Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/14506 K.2013/16821

Taraflar arasında görülen davada Çorlu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 08/03/2011 tarih ve 2008/29-2011/81 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 24/09/2013 günü hazır bulunan davalı karşı davacı vekili Av. ... ile davacı karşı davalı ... A.Ş. vekili Av. Işın Güneş dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin 28/12/2006 tarih ve TR 2006 07571 sayılı "Mobil Yükleme Rampası" konulu faydalı model belgesinin sahibi olduğunu, davalının bu buluşu taklit ederek piyasaya sürdüğünün, Silivri Sulh Hukuk Mahkemesinin 2007/240 D. iş sayılı dosyası ile tespit edildiğini ileri sürerek, davalının eylemlerinin müvekkilinin faydalı model belgesinden kaynaklanan haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti ile önlenmesini, şimdilik 45.000 TL. maddi ve 5.000 TL. manevi tazminata hükmedilmesini, hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin ürettiği ürünlerin daha gelişmiş nitelik taşıdığını, davacının zaten dünyada mevcut olan tekniği aynen kullandığını savunarak davanın reddini istemiş; birleşen davada, davalı ... adına 2006 07571 numara ile tescilli faydalı model belgesinin, 551 sayılı KHK'nin 5 ila 10. maddeler delaleti ile 129. maddesi uyarınca bütün istemler bakımından hükümsüzlüğü ve sicilden terkini ile hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacıya ait TR 2006 07571 Y numaralı faydalı model ile davalıya ait TR 2007 05571 Y numaralı faydalı modellerin yenilik unsuru taşımadığı ve birbirlerine benzer olmadıkları gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1- Asıl dava, faydalı model belgesine dayalı tecavüzün ve haksız rekabetin tespit ve önlenmesi ile maddi ve manevi tazminatın tahsili ve hüküm özetinin ilanı, birleşen dava ise faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.

Mahkemece hükme esas alınan 15.02.2011 tarihli bilirkişi raporunda ise hatalı olarak birleşen dava da tecavüzün tespiti davası gibi değerlendirilmiş ve birleşen davada davacı adına tescilli 2007/5571 numaralı faydalı model belgesindeki istemlerin hepsinin, birleşen davada davalı ürünlerinde de yer aldığı, ancak bu istemler yeni olmadığından tecavüz oluşturmadığı bildirilmiştir.

Oysa yukarıda da açıklandığı üzere birleşen dava, davalı adına tescilli 2006/7571 numaralı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü istemine ilişkin olup, mahkemece hükme esas alınan 15.02.2011 tarihli bilirkişi raporu dahil dosyaya sunulan tüm bilirkişi raporlarında, hem asıl davada davacıya ait 2006/7571 numaralı hem de birleşen davada davacıya ait 2007/5571 numaralı faydalı model belgesindeki buluşların yeni olmadığı bildirilmiştir.

Bu durum karşısında mahkemece, asıl davada davacı-birleşen davada davalı adına tescilli 2006/7571 numaralı faydalı model belgesine konu buluşun yeni olmadığı gerekçesiyle birleşen davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, tecavüzün tespiti ve önlenmesi davası olarak değerlendirilmesi sonucu birleşen davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle birleşen davada davacı yararına bozulması gerekmiştir.

2- Asıl davada davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; mahkemeye sunulan18.06.2009 tarihli bilirkişi raporunda, asıl davada davalının ürününün davacının buluşuna göre bir gelişme sayılabilirse de bu durumun tecavüzü önlemediği bildirilmiş, 15.02.2011 tarihli bilirkişi raporunda da asıl davada davacı adına tescilli 2006/7571 numaralı faydalı model belgesindeki istemlerin hepsinin davalı ürününde de bulunduğu, ancak 2006/7571 numaralı faydalı model belgesine konu buluşun yenilik niteliği taşımadığından tecavüz oluşturmayacağı belirtilmiştir.

Diğer bir deyişle mahkemece alınan her iki bilirkişi raporunda da tarafların ürünlerinin benzer olduğu bildirilmiştir. Bu durumda mahkemece asıl davada davalı ürününün, davacı adına tescilli faydalı model belgesindeki istemlerle benzer olmadığı gerekçesiyle asıl davanın reddine karar verilmesi doğru değildir.

Ancak 551 sayılı KHK.'nin 166. maddesi yollaması ile olaya uygulanması gereken 131. maddesi uyarınca, hükümsüzlük kararının sonuçları geçmişe etkili olarak doğar. Bu durum karşısında mahkemece, asıl davanın, asıl davada davacı adına tescilli 2006/7571 numaralı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ilişkin olarak açılan birleşen davanın sonucuna göre hükme bağlanması gerekirken, tarafların ürünlerinin benzer olmadığı gerekçesiyle asıl davanın reddine karar verilmesi de doğru olmamış, kararın bu nedenle de asıl davada davacı yararına bozulması gerekmiştir.