Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/4963 K.2011/16421

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 3.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 08.02.2008 tarih ve 2006/156 - 2008/10 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, "Galatasaray Profesyonel Futbol Takımı"nın posterinin ayrı boy veya gazete sayfası olarak yayınlamanın kulüpten izin alınmasına veya sözleşme yapılmasına bağlı olduğu halde, davalı tarafından basımı ve yayımı gerçekleştirilen Fanatik Gazetesi'nin 29/04/2002 tarihli nüshasında futbol takımının posterini sözleşme yapmaksızın ve izin almaksızın yayınlandığını ileri sürerek 50.000 USD telif hakkı bedelinin dava tarihindeki kur üzerinden hesaplanmak suretiyle Türk Lirası karşılığının dava tarihinden itibaren reeskont faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu fotoğrafın eser olmadığını, muhabirlerinin oyun sahasında çekilmiş ve günlük hadiseye ilişkin olan alelade fotoğrafların büyütülerek yayınlanması için izin alma yükümlülüğü bulunmadığını, fotoğrafların futbolculara ait olduğunu dolayısıyla davacının aktif dava ehliyeti olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davalı şirketin muhabirlerince çekilmiş bile olsa, kulübün yönetimi ve futbolcularının bulunduğu eser niteliği taşımayan fotoğrafı davacıdan izin alınmadan ve sözleşme bedeli ödemeden yayınladığı, BK'nun 43. maddesi gereği davacıya ödeme yapılması gerektiği, fotoğrafın yayınlandığı tarihte davacı ile davalının sözleşme yapılması halinde talep edilebilecek miktarın 2.500 USD olabileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 2.500 USD'nin dava tarihindeki TL karşılığının dava tarihinden itibaren avans faizi ile tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davalı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; dava konusu fotoğrafın eser niteliğinde olmadığına ve davalı şirkete ait gazetenin çalışanları tarafından çekildiğine dair davalı savunmasının aksi kanıtlanamamıştır. Dava konusu fotoğraf davacı tarafça tespit edilip çoğaltılmadığına göre, uyuşmazlıkta 5846 Sayılı FSEK’nun haksız rekabeti düzenleyen 84. maddesinin uygulama yeri olmadığı gibi, maddi tazminat talepli olarak açılan işbu davada aynı kanunun 86. maddesinin de tartışma yeri bulunmamaktadır.

Mahkemece, davalıya ait gazetenin spor sayfasında Galatasaray profesyonel futbol takımı fotoğrafının sözleşme yapılmaksızın ve bedel ödenmeksizin yayınlanmış olması nedeniyle davacının tazminata hak kazanacağı gerekçesiyle dava kısmen kabul edilmiştir. Bu durumda, uyuşmazlıkta TTK’nun 56 vd. maddeleri uyarınca haksız rekabet koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin değerlendirilmesi gerekir.

TTK’nun 56. maddesi uyarınca, haksız rekabet aldatıcı hareket veya hüsnüniyet kaidelerine aykırı sair suretlerle iktisadi rekabetin her türlü suistimalidir. Aynı Kanun'un 57/5. maddesine göre de, başkasının iş mahsulleri, faaliyeti veya ticari işletmesiyle iltibaslar meydana getirmek hüsnüniyet kaidelerine aykırı hareketlerdendir.

Günümüzde spor kulüpleri büyük rakamlara ulaşan giderlerini karşılamak için teşebbüslerle sözleşme yaparak, taraftarlar nezdinde tanıttıkları ve sevilen isim, sembol, logo vb. tanıtıcı işaretlerinin ya da spor kulübü tarafından tespit edilen resim ve posterlerinin teşebbüslerin mal ve hizmetleri üzerinde kullanılmasına izin vermektedirler.

Bu tür mal ve hizmetlerin spor kulüplerinden izin alınmaksızın bazı teşebbüslerce ticari amaçla kullanılması halinde spor kulüplerinin uzun yıllara dayanan ve büyük masraflar gerektiren emek ve birikimleri sonucu taraftarlar nezdinde oluşturdukları sevgi ve sadakat bağından, bir başkasının ekonomik olarak haksız yararlanması sonucuna yol açacağı için her olayın özelliklerine göre, koşulların mevcudiyeti halinde haksız rekabet oluşturması mümkündür.

Somut uyuşmazlıkta, davalı gazetenin arka sayfasında “2001-2002 Şampiyon Galatasaray” başlığı altında ve tam sayfa olarak Galatasaray Profesyonel Futbol Kulübü’nün oyuncularının fotoğrafı yayınlanmıştır.

Söz konusu fotoğrafların değişik futbol karşılaşmalarında davalı gazete çalışanları tarafından çekildiği ve sonradan biraraya getirildiği anlaşıldığına göre, bu fotoğrafların futbol karşılaşmasının yapıldığı stadyuma girme hakkı bulunan basın mensubunca haber amaçlı olarak çekildiği ve davacının da bu çekime izin verdiğinin kabulü gerekir.

Böyle bir durumda, davacının söz konusu fotoğrafın yayınlanması için de ayrıca kendileriyle sözleşme yapılması gerektiğine dair iddiasının dinlenilmesi olanağı bulunmamaktadır.

Ayrıca, davacının izni ile davalı tarafça çekilen fotoğrafların Galatasaray Futbol Kulübü’nün 2001-2002 futbol sezonunda aldığı şampiyonluk nedeniyle Fanatik Gazetesi’nin 29.04.2002 tarihli nüshasında birinci haber olarak verilmesi ve spor sayfasında da geniş olarak yer alması nedeniyle, davalı eyleminin bir bütün halinde değerlendirilmesinde güncel nitelikteki haber ve yazılarla birlikte söz konusu fotoğrafın da tam sayfa poster olarak yayınlanmasında toplumsal ilginin varlığı ve kamu yararının bulunduğu da açıktır.

Bu durumda, davalının eyleminde TTK hükümleri açısından bir haksız rekabetten söz edilemeyecektir. O halde; davanın reddine karar verilmesi gerekirken mahkeme kararında yazılı gerekçelerle davanın kabulü doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.