Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/14001 K.2012/21301

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 15/02/2011 tarih ve 2009/317-2011/37 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin fizik mühendisi olup davalı firmalar yanında çalışmaya başlamadan önce geliştirdiği “Çöl Alanlarında Tarım Ürünlerinin Yetiştirilmesi” başlıklı buluş için davalı şirketlerin patent başvurusu yaptıklarını, davalılar ile müvekkili arasında yapılmış herhangi bir devir sözleşmesi bulunmadığını, davalı şirket tarafından TPE'ne başvuru aşamasında buluş sahibi olarak müvekkilinin belirtilmesine rağmen sonraki aşamalarda buluşun Funika İplik Dokuma A.Ş. adına tescil işlemlerinin yapıldığını, müvekkilinin söz konusu buluşu davalı firmalar yanında çalışmaya başlamadan çok önce geliştirdiğini ileri sürerek,

551 sayılı KHK'nin 11, 12 ve 13. madde hükümleri uyarınca, müvekkilinin buluşunun kendisine patent verilmek üzere tescil ve ilân edilmesinin gerekmesine rağmen, TPE'nin yanıltılarak davalılarca gaspı ve satışa arzı nedeniyle davalı holding üzerinde olan dava konusu 2008/02412 sayılı ve "Çöl Alanlarında Tarım Ürünlerinin Yetiştirilmesi" başlıklı başvurunun davalı şirketler üzerinden alınarak müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı TPE vekili, davanın husumetten reddini istemiştir. Davalı şirketler vekili, tescil işlemlerinin henüz sonuçlanmadığını, dava konusu buluşun müvekkili şirketlerde gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda vücuda getirildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı Funika İplik Dokuma A.Ş'nin 09.04.2008 tarihinde "Çöl Alanlarında Tarım Ürünlerinin Yetiştirilmesi" başlıklı 2008/02412 sayılı buluş için patent başvurusunda bulunduğu, buluşu yapan olarak davacı "..."ın gösterildiği, patent başvurusu yapma hakkının elde edilmesi ile ilgili beyanda "Hizmet İlişkisi" seçeneğinin işaretlendiği,

araştırma ofisi olarak tercih edilen Avusturya Patent Ofisi’nce “başvurunun buluşu karakterize eden teknik özelliklerin yetersiz olmasının uzmana araştırma yapma olanağı vermediği" gerekçesiyle araştırma raporu düzenlenmeyeceğini bildirilmesi üzerine TPE tarafından bu yetersizliğin giderilmesi için başvuru sahibine 08.10.2009 tarihinde bildirim yapılmasına rağmen üç ay içinde bu eksiklik giderilmediğinden 551 sayılı KHK'nin 58. ve Yönetmeliğin 29.maddeleri hükmü uyarınca başvurunun reddedildiği ve bu durumun başvuru sahibi şirkete 13.10.2010 tarihli yazı ile bildirildiği,

patent başvurusu davalı Funika İplik Dokuma A.Ş tarafından gerçekleştirilmiş olup "patent isteme hakkının başvuru sahibine ait olmadığı" hususu Enstitü nezdinde iddia edilemeyeceğinden davalı TPE ve başvuru ile ilgisi bulunmayan Funika Teknoloji A.Ş'ne pasif husumet düşmeyeceği, başvuru yargılama sırasında reddedildiğinden davanın konusuz kaldığı, olaya 551 sayılı KHK'nin 12/III-1.cümlesinde düzenlenen hükmün uygulanması düşünülebilirse de somut olayda başvuru TPE tarafından tümüyle reddedildiğinden,

KHK'nın 66.maddesinde düzenlenen başvurunun geri çekilmesi “davalı tarafından davacıya zarar vermek kastıyla "geri çekilmesi" olarak anlaşıldığından somut olaya uygulanma olanağı bulunmadığı, davacı dava konusu buluşun "işçi buluşu" olmadığını, davacı taraf, davalı yanında çalışmaya başlamadan çok önce yapılmış buluşlar olduğunu iddia ettiğinden KHK'nın işçi buluşları için öngörülen 29 maddesindeki "başvurunun takibinden vazgeçilmesi halinde işçiye bildirim yükümlülüğü" kuralının işletilmesinin de mümkün olmadığı gerekçesiyle davalı TPE ve davalı Funika Teknoloji Geliştirme A.Ş aleyhine açılan davanın husumet yokluğundan reddine,

davalı Funika İplik Dokuma Tekstil A.Ş. aleyhine açılan davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin davalı TPE ve davalı Funika Teknoloji Geliştirme A.Ş’ne yönelik temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davacı vekilinin davalı Funika İplik Dokuma Tekstil A.Ş’ye yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince, davacı davalılardan Funika İplik Dokuma Tekstil A.Ş tarafından işçi buluşu olarak nitelendirilerek ve davacıyı da buluş sahibi olarak göstermek suretiyle dava konusu 2008/02412 sayılı patent başvurusu yaptığını, oysa bu buluşun işçi buluşu olmayıp kendisinin bu şirkette çalışmaya başlamadan önce gerçekleştirdiği serbest buluş vasfında olması nedeniyle 551 sayılı KHK’nin 11., 12. ve 129.maddeleri uyarınca patent isteme hakkının gasp edildiğinden bahisle işbu davayı açmıştır.

Mahkemece, dava konusu buluş başvurusunun araştırma raporu düzenlenmesi aşamasındaki eksikliklerin enstitü tarafından tanınan 3 aylık süre içerisinde başvuruyu yapan davalı şirket tarafından giderilmemesi nedeniyle 551 sayılı KHK’nin 58. ve Yönetmeliğin 25. maddesi uyarınca reddedilmesi sonucunda davanın konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de aynı KHK’nin 8. maddesinde buluşa patent verilmesini etkilemeyen açıklamalar düzenlenmiştir.

Bu maddenin (a) ve (b) bendinde belirtilen hallerde gerçek buluş sahibi dışında bilginin açıklanması durumunda açıklama buluşun yenilik koşulunu ortadan kaldırmayacaktır.

Bu bakımdan şayet davacının gerçek buluş sahibi olduğu ve patent isteme hakkının gasp edildiğinin belirlenmesi halinde her ne kadar dava konusu olan 2008/02412 sayılı patent başvurusu 551 sayılı KHK’nin 58. maddesi uyarınca TPE tarafından reddedilse dahi buluşun adına tescili için usulüne uygun yeni bir başvuru yapıldığı taktirde davacı başvurusu en azından KHK’nin 8. maddesi uyarınca sözü edilen dava konusu 2008/02412 sayılı başvurunun yenilik unsurunu ortadan kaldırdığı gerekçesiyle reddedilemeyecektir.

Bu nedenle uyuşmazlık konusu patent başvurusu reddedilse dahi davacının işbu davada gerçek buluş sahibi olduğunu ve patent isteme hakkının gasp edildiğinin tespitini isteme hakkı vardır.

O halde uyuşmazlık konusu patent başvurusunun işçi buluşu veya serbest buluş niteliğinde olup olmadığı buna göre de davacının patent isteme hakkının gasp edilip edilmediğinin tespitine karar verilmesi gerekirken kararda yazılı gerekçelerle davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.