Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/12821 K.2012/18230

Taraflar arasında görülen davada Muğla 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 03/02/2010 tarih ve 2005/232-2010/368 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 13/11/2012 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan asıl ve birleşen davada davacı ... ile davalı ...B'na izafeten Muğla M.E.B müdürlüğü vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya 16-24 derslikli ilköğretim okulları mimari projeleri çizdiğini, daha önce Muğla İli Düğerek Mahallesi Ş.İ.Karaoğlanoğlu İ.Ö.Okulu’nda kullanılan projesinin davalı İdare tarafından Muğla İli, Fethiye İlçesi, Bekçiler Köyü İlköğretim Okulu inşaatında müvekkilinden izin alınmadan ve değiştirilerek kullanıldığını, müvekkilinin muvafakati alınmadan proje üzerinde değişiklik yaparak izinsiz tadil edilmiş olması ve müvekkilinin izni olmadan çoğaltılması nedeniyle müvekkillinin mali haklarına tecavüz edildiğini ileri sürerek,

fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalması kaydı ile şimdilik FSEK’nun 68.maddesi gereği mimari projesi net karı olarak 6.442,00 TL, mimari tadilat proje net karı 4.860,00 TL ve 10.000 TL manevi tazminat olmak üzere 21.300 TL'nin 24.11.2000 tarihinden itibaren işletilecek faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, birleşen davada, toplam 57.790 TL maddi tazminatın tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı ile yapılan bir sözleşme bulunmadığını, davacının projeyi gönüllü olarak hazırlayıp idareye sunduğunu, davacının çizdiği projenin tip proje olduğunu ve birden fazla okulda kullanılabileceğini, her okul için yeni bir proje çizmiş gibi ücret talep edemeyeceğini, dava konusu projelenin çoğaltılması ve yayılması gibi bir durumun bulunmadığını, davacının projesinin uygulanmadığını, değiştirilmediğini, uygulanan projenin farklı proje olduğunu, sunulan projenin kamu malı niteliği kazandığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu Fethiye İlçesi, Bekçiler Köyü İlköğretim Okulu’nda yapılan keşif sonucu alınan 07.03.2006 tarihli raporda “mimarın, onaylı projesiyle bir ilköğretim okulunun ihtiyaçlarına cevap verebilecek tüm çözümleri üretmiş olmasına karşın, yerinde yapılan değişikliklerle hassasiyet gösterilen bu özelliklerin fotoğraflardan da görüldüğü gibi asıl kimliğini kaybettiğinin bildirildiği, taraflar arasında bir okul binasının yapımı için gerekli olan tip projenin hazırlanması konusunda resmi-geçerli bir sözleşmenin bulunmadığı,

davacıdan resmen bir proje hazırlanması talebinde bulunulmadığı, dosyaya sunulan Tip Mimari Projeler davacı tarafından 2000 yılı Mayıs ayında tasarlanmış ve 25.08.2000 tarihinde onanmış ise de bu tip projenin Bekçiler Köyü 16 Derslikli İlköğretim Okulu inşaatında bire bir aynen uygulanmadığı bilirkişi raporları ile de sabit olduğundan, davacının iddiasının yerinde olmadığı gerekçesi ile asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı temyiz etmiştir.

Dava, davacıya ait projenin davalıya ait Muğla İli, Fethiye İlçesi, Bekçiler Köyü İlköğretim Okulu inşaatında izinsiz kullanıldığı iddiası ile açıldığından uyuşmalığın halli davacının projesinin dava konusu okulda kullanılıp kullanılmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davalının yaptırdığı okulun projesiz olması mümkün bulunmadığından mahkemece, davacıya ait proje ve davalı tarafından dava konusu okulun inşası sırasında kullanılan proje celp edilip il milli eğitim müdürü ile diğer sanık ve tanık konumundaki kişilerin Muğla 1.Asliye Ceza Mahkemesi’nin 2006/293 Esas, 2006/433 Esas, 2007/514 Esas ve 2008/194 Esas sayılı dosyalarındaki beyanları da nazara alınarak aralarında inşaat mühendisi,

mimar ve fikri mülkiyet konularında uzman öğretim görevlisinden oluşacak üçlü bilirkişi kurulundan davacının daha önce alınan bilirkişi raporlarına karşı ileri sürdüğü ciddi itirazları da karşılayacak şekilde yeni bir rapor alınması ve oluşacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken yetersiz bilirkişi raporlarına itibar edilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.