Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/9170 K.2011/2085

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 14.04.2009 tarih ve 2008/421-2009/201 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, Jetpa Toplu Konut Yapı Kooperatifi (yeni ünvanı SS Çakmaklı Gölşehir Konut Yapı Kooperatifi) bünyesinde yapılan konutların diğer davalı Jetpa Sınai Ürünleri Üretim ve Pazarlama Ltd. Şti. arasında yapılan sözleşme gereği bu şirket tarafından satışa sunulduğunu, müvekkili ve Jetpa Ltd. Şti. arasında 11.01.1998 tarihinde sabit fiyat garantili sözleşme imzalandığını, ancak kooperatifin müvekkilini üyeliğe kabul etmeyip, şirkete ödemesini tamamladığı halde toplu ödeme ile aidat talep ettiğini ileri sürerek, kooperatif 17. Blok 802 numaralı bağımsız bölümün, bu mümkün olmaması halinde aynı nitelik ve özelliklerde daire yönünden üyeliğinin tespitini ve tapuda hükmen tescilini talep ve dava etmiştir.

Davalı Jetpa Sınai Ürünleri Üretim Paz Ltd Şti vekili, diğer davalı kooperatife tahsisli arsa üzerine inşa edilecek meskenlerin yapımının ve kooperatifin verdiği yetkiye göre satışının başlangıçta müvekkili şirket tarafından üstlenildiğini, ancak Sanayi ve Ticaret Bakanlığı teftişlerinden sonra hizmet sözleşmesi uygulanabilir bulunmadığından sona erdirilmek zorunda kalındığını, müvekkili şirket ile anlaşan müşterilerin taahhütlerinin kooperatife aktarıldığını, davacının tüm ödemelerini müvekkil şirkete tam ve eksiksiz yaptığını, tescil talebinin muhatabının kooperatif olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı S.S. Çakmaklı Gölşehir Yapı Kooperatifi vekili, müvekkilinin davacı ile davalı Jetpa Ltd.

Şti. arasındaki sözleşmesi tarafı olmadığını, gayrimenkulle ilgili tüm sözleşmelerin şekle bağlı olduğu halde adi şekilde yapılan bu sözleşmenin geçersiz olduğunu, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nın yaptığı denetimler sonucunda yapılan sözleşmenin hukuka aykırı olduğunun ve ödemelerin kooperatife intikaliyle kooperatife ortaklıklarının teminine ilişkin talimat gönderildiğini, bunun üzerine başvuran ve mal varlığı intikal ettirilenlerin ortak yapıldığını, ancak davacının bakanlık talimatından 2 sene sonra sözleşme imzaladığını ve ödemelerini kooperatife yapmadığını,

davacının kooperatife ortaklık için başvurusu olmadığı gibi kooperatife intikal etmiş bir malvarlığının da bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna dayanılarak,davacı ile kooperatif adına şirket arasında yapılan anlaşmada Jetkent 2 adlı inşaat sitesinde 17 Blokta 802 nolu dairenin satışının yapıldığı, resmi şekilde yapılmamış sözleşmenin geçerli olmadığı, sözleşmede kooperatif yetkili imzaları ve kaşesi olmadığı gibi ortaklık tesisi ibaresi de bulunmadığı, bu nedenle davacının bu sözleşmeye dayanarak kooperatiften talepte bulunması mümkün olmadığı,

Kooperatifler Kanunu 59. maddesine göre kooperatife ortaklık kaydı için yapılacak işlerin ancak yönetim kurullarınca yapılabileceği, kooperatif kayıtlarına göre yönetim kurulunca sözleşme imzalayan Jetpa Ltd.

Şti’ne verilmiş bir yetkinin bulunmadığı, kooperatif genel kurul hazurun cetvellerinde davacının ismi olmadığı ve ortaklığa kabul için müracaat ettiğinin de kanıtlanamadığı, Jetpa defterlerinde davacının ödemeleri kayıtlı olmadığı gibi kooperatife aktarım yapıldığına dair bir kaydında bulunmadığı, gayrimenkulün kooperatif adına tahsisli olup davalı şirket yönünden tescil talebinde de bulunulamayacağı gerekçesiyle davanın kooperatif yönünden esastan, şirket yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dava, davacının davalı kooperatifin ortağı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Büyükçekmece Belediyesi tarafından 26.05.1995 tarihli arsa tahsis belgesi ile davalı SS Jetpa Konut Yapı Kooperatifi’ne tahsis edilen taşınmaz üzerinde yapılacak inşaatın müteahhitliğinin davalı kooperatif tarafından üstlenildiği, adı geçen Belediye tarafından Başbakanlık’a yazılan 19.02.2001 tarihli yazıdan anlaşılmaktadır. Davalı kooperatifin 26.06.1996 tarihli genel kurulunun 8.maddesinde “Kooperatifin Jetpa Sınai Ürünler ve Paz. Ltd.

Şti ile yapmış olduğu 22.06.1995 tarihli hizmet sözleşmesinin yönetim kurulu başkanı Sacit Duran tarafından okunup oybirliği ile kabul edildiği”, 28.06.1997 tarihli genel kurulun 8.maddesinde “31.12.1995 tarihine kadar Jetpa Sınai Ürünler ve Paz. Ltd.

Şti ile daha önce kooperatifin yaptığı hizmet sözleşmesine dayanarak kabul edilmiş olunan ortakların taahhüt ettikleri ortaklık pay bedellerinin artırılmasına, ortaklık paylarının aylık ödemeler şeklinde bağlanmış olanların aidat ödemelerinin belirlenmiş meblağ üzerinden devamına”, 9.maddede ise, “31.12.1995 tarihinden itibaren proje üzerinde görünen boş daireler sayısı kadar kooperatife yeni ortakların kabulüne, bu hususta Jetpa Sınai Ürünler ve Paz. Ltd.

Şti’nin kooperatif namına duyurularda bulunmasına, yeni üyeler için kooperatife alınan en son ortağın ödediği ortaklık payından daha az olmamak ve en az 15 katını da aşmamak kaydıyla yönetim kurulunun inşaat maliyetini de dikkate alarak belirleyeceği ortaklık payının defaten veya muhtelif tarihlerde alınmasına, bu işlemlerin takibi için yönetim kuruluna yetki verilmesine oybirliği ile” karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davalı kooperatif ile diğer davalı şirket arasında 22.06.1995 tarihli hizmet sözleşmesi imzalandığı anlaşılmaktadır. Davacı da, bu sözleşme sonrası davalı şirketten konut aldığını ve bu şekilde kooperatife ortak olduğunu iddia etmektedir. Davalı şirket, bu sözleşme sonrası davacı tarafından davalı şirkete yapılan ödemeleri diğer davalı kooperatife aktardığını iddia etmiş ise de, davalıya ait sunulan defterlerin incelenmesinde davacı ödemelerinin kooperatife aktarılmadığı 23.01.2009 havale tarihli bilirkişi raporunda belirtilmiştir.

Davalı Jetpa Sınai Ürünler ve Paz.Ltd.Şti tarafından satışları gerçekleştirilen ve inşası Jetpa Toplu Konut Yapı Kooperatifince üstlenilen taşınmazlarla ilgili olarak davalılar arasındaki 22.06.1995 tarihli sözleşmede, davalılar arasındaki ilişkinin açığa kavuşturulup, davalı şirketin davalı kooperatifin temsilcisi sıfatı ile hareket edip etmediğinin belirlenmesi gerekmektedir. Davacının davalı şirkete yapmış olduğu ödemelerin kooperatife intikal ettirilmemesi, şirket ile kooperatif arasında bağ bulunmadığına delalet etmediği gibi davacının konumunu ağırlaştırıcı bir etkisi olduğu da söylenemez.

Mahkemece davalılar arasındaki 22.06.1995 tarihli hizmet sözleşmesinde, yüklenici kooperatifin yönetim yapısı, şirketin taahhütleri, kooperatife ortak tedarik etme vaat veya fiili uygulamasının mevcudiyeti, bu şekilde aralarında bir vekalet ilişkisinin kurulup kurulmadığı, davalı şirketin davalı kooperatifin temsilcisi gibi hareket edip etmediği, davalı şirketin davacı dışında başka şahıslara da aynı şekilde konut satıp satmadığı, adi yazılı şekilde konut satın alan bu şahısların davalı kooperatif tarafından ortak olarak kaydedilip kaydedilmediği,

başlangıçta Jetpa Sınai Ürünler ve Paz.Ltd.Şti ile muhatap olanlarla davalı kooperatifin bu şekilde bir diyalog kurmasının dayanağı olan kooperatif yetkili organlarınca alınan karar tespit edilerek, davacı ile aynı konumda olan şahıslar ile davacı arasında eşitliğe aykırı bir biçimde uygulama yaratılıp yaratılmadığının, kooperatif genel kurul kararları ve diğer tüm kayıtları üzerinde uzman bilirkişi marifetiyle inceleme yapılarak,

davacı için de açık kapı ilkesi işletilmesinden doğan bir hakkının mevcut olup olmadığının değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile davanın reddedilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.