Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/2976 K.2010/12903

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 22.09.2008 tarih ve 2006/127-2008/415 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalı vekili tarafından istenmiş olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için dosya mahalline gönderilmişti. Bu noksanlıkların giderilerek dosyanın gönderildiği anlaşılmakla, duruşma için belirlenen 14.12.2010 gününde davacı Akyüz Ulus.Nak.Tic.ve San.A.Ş.

Yönetim Kurulu Başkanı ... ile davalı avukatı ... gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı.

Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalının 17.650 ton sigaranın Adana Sigara Fabrikası’ndan 35 pazarlama ve dağıtım noktasına taşınması ihalesini kazanan müvekkili şirkete, 15.03.2004 tarihinde imzalanan sözleşmeye uymayan davalının 7.407 ton sigara taşıttığını, taşıtılmayan 10.243 ton sigaranın taşıma ücretinin kârından davacının mahrum kaldığını ileri sürerek, şimdilik 200.000,00 TL’nın faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, idari şartnamenin 55.1. maddesinde, davalının kendi araçlarıyla taşıma yapmasına davacının itiraz edemeyeceği ve bunun davacının yükümlülüğünde bir azalmayı gerektirmeyeceği, davacıya teklif olunmayan taşımalar için bir talepte bulunamayacağı öngörülmüş olup, ihtiyaç duyulan 8.252 ton dışında taşıma yaptırılmaması nedeniyle davacının talepte bulunamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, dosya kapsamına ve ilk bilirkişi raporu ile özellikle 22.05.2008 tarihli son bilirkişi kurulu raporuna göre, sözleşmenin 6 ncı maddesinde işin götürü bedeli olarak belirlenen 1.175.000.000,00 TL kâr değil maksimum ciro olduğu, idari şartnamenin 55.1. maddesinde davalının kendi araçları ile taşıma yapma hakkının da saklı tutulmasının davacının taşıma yükümlülüğünde herhangi bir azalmayı gerektirmeyeceğine yer verildiği, sözleşmede asgari taşıma yükümü belirtildiğinden eksik taşıtan davalının davacının yoksun kaldığı kârından sorumlu olduğu, davalının 7.406 ton sigara taşıtıp, KDV dahil 505.904,09 TL ödediği,

davacının bu durumda 669.095,91 TL cirodan mahrum kaldığı, bunun tamamen kâr olmadığı, davacının yasal defterlerinde önceki dönemde emsal taşımalardaki %23,28 kârlılık oranına karşılık gelen davacı zararının 155.765,53 TL olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. 1- Dava, taşıma sözleşmesine dayalı kâr kaybının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, idari şartnamenin 55.1 nci maddesinin ilk fıkrasında yer alan düzenlemenin son cümlesi tartışılmadan diğer iki cümleye yorum getirilerek sonuca gidilmiştir. Anılan fıkrada “idare ihale konusu mahallere kendi vasıtaları ile de taşıma yapabilir. Bu konuda yüklenici hiçbir itiraz ve talepte bulunamaz. Ancak idarenin kendi vasıtaları ile yapacağı iş dolayısıyla yüklenicinin yükümlülüğünde herhangi bir azalma söz konusu olamaz.

Yüklenici kendisine teklif olunmayan malın nakli için herhangi bir iddia ve talepte bulunamaz” şeklinde düzenleme getirilmiştir.

Bu düzenlemeyi bilerek ihaleye girip kazanan davacı tacirin, bu hüküm ile bağlı olduğu kuşkusuz olup, idari şartnamenin ve sözleşmenin 6 ncı maddesinde “sözleşmenin toplam götürü bedeli 1.175.000.000.000 TL ‘dir”, 5 nci maddesinde ise “sözleşme konusu işi Adana Sigara Fabrikası’ndan 35 Pazarlama ve Dağıtım Başmüdürlüğü’ne yapılacak 17.650 ton sigara nakliyesidir” hükmüne yer verilmiştir.

Dosyada mevcut 28.04.2006 tarihli davalı idarenin yazısında, başmüdürlüklerden gelen talepler (8.781 ton) doğrultusunda taşıma yaptırıldığı, kalan miktarın idarenin araçları ile taşıtıldığı bildirilmiş, buna ilişkin dökümler ibraz edilmiştir.

Davalı yan, Adana Sigara Fabrikası’na Başmüdürlüklerden gelen talep doğrultusunda doğan taşıma ihtiyacını davacı firma ile gidermek istemiş ve üst sınır olarak 17.650 ton’a kadar sigara taşıtma ihtiyacında olabileceğini bildirmiş, somut olarak duyulan ihtiyacın bundan daha aşağı miktar olarak doğabileceği olasılığını sözleşmeye koymak suretiyle, davacıya bir garanti vermek istememiştir.

Kendi araçlarıyla da taşıma yapmak hakkını davalı saklı tutmuş olup, davalının bir miktar taşıma işini davacı dışında başka bir firmaya verdiğini davacı iddia ve ispat edememiştir.

55.1 nci madde hükmü davacıyı üst sınır olan 17.650 ton’a kadar taşıma yapma yükümü altına sokmakta olup, davalı istediği takdirde davacı bu miktara kadar taşıma yapmak zorunda ise de, bundan daha aşağı bir miktarı davalının taşıtması halinde, (eksik kalan miktarı başkasına taşıtmamak koşulu ile) eksik taşıma nedeniyle bir iddia ve talepte bulunamayacağını davacı önceden bilmekte ve bunu kabul etmektedir.

Sözleşmedeki taşıma miktarının asgari taşıma miktarı olduğuna ve bunun davalı tarafından taahhüt edildiğine yönelik mahkemenin gerekçesi ve yorumu isabetli olmayıp, esasen anılan ilk fıkranın son cümlesi mahkemece değerlendirme dışı dahi bırakılmıştır.

Bu durumda, davanın reddi gerekirken, yazılı gerekçelerle aksi sonuca varılması doğru olmamıştır. 2- Bozma neden ve şekline göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.