Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/2501 K.2012/1646

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 04.06.2009 tarih ve 2006/285-2009/118 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 07.02.2012 günde hazır bulunan davacı vekili Av. Başak Melek ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmış olup, Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı tarafından basım ve yayını gerçekleştirilen Milliyet Gazetesi 13 Mayıs 2005 Tarihli nüshasında "Kupa Aslanı" isimli Galatasaray posteri'nin sözleşme yapılmaksızın ve izin alınmaksızın yayınlandığını, davalı gazetenin yayınladığı posterde Galatasaray Spor Klübü Profesyonel Futbol takımı oyuncularının resimlerini ihtiva ettiğini, klübün bu tür resimler üzerinde tekelinin mevcut olduğunu, klüp yönetim kurulunun kararlarında bu tip yayınlar için 50.000 Amerikan doları fiyat öngörüldüğünü ileri sürerek müvekkilinden izin alınmaksızın yapılan bu yayın için davalıdan 50.000 Amerikan Doları telif hakkının dava tarihinden itibaren reeskont faizi ile tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu fotoğrafın davacının muvafakatine bağlı olmadığını, 2004-2005 futbol sezonunda düzenlenen Türkiye Kupası finalini kazanan Galatasaray Futbol takımının kupa töreni sonunda takımın sevincini yansıtan bir fotoğraf olduğunu, eser mahiyetinde olmadığını, fotoğrafın haber içerikli olduğunu, talep edilen miktarın fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, FSEK 84. maddesi gereğince söz konusu fotoğrafların izin alınmaksızın yayınlanması, fotoğraflar üzerindeki mali hak sahibi olan davacının iznine tabi olduğu, davacının 20/03/2000 tarihli yönetim kurulu kararı ile futbol takımına ait her bir poster resim için 50.000 USD talep edebileceğinin kararlaştırılmış olduğu ve alınan bilirkişi raporunda da raporda da bu miktarın uygun bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 50.000 USD’nın dava tarihindeki efektif alış kuru karşılığı 65.615-TL’nın dava tarihinden reeskont faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, FSEK’nundan doğan tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir. Davalının yayınladığı ‘Milliyet’ adlı gazetesinin 13.05.2005 tarihli nüshasında uyuşmazlığa konu Galatasaray Spor Kulübü Futbol Takımı’nın posterini dağıttığı, üzerinde ‘kupa aslanı’ açıklamasına yer verildiği hususları uyuşmazlık konusu değildir.

Dava konusu fotoğrafın eser niteliğinde olmadığı ve davalı şirkete ait gazetenin çalışanları tarafından çekildiğine dair davalı savunmasının aksi kanıtlanamamıştır. Dava konusu fotoğraf davacı tarafça tespit edilip çoğaltılmadığına göre, uyuşmazlıkta 5846 Sayılı FSEK’nun haksız rekabeti düzenleyen 84. maddesinin uygulama yeri olmadığı gibi, maddi tazminat talepli olarak açılan işbu davada aynı Kanun'un 86. maddesinin de tartışma yeri de bulunmamaktadır.

Mahkemece davalıya ait gazetenin spor sayfasında Galatasaray profesyonel futbol takımı fotoğrafının sözleşme yapılmaksızın ve bedel ödenmeksizin yayınlanmış olması nedeniyle davacının tazminata hak kazanacağı gerekçesiyle dava kabul edilmiştir. Bu durumda, uyuşmazlıkta TTK’nun 56 vd. maddeleri uyarınca haksız rekabet koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin değerlendirilmesi gerekir.

TTK’nun 56. maddesi uyarınca, haksız rekabet aldatıcı hareket veya hüsnüniyet kaidelerine aykırı sair suretlerle iktisadi rekabetin her türlü suiistimalidir. Aynı Kanunun 57/5. maddesine göre de, başkasının iş mahsulleri, faaliyeti veya ticari işletmesiyle iltibaslar meydana getirmek hüsnüniyet kaidelerine aykırı hareketlerdendir.

Günümüzde, spor kulüpleri büyük rakamlara ulaşan giderlerini karşılamak için teşebbüslerle sözleşme yaparak, taraftarlar nezdinde tanıttıkları ve sevilen isim, sembol, logo vb. tanıtıcı işaretlerinin ya da spor kulübü tarafından tespit edilen resim ve posterlerinin teşebbüslerin mal ve hizmetleri üzerinde kullanılmasına izin vermektedirler.

Bu tür mal ve hizmetlerin spor kulüplerinden izin alınmaksızın bazı teşebbüslerce ticari amaçla kullanılması halinde spor kulüplerinin uzun yıllara dayanan ve büyük masraflar gerektiren emek ve birikimleri sonucu taraftarlar nezdinde oluşturdukları sevgi ve sadakat bağından bir başkasının ekonomik olarak haksız yararlanması sonucuna yol açacağından, her olayın özelliklerine göre, koşulların mevcudiyeti halinde haksız rekabet oluşturması mümkündür.

Somut uyuşmazlıkta, dava konusu posterin dağıtımına neden olan davacının futbol takımının kupa kazanması olayıyla ilgili haber yapılmış, başka sevinç gösterileriyle ilgili fotoğraflara da yer verilmiştir.

Söz konusu fotoğrafın bir futbol karşılaşması sonrası davalı gazete çalışanları tarafından çekildiği anlaşıldığına göre, bu fotoğrafın futbol karşılaşmasının yapıldığı stadyuma girme hakkı bulunan basın mensubunca haber amaçlı olarak çekildiği ve davacının da bu çekime izin verdiğinin kabulü gerekir. Böyle bir durumda, davacının söz konusu fotoğrafın yayınlanması için de ayrıca kendileriyle sözleşme yapılması gerektiğine dair iddiasının dinlenilmesi olanağı bulunmamaktadır.

Ayrıca, Galatasaray Futbol Kulübü’nün Türkiye Kupası kazanması olayının birinci haber olarak verilmesi ve spor sayfasında da geniş olarak yer alması nedeniyle, davalı eyleminin bir bütün halinde değerlendirilmesinde güncel nitelikteki haber ve yazılarla birlikte söz konusu fotoğrafın da tam sayfa poster olarak dağıtılmasında toplumsal ilginin varlığı ve kamu yararının bulunduğu da açıktır.

Bu durumda, davalının eyleminde TTK hükümleri açısından bir haksız rekabetten söz edilemeyecektir. O halde; davanın reddine karar verilmesi gerekirken mahkeme kararında yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulü doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.