Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/279 K.2011/17499

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 27/05/2009 tarih ve 2006/148-2009/108 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak taraf vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 20/12/2011 gününde davetiye tebliğine rağmen taraf vekilleri duruşmaya gelmedi, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin stant ve bunun gibi sergileme sistemleri tasarım ve imalini yapan bir firma olduğunu, müvekkili tarafından tasarlanmış Windboard (Rüzgar Gülü) diye adlandırılan reklam panosunun 2001/01899 sayılı tasarım tescil belgesi ile TPE. nezdinde müvekkili adına tescilli olduğunu, hal böyle iken davalılardan Fritolay Gıda San.ve Tic.A.Ş.’nin bu tasarımın aynısını firma logosu “Lay’s baskılı olarak diğer davalı şirkete yaptırarak,

bakkal, market, büfe gibi ürünlerinin satışının yapıldığı ticarethanelerin cephesine gelecek şekilde monte ettirmek suretiyle kullandığını ve davalıların bu tutumunun haksız rekabet ve müvekkili haklarına tecavüz teşkil ettiğini ileri sürerek tecavüzün tespiti ve men’ini, 35.000 TL fiili kaybın, 85.000 TL yoksun kalınan kazanç ve 30.000 TL manevi zarar olmak üzere toplam 150.000 TL maddi ve manevi zararın temerrüt tarihi olan 08/02/2003 tarihinden itibaren avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı-karşı davacı Tusdo Danışmanlık ve Dış Tic. Ltd.

Şti. vekili, müvekkili ile davacı ürününün görsel açıdan hiçbir benzerliğinin bulunmadığını, tamamen farklı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, karşı davasında ise; davacı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik niteliğine sahip olmadığını, müvekkilinin diğer davalı Fritolay Gıda A.Ş.’nin bir kısım reklam malzemelerini imalatını yaptığını, davacı-karşı davalının ihtarı nedeniyle müvekkili ile ticari ilişkisini kestiğini,

müvekkilinin maddi ve manevi kayıplara uğradığını ileri sürerek 120.000 TL yoksun kalınan kazanç ve 30.000 TL manevi zarar olmak üzere toplam 150.000 TL maddi ve manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 07/02/2003 tarihinden itibaren avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı- karşı davacı Fritolay Gıda A.Ş. vekili, müvekkilinin dava konusu ürününü diğer davalıya yaptırdığını, müvekkilinin ürününün davacıya ait tasarıma benzemediğini savunarak, davanın reddini istemiş, karşı davasında ise davacı-karşı davalı adına tescilli 2001/01899 nolu reklam panosu tasarımının hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, karşı davada hükümsüzlüğü talep edilen davacı adına tescilli 2001/ 01899 sayılı tasarım tescil belgesine konu reklam panosu isimli tasarımın

rüzgar ile hareket eden reklam panosunun ürün köşelerinin oval ve iki ayrı diktörtgen parçadan oluştuğu, ürünün orta kısmında panoyu tutmak için geçirilmiş tel bulunduğu, yine ürünün bir kenarına monte için yerleştirilmiş parça bulunduğu ve tasarımın bu formda oluşması sebebiyle biçimsel yönden ayırtedicilik niteliğine sahip olduğu, aynı ürün tipolojisi olması sebebiyle tasarımın yapısının teknik zorunluluktan kaynaklandığı, bu halde de hükümsüzlük koşullarının mevcut olmadığı anlaşıldığı gibi davalı Tusdo Reklamcılık Danışmanlık ve Dış.

Tic. ltd.

Şti'nin döner reklam panosu başlıklı TPE nezdinde kayıtlı 2003/00441 sayılı tasarımının bulunduğu gibi yine bilirkişi raporunda belirlendiği üzere, davalılar Fritolay ve Tusdo tarafından beraber yaptırılan Windboard isimli ürünlerin biçim morfolojisi bakımından bilgilenmiş kullanıcıların algılamaları yönünden herhangi bir karışıklık oluşturmayacağı, dolayısıyla iltibas oluşmayan bu durum sebebiyle davacının tescilli tasarımına tecavüz sözkonusu olmayacağı gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-Asıl dava, davacı-karşı davalı Panel Ltd. Şti. adına tescilli tasarıma yapılan tecavüzün önlenmesi ile maddi ve manevi tazminat istemine, karşı davalar ise, davacı-karşı davalı Panel Ltd. Şti. adına kayıtlı tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğü ile davalılar arasındaki ticari ilişkinin sona ermesine neden olunmasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiş ise de yapılan inceleme karar vermeye yeterli değildir. Her ne kadar davacı-karşı davalı Panel Ltd. Şti. davalıların tescilli tasarıma yaptıkları tecavüzün önlenmesini istemiş ise de, davalı-karşı davacı Fritolay Gıda A.Ş. tarafından davacı-karşı davalıya ait tasarımın hükümsüzlüğü talep edildiğinden öncelikle bu talebin usulüne uygun olarak incelenmesi gerekir.

554 sayılı KHK’nin 5/6. ve 7. maddesi hükmü uyarınca, bir tasarımın korunabilmesi için yeni ve ayırtedici niteliğe sahip olması gerekir. Alınan 18.02.2009 bilirkişi raporunda davacıya ait 01/01899 nolu Rüzgar Gülü ( WİNBOARD) tasarımının formunun yenilik taşıdığını söylemek mümkün olmasa da ayırtedicilik niteliğine sahip olduğu, diğer tasarımlar arasında kendini belli edeceği belirtilmiş olup, tasarımın yenilik özelliği taşımadığı belirtilmiştir.

Tasarımların tescile bağlanabilmesi için yeni ve ayırtedici olması gerektiğinden söz konusu raporun yeterli kabul edilerek hükme dayanak yapılması mümkün değildir.

Bu itibarla mahkemece yeniden uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmak suretiyle davacı-karşı davalıya ait tasarımın 554 sayılı KHK anlamında yenilik ve ayırtedicilik özelliği taşıyıp taşımadığının denetime elverişli bir rapor ile tesbit edilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davalı-karşı davacı Fritolay Gıda A.Ş. yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2-Davacı-karşı davalı Panel Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarına gelince; asıl davada davacı- karşı davalı vekili, davalılar tarafından yapılan tasarıma tecavüzün önlenmesini talep etmiş ise de, (1) nolu bentte yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere mahkemece yapılaninceleme karar vermeye yeterli değildir.

Davacı-karşı davalıya ait tasarımın hükümsüzlüğü talep edildiğine göre öncelikle davaya konu tasarımın 554 sayılı KHK açısından yenilik ve ayıredicilik niteliği taşıyıp taşımadığının usulüne uygun olarak tesbitinden sonra asıl dava hakkında bir karar verilmek gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmediğinden davacı-karşı davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı-karşı davalı Panel Ltd.

Şti. yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

3- Davalı-karşı davacı Tusdo Danışmanlık ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarına gelince; Tosdo Danışmanlık ve Dış Tic. Ltd. Şti. karşı davasında; diğer davalı Fritolay Gıda A.Ş.’nin bir kısım reklam malzemelerinin imalatını yaptığını, davacı-karşı davalının bu davalıya çektiği ihtar nedeniyle Fritolay Gıda A.Ş.’nin müvekkili ile olan ticari ilişkisine son verdiğini, müvekkilinin maddi ve manevi kayıplara uğradığını ileri sürerek maddi ve manevi tazminatın davacı-karşı davalıdan tahsilini talep ettiği halde mahkemece açılan bu karşı dava hakkında hiçbir gerekçe yazılmadan reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.