılarak ihtirazi kayıtla ödendiğini, %10 artırımdan dolayı ödenen Aralık 2000 - Eylül 2001 arası toplam 6.105 USD + KDV karşılığı 6.761,32 YTL'nin fazladan ödendiğini ileri sürerek,

%10 artırımdan kaynaklanan kira farkları toplamı 6.761.321.788 YTL'nin ayrı ayrı ödeme günlerinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava istirdat davası olup ödeme tarihinden itibaren 1 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, iddiada belirtilen ödemelerin üzerinden yaklaşık 6 yıl geçmekle taleplerin zamanaşımına uğradığını, tarafların sözleşmeyi imzalayıp hükümlerini kabul ettiklerini, 6570 sayılı Yasa’ya eklenen 4531 sayılı Yasa’nın 7. maddesinin ilk cümlesinin Anayasa’ya aykırı olması nedeniyle 19.07.2001 günü iptal edildiğini bu nedenle dava konusu kira dönemleri için uygulanamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, somut olayda İİK'nun 72/7 maddesinde düzenlenen ve borçlu olmadığı paranın yatırılması nedenine dayalı olarak açılan istirdat davası için öngörülen 1 yıllık hak düşürücü sürenin uygulanamayacağı, kira bedellerinin istirdadına ilişkin davaların ödeme tarihinden itibaren BK'nun 126. maddesi gereğince 5 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu,

2000 Aralık ayı için 04.12.2000, 2001 Ocak ayı için 05.01.2001, Şubat ayı için 05.02.2001, Mart ayı için 09.03.2001, Nisan ayı için 02.04.2001, Mayıs ayı için 01.05.2001, Haziran ayı için 01.06.2001, Temmuz ayı için 02.07.2001, Ağustos ayı için 01.08.2001 tarihlerinde yapılan ödemeler için 03.08.2006 olan dava tarihi itibari ile 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu,

yalnız 2001 Eylül ayı için 03.09.2001 günü yapılan 1.499,19 YTL ödeme dolayısıyla talepte bulunulabileceği, 6570 sayılı Yasa’ya eklenen 4531 sayılı Yasa’nın 7. maddesi gereğince kira parasının yabancı para veya kıymetli madene endeksli olarak belirlendiği sözleşmelerde ayrıca yıllık artış uygulanamayacağı hükmü karşısında davacının talebinde haklı olduğu, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı her yıl kira bedelinin %10 oranında artırılması hükmüne ilişkin olduğu,

iptal kararının 15.09.2001 tarihinde yayınlanması nedeniyle 2001 yılı Eylül ayı kira bedeli bu karardan daha önceki bir tarihte muaccel olup 03.09.2001 tarihinde ödenmekle sonucu etkilemeyeceği, davacının 2001 yılı Eylül ayı için fazla ödediği miktarın ödenen 6.665,00 USD + KDV’den kira sözleşmesinde belirlenen 5.500,00 USD + KDV düşüldüğünde 1.115,00 USD + KDV olarak bulunduğu,

bu miktarın TL karşılığının 1.499,19 YTL olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 1.499,19 YTL kira bedelinin 03.09.2001 ödeme tarihinden itibaren değişen oranda reeskont faizi ile davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, taraf vekillerinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.