Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/14823 K.2012/21312

Taraflar arasında görülen davada Hopa Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 27/04/2011 tarih ve 2009/100-2011/73 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı temsilcisi tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili nezdinde nakliyat emtia taşıma sigorta poliçesi ile sigorta örtüsü altında bulunan cam emtiasının Hopa’dan Azerbaycan’a taşınması işinin davalı tarafından üstlenildiğini, varma yerinde emtianın hasarlı olduğunun tespit edilmesi üzerine sigortalı şirkete 6.872,00 USD ödendiğini ileri sürerek, anılan meblağın faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı temsilcisi, yükleme ve istifin gönderene ait olduğunu, taşıma sırasında aracın kaza yapmadığını, hasarın ambalaj ve yüklemenin gereği gibi yapılmamasından kaynaklandığını, tüm kusurun gönderen firmada olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, emtianın davalıya sağlam olarak teslim edildiği, ancak varış yerinde hasarlı olduğunun tespit edildiği, hasara davalının taşımaya ilişkin gerekli önlemleri almaması ve özenli davranmamasının neden olduğu, davacının sigorta ettirene 6.872,62 USD tazminat ödediği, davacının sigorta ettiren yerine geçerek tazmin edilen zararı istemeye hakkı bulunduğu, gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı temsilcisi temyiz etmiştir.

Dava, taşıma sigorta poliçesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir. Davacı nezdinde sigortalı cam emtiasının Türkiye’den Azerbaycan’a taşınması sırasında hasarlandığı, bu taşımanın CMR hükümlerine tabi olduğu uyuşmazlık konusu değildir. Davalı şirket temsilcisi ambalaj, yükleme ve istifin davacının sigortalısına ait olduğunu, hasarın da ambalajın yetersiz olmasından kaynaklandığını savunmuştur.

Varma yerinde düzenlenen “standart inceleme raporu” başlıklı belgede “Gürcistan yakınlarında bazı paletlerin hatalı manevra/sürüş nedeniyle kasa içinde kayması nedeniyle emtianın hasarlandığı açıklanmıştır. CMR hükümlerine tabi taşımalarda taşıyıcının, eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim edildiği tarihe kadar meydana gelen hasar ve kayıplardan sorumlu olacağı esastır.

Ancak, anılan Konvansiyon’un 17/4-c maddesinde, yükün gönderici, alıcı veya bunların adına hareket eden kişiler tarafından alınması, yüklenmesi, istiflenmesi veya boşaltılması özel bir risk durumu olarak kabul edilmiş, hasar veya kaybın anılan nedenlerden kaynaklanması halinde taşıyıcının sorumlu olmayacağı hükme bağlanmıştır. Fakat, bu halde de taşıyıcının yükün sağlıklı taşınabilmesi için yükleme ve istiflemeye gerekli özeni gösterme, nezaret etme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Bahse konu yükümlülüğün ihlali, taşıyıcı bakımından müterafik kusur oluşturmaktadır. Bu durum karşısında, yüklemenin kime ait olduğu belirlenip, eğer gönderene ait ise davalının nezaret görevinin ve müterafik kusurunun bulunduğu hususu nazara alınmadan yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir. .../...