Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/15845 K.2013/15597

Taraflar arasında görülen davada ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 03.05.2011 tarih ve 2004/673-2011/575 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili ve davalı şirket vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 13.09.2013 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davalı şirket vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, 2001-2002 Eğitim-Öğretim yılında ... Merkez İlçeleri taşımalı ilköğretim kapsamına alınan merkeze bağlı 210 köyden toplam 4738 öğrencinin 13 merkez ilköğretim okuluna taşınması işinin ...Taşımacılık İnş. Nak. San. Tic. Ltd.

Şti'ne ihale edildiğini, ihale şartnamesine göre 4738 öğrencinin 329 araçla taşınacağını, ayrıca 22 yerleşim birimindeki 479 öğrencinin de taşınması konusunda ek sözleşme yapıldığını, 479 öğrencinin daha 14 öğrenci kapasiteli araçlarla taşınması halinde 34 araç daha olacağını, ancak Milli Eğitim Bakanlığı Müfettişlerince yapılan soruşturma kapsamında hakedişlerin fazla hesaplandığının tespit edildiğini, incelenen puantaj cetvellerine göre toplam 5217 öğrencinin taşımasının 363 araçla yapılması gerekirken 189 araçla yapıldığını, bu durumun ihale idari şartnamesine aykırı olduğunu, davalı şirketin 956.120.829.721 TL sebepsiz zenginleştiğini,

fazla tahakkuka neden olan gerçek kişilerin de zarardan sorumlu olduklarını ileri sürerek, fazladan ödenen 956.120.829.721 TL'nin faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı şirket vekili, sözleşme ile merkeze bağlı 210 köyden 4738 öğrencinin 13 merkez okuluna 182 iş günü taşınmasının hüküm altına alındığını, sözleşmenin hiç bir yerinde 4738 öğrencinin kaç araç ile taşınacağı konusunda bir hükmün bulunmadığını, davacı ile müvekkili arasında imzalanan ek sözleşme ile 22 yerleşim birimindeki 479 öğrencinin de 5 merkez okuluna taşınması işinin de müvekkili şirkete yüklendiğini, yani birinci sözleşmede 1.466.368.947.000 TL, ikinci sözleşmede 160.545.951.000 TL bedelle taşıma işinin yüklenildiğini, ancak davacının öğrenci sayısına göre hesap yapması gerekirken araç sayısına göre hesap yaptığını, bunun da sözleşmeye uygun düşmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılar vekilleri, müvekkillerinin ceza yargılamasında beraat ettiklerini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki sözleşme ve ek sözleşme hükümlerine göre toplam 5217 öğrencinin 363 araçla taşınması gerekirken en çok 189 araçla taşındığı, davalı şirkete yapılan 9 hakedişin idari şartnamede belirlenen araç sayıları dikkate alınmadan tahakkuk ve tediyesinin yapıldığı, KDV dahil toplam 942.571.852.000 TL fazla ödeme yapıldığı, bu tutarın sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davalı şirketten tahsili gerektiği, diğer davalılar hakkında ...

3. Ağır Ceza Mahkemesi’nce beraat kararı verilmiş olması nedeniyle sorumluluklarının bulunmadığı gerekçesiyle davalı ...Taşımacılık Gıda Tem. Taah. Tic. Ltd. Şti'ine yönelik davanın kısmen kabulü ile 942.571,85 TL'nin faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline, diğer davalılar hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ve davalı şirket vekili temyiz etmiştir. 1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, İhale Kanunu ve sözleşme hükümlerince sözleşme ile idari şartnamenin bir sözleşmenin eki mahiyette olmasına ve şartnamede belirtilen araç sayıları dikkate alınarak ödeme yapılmasının gerekmesine göre davalı şirket vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Davacı yönünden yapılan temyiz incelemesine gelince, davacı vekili davalı gerçek kişilerin sözleşme hükümlerine aykırı olarak fazla tahakkuka neden olmalarından dolayı davalı şirket ile müteselsilen sorumlu olduklarını ileri sürmüştür. ...

3. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 2004/240 E. ve 2007/663 K. sayılı dosyasında “sanıkların suç işleme kasıtlarının bulunmaması ve müsnet suçların sanıklar tarafından işlendiğinin sabit olmaması sebebiyle beraatlerine” karar verilmiş olup mahkemece de davalı gerçek kişilerin beraatlerine karar verilmesi nedeniyle sorumlulukları bulunmadığından haklarındaki davanın reddine karar verilmiştir.

Oysa davalı şirkete fazla ödeme yapılmasında davalı gerçek kişilerin kusurları bulunması halinde müteselsil sorumluluk hükümleri uyarınca bu kişilerin de sorumluluğuna hükmetmek gerekir. Hükme esas alınan bilirkişi raporlarında bu doğrultuda bir saptama yapılmamıştır.

Bu itibarla, mahkemece davalı gerçek kişilerin görevleri ve unvanları da göz önünde bulundurularak davalı şirkete fazla ödeme yapılmasında kusurları bulunup bulunmadığı konusunda bilirkişi raporu alınıp sonucuna göre bir karar verilmek gerekirken, yazılı gerekçe ile gerçek kişiler hakkındaki davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.