Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/14496 K.2012/5652

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 1.Denizcilik İhtisas Mahkemesi’nce verilen 17.06.2010 tarih ve 2007/207 - 2010/277 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalılara ait ticari eşyanın taşındığı konteynerlerin süresinde boşaltılmadığını, bu nedenle müvekkilinin 13.585,00 USD demuraj alacağının doğduğunu, konişmentoya göre alıcının davalı ...Ş. olup, bu şirketin konişmentoyu ciro ederek davalı Kent Grup Ltd. Şti'ne verdiğini, malı teslim alanın davalı Kent Grup Ltd.

Şti. olduğunu, taşımanın kırkambar taşıması olduğunu, müvekkilinin taşımada forwarder olarak yer aldığını ve asıl taşıyana göre taşıtan, davalılar yönünden taşıyan konumunda olduğunu, bu nedenle demuraj talep etme hakkına sahip olduğunu, taşımanın Barcelona'dan İstanbul'a gerçekleştirildiğini, konteynerlerin geliş tarihi 28.07.2006 olmasına rağmen davalıların 15.09.2006 ve 18.09.2006 tarihlerinde 5 adet konteynerin boşaltıldığını, 13.585,00 USD'nin tahsili amacıyla yapılan icra takibine itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptali ile %40 icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı Kent Grup Ltd. Şti. vekili, malların diğer davalıya ait olup davacıya taşıtıldığını, müvekkilinin davacıya göre taşıtan, diğer davalıya göre taşıyan olduğunu, geminin 28.07.2006 tarihinde limana geldiğini, 04.08.20006 tarihinde ordinonun müvekkiline telim edildiğini, malları depodan teslim alanın diğer davalı olup gecikmeden diğer davalının sorumlu olduğunu, demuraj ücretine yönelik bir anlaşma bulunmadığı gibi konişmentoda da kayıt olmadığını, davacının demuraj ücretini dava dışı Arkas firmasına 18.09.2006 tarihinde ödediği halde rücu faturasını geç düzenlediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ...Ş. vekili, müvekkili ile Mars Sinema A.Ş. arasında finansal kiralama sözleşmesi yapıldığını, sözleşmeye konu malların gümrük ve ithalat işlemlerinin diğer davalı tarafından gerçekleştirildiğini, navlun ve diğer masrafların davalı Kent Grup Ltd. Şti tarafından müvekkiline faturalandığını, davacı ile aralarında hiçbir ticari ilişki olmadığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, talep edilen demuraj ücretinin de fahiş olduğunu, davacının haksız ve kötüniyetli olduğunu savunarak davanın reddini, %40 tazminatın tahsilini talep etmiştir.

Mahkemece, davacının taşıyan sıfatının olmadığı, konişmentoya göre taşıyanın LO TRANS Logistica Y Transporte S.A.

(Lo Trans) unvanlı tüzel kişi olduğu, konişmentoda eşyanın teslimi için davacıya başvurulacağının belirtildiği, davacının bu sıfatla talepte bulunamayacağı, dava dışı Lo Trans'ın alacağı için kendi adına fatura düzenlemesinin geçerli olmadığı, kendi adına da dava açamayacağı, davacının konteynerlerin teslimi aşamasında taşıyanın adına ve onu temsilen hareket eden TTK'nun 116. maddesi anlamında acente olduğu, acentenin demuraj alacağı için yalnızca müvekkili namına dava açabileceği, davacının konteynerlerin de maliki olmadığı,

malik adına da dava açamayacağı, Arkas tarafından düzenlenen faturaların konteynerlerin maliki adına Arkas'ın hareket ettiği izlenimi verdiği, davacı acentenin Arkas tarafından düzenlenen faturaya dayalı olarak ödeme yapmadan bedel de isteyemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dava, konteynerlerin geç boşaltılması nedeniyle demuraj bedelinin tahsili amacıyla yapılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.

Konişmentoya göre, asıl taşıyanın Logistica Y Transporte S.A. (Lo Trans) unvanlı tüzel kişi olduğu, davacının eşyanın teslimi için başvurulacak şirket olup eşyanın taşınmasında kullanılan konteynerlerin davadışı Arkas Firmasına ait olduğu anlaşılmıştır. Taşıma kırkambar taşıması niteliğindedir.

Mahkemece, davacının TTK'nın 116. maddesi gereği acente olduğu, kendi adına dava açamayacağı gerekçede belirtilmişse de, davacı, asıl taşıyana göre taşıtan, davalılara göre taşıyan olduğunu ileri sümüş, davalılar ise bu iddiaya itiraz etmedikleri gibi, davacının acente olduğuna yönelik savunma da yapmamışlardır.

İlk bilirkişi raporunda davacının, konteynerlerin maliki olan Arkas Firmasına ödediği bedeli isteyebileceğinin belirtildiği, davalılar vekilinin itirazı üzerine alınan ikinci bilirkişi raporunda, davacının acente olup kendi adına dava açamayacağı ve davacının aktif husumet ehliyeti olmadığının bildirildiği, dolayısıyla iki rapor arasında çelişki oluştuğu halde, bu çelişki giderilmeksizin ikinci rapora dayalı hüküm kurulduğu belirlenmiştir.

O halde mahkemece, davacının, davalılara göre taşıyan olduğu ve konteynerlerin maliki Arkas Firması tarafından emteanın taşındığı konteynerlerin geç boşaltılması nedeniyle demuraj bedeline ilişkin davacı aleyhine fatura düzenlendiğine göre, konişmentoda demuraj bedeline ilişkin hüküm bulunmaması ve davacının Arkas Firmasına yaptığı ödeme dikkate alınarak,

konteynerlerin ne kadar sürede boşaltılabileceği ve geç boşaltılması halinde istenebilecek rayiç bedel araştırılıp, raporlar arasındaki çelişki de giderilecek şekilde uzman bilirkişi heyetinden rapor alınarak sonucuna göre değerlendirme yapılması gerekirken eksik incelemeyle ve belirtilen gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir