Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/10728 K.2012/20303

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 24/12/2009 tarih ve 2007/143-2009/336 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı bünyesinde öğretmen olarak çalıştığını, 23/09/2004 tarihli yazı ile kitap yazım komisyonlarında görevlendirildiğini, komisyondaki çalışmaları sonucu İlköğretim Türkçe-2 ve Türkçe-6 kitaplarının metin yazarlığını ve metin seçiciliğini yaptığını, bu kitapların M.E.B.

Talim ve Terbiye Kurulu'nun uygun görmesi ile Yayınlar Dairesi tarafından basıldığını ve okullarda okutulmak üzere dağıtımının yapıldığını, görevlendirme ile oluşan ilgili komisyonlarda üretilen kitaplara ilişkin gerek yazarlara gerekse görsel üretim yapanlara telif ücreti ödeneceğine dair 1739 sayılı Yasa'nın 55/2 maddesinde yer alan yasal düzenlemeye rağmen müvekkiline dava konusu kitaplar için bu güne kadar herhangi bir ödeme yapılmağını, müvekkilinin komisyon çalışmaları sırasında komisyonda bulunan birkaç üye arkadaşı ile beraber Türkçe-6 ders kitabının,

kitaba konacak orjinal metinlerde ve komisyon üyeleri tarafından yazılan metinlerde oluşan bir kısım tahrifatları önlemeye çalıştığını, çağdaş eğitim anlayışına aykırı Türkçe yazım kuralları ile bağdaşmayan ve açıkça gerici bir eğitim anlayışının ifadesi olan bu tahrifatların bir kısmının komisyon çalışmaları sırasında engellendiğini, ancak baskı aşamasında komisyonda oluşan iradeye rağmen bu tahrifatların büyük bir kısmının gerçekleştirilerek basım yapıldığını, bu tahrifatların müvekkilinin kişilik haklarını ihlal ettiğini belirterek 10.000 TL manevi tazminat ile,

şimdilik 100 TL telif ücretinin davalıdan faizi ile birlikte tahsiline ve dava konusu kitapların basım ve yayımının durdurularak müvekkilinin adının yazarlar arasından çıkarılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu kitapların yazdırma usulü ile hazırlatıldığını, bu usulde ders kitaplarının her türlü giderinin Bakanlık tarafından karşılandığını, öğretmenlerin onay ile görevlendirildiğini ve okullarındaki ders görevlerinin yerine kitap hazırlamakla görevlendirildiklerini ve öğretmenlere ders görevleri karşılığı ek ders ücreti ödendiğini, davacının da Bakanlığın 23/09/2004 tarihli onayı ile ve İlköğretim Genel Müdürlüğü'nün 28/02/2005 tarihli onayı ile görevlendirildiğini, dava konusu ders kitaplarının görevi gereği hazırlandığını,

bu nedenle davacıya telif hakları ile ilgili yönetmeliğin 4. maddesi uyarınca telif ücreti ödenemeyeceğini, yine dava konusu Türkçe-6 ders kitabında tahrifat yapılmadığını, Kitap Talim Terbiye Kurulu İnceleme Komisyonu'nun gözetiminde revize edildiğini, bu nedenle manevi tazminat isteminin haksız olduğunu savunarak davanın reddini istedi.

Mahkemece, toplanan delillere, benimsenen bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre, davacının dava konusu kitapların hazırlanması için oluşturulan komisyona isteği üzerine 30/09/2004 tarihinde görevlendirildiği, komisyon üyeliği görevi süresince kadrosunun bulunduğu okulundaki görevinin kaldırıldığı, M.E.B. mevzuatına göre ancak derse girmek suretiyle elde edebileceği ek ders ücretinin kendisine ödenmesine karar verildiği, dolayısıyla taraflar arasında zora dayalı veya sadece bakanlık onay ve iradesi ile gerçekleştirilmiş bir görevlendirmenin bulunmadığı,

davalı Bakanlığın F.S.E.K.'nun 18/2. maddesine göre çalıştıran olarak eserin mali haklarını kullanma yetkisini elinde bulundurduğu, davalı ile aralarında dava konusu kitapların yazım işi ile ilgili olarak çalışma ilişkisi kurulan davacının, maaş ve ek ders ücreti dışında başka bir telif alacağı talep etme hakkı bulunmadığı, yine dava konusu eserdeki değişikliklerin Talim Terbiye Kurulu'nun isteği üzerine olduğu ve eser sahibinin şeref ve itibarının zedelenmediği, dolayısıyla davacının manevi tazminat isteminin haksız olduğu, davacının adının yazarlar arasından çıkarılması talebinin ise, eserin değiştirilmesi vakıasına ilişkin olduğu,

bu vakıaya dayanılarak eser sahibinin eserden adının çıkarılmasının mümkün olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili, kararı temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.