Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/16418 K.2012/20477

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 07.07.2010 tarih ve 2006/581-2010/146 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili ve davalı ...Ş. vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 11.12.2012 günü hazır bulunan davacı vekili Av...... ile davalı ...Ş. vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin "Beyblade" çizgi filminin ve kitaplarının hak sahibi olan Japonya'da mukim Mitsubishi Cor.

Firması tarafından kurulduğunu, anılan çizgi film karakteri ve kitaplarının Azerbaycan ve Türkiye’deki lisans sahibi olduğunu, ayrıca filmin esaslı unsurunu oluşturan topaç emtiasıyla ilgili olarak 09.08.2002 tarihinden geçerli olmak üzere faydalı model belgesi aldığını, 31.12.2001 tarihinde "Beyblade" ibareli marka tescili için başvuruda bulunduğunu, davalı H. ...’nun çok sayıda aynı tasarım kalitesiz taklit topacı Çin’den ithal ederek diğer davalılar kanalıyla "Beyblade" markasıyla piyasaya sunduğunu, taklit topaçlarla ilgili tespitler yapıldığını, aynı zamanda FSEK’ten doğan hakların da ihlal edildiğini,

haksız rekabette bulunduklarını ileri sürerek, 551 sayılı KHK’nin 140. maddesi uyarınca 70 Milyar TL yoksun kalınan kazancın, 40 Milyar TL manevi tazminatın ve 40 Milyar TL itibar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...Ş vekili, oyuncakların davalı H. ...’dan faturalı olarak satın alındığını, davacı ile bir ilgisinin olmadığını, ayrıca davalının bu davalıyla sulh görüşmesi yaparak hakkındaki davadan feragat ettiğini, müvekkilinin de sorumlu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunmalar, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, somut olayda dava konusu topaçların davacı adına faydalı model belgesine bağlandığı, ‘Beyblade’ ibaresinin adına tescil edildiği, 551 sayılı KHK’nin 136'ncı maddesinde hangi hallerin tecavüz teşkil edeceğinin hükme bağlandığı, davalı Uluslararası

Çocuk Çarşıları A.Ş’nin Çin’den davacıya ait faydalı modele konu topaçların taklitlerini ithal ettiği, diğer davalı ... tarafından piyasaya sunulduğu, davalıların 551 sayılı KHK’nin 136/1-a ve b bentlerine aykırı hareket ettikleri, zararın belirlenmesinde BK’nun 42 nci maddesinin dikkate alındığı gerekçesiyle davalıların davacıya ait faydalı modele tecavüzde bulunduklarının tespit ile men’ine, 10.000 TL maddi, 10.000 TL manevi ile 10.000 TL itibar tazminatın davalılardan tahsiline, hüküm özetinin ilanına karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ile davalı ...Ş. vekili temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekili ile davalı ...Ş. vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamları dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava, tescilli faydalı modele tecavüzün tespiti, önlenmesi, maddi ve manevi tazminat ile itibar tazminatının tahsili istemine ilişkindir.

Davacı taraf, adına tescilli faydalı modele konu topaç oyuncağının davalılarca taklitlerinin piyasaya sunulduğunu ileri sürmüştür. Mahkemece bilirkişi raporuna itibar edilerek yazılı gerekçe ile hüküm altına alınan maddi, manevi ve itibar tazminatının her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir. Ancak, hüküm doğru değerlendirmeler içermediği gibi temel alınan bilirkişi raporu da karar vermeye elverişli bulunmamaktadır.

Bilirkişi raporunda davacının talep edebileceği maddi tazminat davalı Uluslararası Çocuk A.Ş’nin ithalat belgeleri esas alınarak soyut şekilde değerlendirilmiş, mahkemece de mülga 818 sayılı BK’nun 42'nci maddesi dikkate alınarak yazılı şekilde hüküm kurulmuştur. Ancak, davacı taraf maddi tazminat istemini 551 sayılı KHK’nin 140'ıncı maddesine dayandırmış olup, yoksun kalınan kazancın hesaplanma usulleri anılan maddede sayılmıştır.

Kural olarak davacı taraf, zararını ve tutarını kanıtlamak durumundadır. Zararın varlığına rağmen tutar ispat edilemez ise gerektiğinde somut olaya uygulanması gereken mülga BK’nun 42. ve 43'üncü maddeleleri uyarınca yargıç uygun tazminatı kendisi belirleyebilecektir.

Bu durum karşısında, maddi tazminat isteminin hangi usulle tespit ettirileceği yönünde davacı vekiline açıklama yaptırılmadan, miktarı bakımından ispat imkanı verilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.

3-Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde oyuncakların ithalatçısı veya imalatçısı olmadığını, fatura ile Ekincioğlu Ticaret-Ali ve ...’ndan satın aldığını savunmuştur. Davalı ...Ş’nin savunmasında geçen ... işbu davada taraf gösterilmiş, ayrıca dosya kapsamından anılan kişinin davacı ile başka davaları olduğu, bir davasının bu davayla birleştirildiği, sonradan ayrıldığı anlaşılmış ve sonunda davacıyla sulh olarak hakkındaki davalardan feragat edilmiştir.

Ancak, davalı ...Ş’nin bu savunması üzerinde hiç durulmamış, Çin’den taklit oyuncak ithal ettiği anlaşılan diğer davalı Uluslararası Çocuk A.Ş. ile nasıl bir ilişkisi olduğu tartışılmadan hüküm altına alınan tazminatlardan bu davalıyla müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmuştur.

O halde, davalı ...Ş’nin savunması üzerinde durulup, taklit ürünleri nasıl tedarik ettiği tespit edilip, diğer davalılar ile ilişkisi belirlenip, şayet savunma doğrultusunda taklit oyuncakları satışa sunduğu anlaşıldığı takdirde, ancak kendi eylemleri nedeniyle oluşan zarardan sorumlu olabileceği, hakkındaki davadan feragat edilen ...’nun bu zarar itibariyle davalı davalı ...Ş. ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulabileceği, esasen, anılan davalının davada da taraf gösterildiği, hakkında müştereken ve müteselsilen talepte bulunulduğu,

sulh görüşmeleri sonucu davacıya 30.000 USD ödemesiyle bu davayı da kapsar şekilde hakkında açılan davalardan feragat edildiği dikkate alınıp, bu feragatın olaya uygulanması gereken mülga 818 sayılı BK’nun 145 ve 147 nci maddeleri uyarınca davalı ...Ş’ye yansımasının nasıl olacağı tartışılmadan yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması da yanlış olmuş, kararın davalı ...Ş. yararına bozulması gerekmiştir.

4-Bozma neden ve şekline göre, davacı vekilinin vekalet ücretine, davalı ...Ş. vekilinin itibar tazminatı ile manevi tazminat miktarına yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.