Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/1633 K.2011/5522

Taraflar arasında görülen davada İzmir 5.Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 06.11.2008 gün ve 2007/841 - 2008/606 sayılı kararı bozan Daire’nin 23.11.2010 gün ve 2009/1126 - 2010/11928 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, davacı şirket ile Fransa'da mukim alıcının 18840 kg taze kirazın 52.368 EURO bedelle satışı ve emtia bedelinin alıcı tarafından mal mukabili olarak ödenmesi hususunda anlaştıklarını, emtianın davacı şirket tarafından tanzim edilen 2l.07.2007 tarihli hamule senedi tahtında Fransa'ya nakledilmek üzere davalıya ait TIR'a tam ve hasarsız olarak yüklenmek suretiyle ihraç edildiğini hamule senedinde açıkça aracın ısı derecesinin +2 olacağının ve ısının yanlış ayarlanmasından veya bozulmasından dolayı mallarda oluşacak zarar ve ziyandan davalı taşıyıcının sorumlu olacağının belirtildiğini ve araca ısı kayıt cihazı takıldığını,

malların 26.07.2007 tarihinde alıcıya ulaştığında boşaltma sırasında kirazın görsel renginin matlaştığı kahverengi lekelerin oluştuğu, nemli olduğu, sapların kuruduğu ve yumuşadığının görüldüğünü, alıcı firma yetkililerince şoför huzurunda yapılan ekspertiz incelemesinde, ısı durumunun +2,5 dan +26.7 ye kadar değiştiğinin tespit olunduğunu, taşımanın hiçbir safhasında +2 derece sıcaklık şartına uyulmadığını ve kirazların yüksek ısıya maruz kalarak bozulduğunu, sağlam olarak satılmasının mümkün olmadığının tespit edildiğini, malların tamamının davacı şirket nam ve hesabına alıcı tarafından 8882,30 EURO karşılığında üçüncü kişiye satıldığını,

bu sovtaj değerinin düşmesinden sonraki davacı zararının 44.085,70 EURO olduğunu ileri sürerek, 44.085,70 EURO alacağının 3095 sayılı kanun uyarınca devlet bankalarının Euro üzerinden açılmış bir yıl vadeli mevduatına uygulanan en yüksek faiz oranına göre 36.07.2007 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki TL karşılığının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu hasarda taşıması ve göndericinin kusur durumlarının tespiti için öncelikle taşıma şartlarının incelenmesi gerektiğini, CMR belgesinin 15 nolu

hanesinde nakliyecinin şart ve mülahazalarının şerh edildiğini, dava konusu taşımada ambalaj, yükleme ve istiflemede davalıya kusur yüklenemeyeceğini, davalı aracındaki soğutma sisteminin herhangi bir arızaya maruz kalmadığını, taze kiraz emtiasının mevsim sonunda toplanıp bekletilmiş olmasının nazara alınması gerektiğini, kirazın araca sıcak yüklendiğini, ısı ölçer cihazında araç içinde çok kısa bir süre için sıcaklık değer artışı görüldüğünü, mal tesliminde yaptırılan ekspertiz raporunda hasarın %30 ve zararın 13.353,84 EURO olarak tespit edildiğini,

dava konusu malların davacı hesabına 8.282,30 EURO bedelli satışının davalıyı bağlayamayacağını, sıcaklık ısı ölçek cihazındaki verilen rakamların sıcaklığı yansıtamayacağını, ambalaj yükleme ve istifleme işlerinin davacı tarafça yapıldığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, dosya kapsamına ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacı ile Fransa'da mukim alıcı arasındaki sözleşmeye istinaden l8.300 kg taze kirazın davalı aracı tarafından taşınması hususunda tarafların anlaştığı, mal bedelinin 52.530,00 EURO olduğu, malın davalı aracına yüklendiği, araçtaki ısının +2 derece olması gerektiği, taşımadaki doğabilecek zararlardan taşıyıcının sorumlu olacağının sözleşmede belirtildiği, yüklemenin davacı tarafça yapıldığı, aksi yönde davalı tarafın herhangi bir itirazı kaydına rastlanmadığı,

hasar muafiyetinin sigorta bedeli üzerinden %1 olacağı, emtianın 2l.07.2007 de sevk edilip 26.07.2007 tarihinde gecikmeli olarak alıcıya ulaştığı, araca ısı kayıt cihazının takıldığı, cihazda herhangi bir problemle karşılaşılmadığı, ısı derecelerinin nakliye sırasında çok farklılık arz ettiği, bunun insan yada mekanik başka bir etki sonucu artarak emtiada bozulmaya yol açtığı, bozulmanın yüksek ısıdan kaynaklandığı CMR konvansiyonuna göre taşıyıcının hasardan sorumlu tutulabilmesi için eşyaya özen borcunu ihlal etmesi, kusurunun bulunması, hasar ve ziyaya uğraması, hasar ve ziyanın sorumluluğun olduğu süre içerisinde gerçekleşmesi,

kusur ile zarar arasında illiyet bağının olması gerektiği, dava konusu malların da davalıya hasarsız teslim edildiği, nakliye sırasında ısı yüksekliğinden zararın meydana geldiği, bu yönü ile taşıyıcının eşyaya özen borcunu yerine getirmediği, hasarın taşıma sırasında gerçekleştiği ve taşıyıcının sorumluluğunun bulunduğu, yine araçtaki ısı derecesindeki artışların insan yada mekanik başka bir etki sonucu emtiada hasara sebep olmasından davalı taşıyıcının sorumlu olması gerektiği, bu durumda taşıyıcının hiçbir suretle taşıttaki muhtemel bir arızaya dayanamayacağı, gerekli özeni göstermiş olmasının herhangi bir öneminin bulunmadığı,

CMR 17/3 maddeye göre eşyaların özenle taşınması durumunda bile ortaya çıkan zarardan taşıyıcının sorumlu olduğu, bundan taşıyıcının kurtulamayacağı, dava konusu emtianın tamamına yakınının zarara uğradığı, davacının ispat yükünün CMR senedi ve ekspertiz raporu ile yerine getirildiği, CMR 25.maddeye göre dava konusu alacağın taşıma sırasındaki araçtaki ısı değişikliğinden kaynaklandığından,

tazminat bedelinin bu çerçevede çözümlenmesi gerektiği, sovtaj bedeli düşüldükten sonraki davacı zararının 47.918,22 EURO olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile 44.085,70 EURO' nun 27/07/2007 tarihinden itibaren CMR nin 27 maddesine öngörülen 5 yıllık faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki T.C.Merkez Bankası'nın euro bazında efektif satış kuru bazında YTL olarak davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına dair verilen kararın davalı vekilince temyizi üzerine karar Dairemizce ilamda yer alan gerekçelerle bozulmuştur.

Davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur. Dava yurtdışı karayolu ile taşıma sözleşmesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Davacı tarafından gönderilen taze kiraz yükünün 26.07.2007 günü varma yerindeki boşaltma sırasında dava dışı alıcının CMR taşıma senedine %30’unun hasarlı olduğuna yönelik şerh koyup teslim aldığı ve malın alcının soğuk hava deposuna götürüldüğü,aynı gün alıcı firma eksperinin depo yetkilisi,alıcı firmanın ithalat müdürü ve araç sürücüsü nezdinde yaptığı kontroller neticesinde tahliye esnasında yapılan ölçümlerde paletlerin üst kısımlarında sıcaklığın +3 ile +6derece arasında ,orta kısımlarında + 6,3 ile +7,5 C derece arasında,alt kısımlarda ise + 4,7 ile + 6,9 C derece arasında olduğu ve emtianın bozulmaya yüz tuttuğu,bu durumun geri dönüşü

olmayan olgunlaşmaya neden olduğu belirtilmiş, CMR Sigortacısının eksperine gönderilen raporda ise malın tamamının çok yüksek derecede sıcaklıklarda taşımadan dolayı büyük kalite değişim sorunları gösterdiği,kirazların %30’unun yumuşadığı ve saplarda kuruma olduğu belirtilmiş, CMR sigortacısının eksperi tarafından yapılan belirlemede ise zararın % 30’dan yüksek olamayacağı belirtilmiştir.

Bu durumda mahkemece söz konusu eksper raporları arasındaki farklarda değerlendirilerek taşınan emtianın niteliği gözetilmek suretiyle % 30’luk bozulmanın alıcı tarafından gerekli önlemler alınsa dahi diğer ürünlere de sirayet edip etmeyeceğinin içerisinde gıda mühendisi olan bir bilirkişi heyetince değerlendirilmesi suretiyle hasıl olacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken CMR sigortacısı eksperince düzenlenen raporu hiç değerlendirmeyen bilirkişi raporu ile yetinilerek eksik incelemeyle hüküm tesisi hatalı görülmekle Dairemizin 2009/1126 Esas, 2010/11928 Karar sayılı bozma kararının kaldırılarak kararın değişik bu gerekçe ile bozulmasına karar vermek gerekmiştir.