Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/3043 K.2012/2351

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 11.Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 03.11.2009 tarih ve 2009/76 - 2009/581 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 20.02.2012 günü hazır bulunan davacı vekili Av.... Bir ile davalılar Expeditors International Taş. ve Tic.A.Ş. vekili Av....ve THY vekili Av.... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilince sigortalanan Aselsan Elektronik San. ve Tic.A.Ş.’ne ait kalibrasyon cihazı emtiasının taşınması için davalı Expedıtors Internatıonal A.Ş. ile anlaşıldığını ve emtianın 28.04.2004 tarihinde TK3040 uçuş numaralı THY'na ait kargo uçağı ile Almanya’dan Türkiye’ye taşınırken hasarlandığını ileri sürerek, sigortalılarına ödedikleri 26.365,03 YTL’nın 04.11.2004 tarihinden itibaren faizi ile davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı THY vekili, davacının sigortalısı Aselsan Elektronik San. ve Tic.A.Ş.'nin yük senedinde yer almadığını, bu nedenle davacının aktif dava açma ehliyetinin bulunmadığını, emtianın müvekkili tarafından 26.04.2004 tarihinde Dusseldorf’dan İstanbul’a ve 28.04.2004 tarihinde İstanbul’dan Ankara’ya taşındığını, müvekkiline Varşova/Lahey Protokolü'nün 26.maddesi hükmü gereğince 14 günlük sürede her hangi bir ihbarın yapılmadığını, hak düşürücü süre yönünden davanın reddinin gerektiğini, aksi halde aynı protokolü değiştiren 4.nolu Montreal Protokolü'nün VII. maddesi gereğince sınırlı sorumlu olduklarını, ödeme tarihinden itibaren değil karar tarihinden itibaren faize karar verilmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Expeditors International Taş. ve Tic.A.Ş. vekili, öncelikle hasarın meydana geldiği yer olan Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, hasarın diğer davalı THY tarafından taşınması sırasında meydana gelmesi nedeniyle hasardan bu davalının sorumlu olduğunu, müvekkilinin davalı THY ile birlikte taşıyıcı olsa da TTK'nun 787. maddesi hükmü gereğince alt ve üst taşıyıcıya birlikte husumet yöneltilemeyeceğini, hasarın nasıl tespit edildiğinin açık olmadığını, ödeme tarihinden itibaren faiz istemeyeceğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacının, ibranamede temlik aldığı, aktif dava ehliyetinin olduğu, davalı Expeditors firmasının taşıyıcı sıfatının bulunmadığı, gönderilen sıfatının olduğu, davalı THY’ye yönelik olarak süresinde ihbar yapılmadığı, uçak altı hasar zaptının Varşova

Konvansiyon'u anlamında ihbar niteliğinde bulunmadığı gerekçesiyle davalı THY hakkındaki davanın esastan, diğer davalı hakkındaki davanın ise, pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen ve aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, emtia taşıma sigorta poliçesi uyarınca sigorta ettirene ödenen tazminatın rucuan tahsili istemine ilişkindir.

Davacının sigorta ettireni dava dışı Aselsan Elektronik San. ve Tic.A.Ş.’nin Almanya’da mukim EADS Deutc. GmbH firmasından satın aldığı emtianın davalı THY’ye ait uçakla Türkiye’ye taşındığı, emtiadaki hasar nedeniyle davacının sigorta ettirene ödeme yaptığı, rucuan tazmini için eldeki davayı açtığı hususları uyuşmazlık konusu değildir.

Bu taşımanın 23.04.2004 tarihli 235 9493 1255 numaralı asıl, MUC 4580035390 numaralı ara hava yük senetleri uyarınca yapıldığı da çekişmesizdir. Ayrıca, yazışmalar ile dava dışı Aselsan Elektronik San. ve Tic.A.Ş.’nin çektiği ihtarnameden, taşıma, gümrükleme ve teslim işini davalı Expedıtors İnt. A.Ş’nin üstlendiği dosya kapsamıyla sabittir.

Bu davalı, her ne kadar ara hava yük senedinde alıcı olarak gösterilmiş ise de taşıma işini bizzat alıcı sigortalıya karşı yükümlenmiş olup, fiili taşımayı diğer davalıya yaptırmıştır. Bu durum karşısında, davalı Expeditors İnt. A.Ş’nin taşıyıcı sıfatı olmadığının kabulü doğru değildir. Öte yandan, uyuşmazlığa Varşova Konvansiyonu’nun hükümlerinin uygulanacağı tartışmasızdır.

Anılan Konvansiyon'un 26/1. maddesi hükmüne göre, eşyanın teslim almaya yetkili kişi tarafından şikayette bulunmaksızın kabulü halinde, bunların taşıma belgesine uygun olarak ve iyi durumda teslim edildiğine dair aksi ispat edilebilir bir karine söz konusu olur. Davalı tarafından süresinde bir ihbar yapılmamıştır. Ancak, eşyanın hasarlı olarak teslim edildiğine dair davalı THY yetkililerinin imzasının bulunduğu 28.04.2006 tarihli uçak altı hasar zaptı düzenlenmiştir.

O halde, teslimin hasarlı yapıldığı sabit olduğundan ayrıca ihbara gerek kalmamıştır. Başka bir anlatımla, teslimin hasarlı şekilde yapıldığı kanıtlanmıştır.

Bu durum karşısında, davalıların taşıyıcı sıfatlarının bulunduğu ve hasarlı şekilde teslimin yapıldığı kabul edilip, bu çerçevede bilirkişi kurulundan ek rapor alınması veya yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılması, Varşova Konvansiyonu hükümleri çerçevesinde tüm kanıtların irdelenerek davalıların hukuki durumlarının tartışılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ve eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.