Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/4017 K.2010/10063

Taraflar arasında görülen davada Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 17.12.2008 tarih ve 2007/69-2008/617 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin davalı banka nezdindeki avro hesabında bulunan paraların, müvekkilinin bilgisi dışında, Türk lirası hesabına aktarıldıktan sonra değişik kişiler adına açılan hesaplara aktarılmak suretiyle çekildiğini, müvekkilinin bu nedenle maddi zarara uğradığını, meydana gelen zarardan, gerekli güvenlik önlemlerini almayan davalı bankanın sorumlu olduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000 TL nın işlem tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının, hesap hareketlerini gereği gibi takip etmeyerek, oluşan zararın büyümesine neden olduğunu, internet bankacılığı işleminin yapılmasını sağlayan şifre ve bilgileri gereği gibi koruyamadığını, meydana gelen zarardan müvekkili bankanın bir kusurunun söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosyadaki belgelere göre, davacı şirket yetkililerinin kullandıkları bilgisayarlardaki casus yazılım ve virüsler ile şifre ve parolaların çalınarak sisteme girildiği, davacı şirket kullanıcılarının şifre ve parolalarını saklamada gerekli özeni göstermedikleri, davalı bankanın ise olay tarihinde başka bankalar tarafından kullanılan şifrematik ve SMS uygulaması yapmadığı ve gerekli teknolojik önlemleri almadığı bu şekilde tarafların eşit kusurlu oldukları ancak 29.09.2006 tarihindeki internet hırsızlığından sonra,

davacı yetkililerince 03.10.2006 tarihine kadar sisteme birçok defa girilmesine karşın yapılan usulsüz işlemlerin bankaya bildirilmediği, bu nedenle 03.10.2006 tarihindeki hırsızlığın tümünden davacının sorumlu olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararı taraflar temyiz etmiştir. 1) Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2) Davacı vekilinin temyiz istemine gelince; Dava, davalı banka nezdinde açılmış olan hesapta bulunan paranın davacının bilgisi ve izni dışında internet yolu ile yapılan işlemler sonucu çekilmesi suretiyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.

Bankalar kendilerine yatırılan paraları mudilere istendiğinde veya belli bir vadede ayni veya misli olarak iade etmekle yükümlüdür (4491 Sayılı Yasa ile değişik 4389 Sayılı Bankalar Kanunu 10/4 ve 5411 Sayılı Bankacılık Kanunu’nun 61.maddesi). Bu tanımlamaya göre, mevduat sözleşmesi ödünç ile usulsüz tevdi sözleşmelerinin niteliklerini taşıyan kendine özgü bir sözleşmedir.

Yine BK.’nun 306 ve 307. maddeleri uyarınca ödünç alan, akdin sonunda ödünç verilen parayı eğer kararlaştırılmışsa faizi ile birlikte iadeye mecburdur. Aynı Yasa’nın 472/1. maddesi uyarınca usulsüz tevdide paranın nef’i ve hasarı mutlak şekilde saklayana geçtiği için ayrıca açıklamaya gerek kalmadan saklayan bu parayı kendi yararına kullanabilir.

Bu açıdan değerlendirildiğinde, usulsüz işlemle çekilen paralar aslında doğrudan doğruya bankanın zararı niteliğinde olup, dolandırıcılık eylemi müşteriye değil bankaya karşı gerçekleştirilmekte ve mevduat sahibinin bankaya karşı alacağı aynen devam etmektedir. Usulsüz işlemlerin gerçekleşmesinde ispatlandığı takdirde mevduat sahibinin müterafık kusurundan söz edilebilir ve banka bu kusur oranı üzerinden hesap sahibinin alacağından mahsup talebinde bulunabilir.

Ancak davalı bankanın olay tarihinde mevcut teknolojik imkanlar çerçevesinde, paranın ele geçirilmesini engellemek için gerekli güvenlik önlemlerini alması gerekmektedir. İnternet bankacılığı hizmeti sunan bankaların asli borcu, elektronik bankacılık işlemlerinin güvenle yapılabilmesini sağlamaktır. Birer güven kurumları olan bankalar, aldıkları mevduatları sahtecilere karşı özenle korumak zorundadırlar. Bu nedenle de hafif kusurlarından dahi sorumludurlar.

Somut olayda, davacıya ait para, davalı bankaya karşı gerçekleştirilen sahtecilik işlemi ile hesaptan bir başka hesaba havale edilmiş olup, bu durum davalı bankayı aldığı mevduatı iade etme yükümlülüğünden kurtarmayacağı gibi, ispat yükü kendisinde olan davalı banka, davacıya vermiş olduğu şifre ve parolanın davacının kusuru ile ele geçirildiğini de kanıtlayamamıştır. Davalının internet bankacılığında kendisinin ve müşterilerinin güvenliğini sağlayacak enstrümanların kullanılmasını zorunlu kılmayıp, somut olayda davacının inisiyatifine bırakması da zararın doğmasında başlıca etken olup, davalı bankanın zarardan tek başına sorumlu bulunduğu açıktır.