Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/3222 K.2013/4464

Taraflar arasında görülen davada ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen ....06.2010 tarih ve 2009/283-2010/271 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili ve davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 05.03.2013 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkiline ait 284 adet boş çekin 03/07/2007 tarihi itibariyle çalındığını buna ilişkin Cumhuriyet Savcılığı soruşturmasının devam ettiğini, karakol ifadesinde de çalınan çek yaprak ve numaralarının bildirildiğini, 0439998 çek nolu Yapı Kredi Bankası çekinin bu çekler içerisinde olduğunu, çalıntı durumunun ilgili bankaya bildirildiği halde dava konusu çekin sahte olarak düzenlenip takas odasına ibraz edildiğini ve karşılıksız şerhi verildiğini, 6762 sayılı ...'nın 711. maddesi uyarınca ödemeden men talimatının nazara alınmadığını,

davalı bankanın çalıntı çek durumunu bile bile karşılıksız kaşesi vurarak Merkez Bankasına durumun bildirildiğini ileri sürerek çekteki karşılıksız şerhinin ve Merkez Bankasına bildirilmesinin önlenmesi, bildirilmiş ise bu işlemin geri alınmasına ve davalı banka işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İşbu dosya ile birleşen ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2009/359 esas sayılı dosyasında davacı vekili, davalının haksız eylemi nedeniyle ....000 TL manevi tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, muhatap bankanın yasal yükümlülükleri yerine getirdiğini, yine dava konusu çekle ilgili olarak, ... takas merkezince müvekkili bankaya vekaleten karşılık işlemi yapıldığını, ödemeden men ile ilgili herhangi bir adli makam kararının da bulunmadığını, davacının asıl alacaklıya karşı menfi tespit davası açarak sonucuna göre karşılıksız şerhinin de silinmesini talep etmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı bankanın takas sisteminde karşılıksız şerhinin vurulmasına engel olması mevcut prosedürde mümkün olamasa bile mevcut kayıtlarına göre çekin çalıntı çek olduğu anlaşıldığından durumu incelemesi, değerlendirmesi gerekliliği ve bundan sonra karşılıksız çek bildirimini yapması gerekir iken somut olayın bu özel durumunu nazara almadan rutin işler şeklinde karşılıksız çek bildiriminde bulunulduğu anlaşıldığından, bankanın bu yöndeki işlemlerinin

iptaline, manevi zararı doğuran somut iddia ve delillerin dosyada mevcut olmadığı gerekçesiyle asıl davasının kabulü ile davalı bankanın 09.04.2009 tarihinde dava konu çekle ilgi T.C. Merkez bankasına karşılık çek bildiriminin geri alınmasına ve davalı banka işleminin iptaline, birleşen dava yönünden ise manevi tazminat talebinin şartları oluşmadığından reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

...- Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; birleşen dava, çalıntı olduğu davalı bankaya bildirildiği halde sahte olarak düzenlenip takas odasına ibraz edilen çeke karşılıksız şerhi verildiği ve ödemeden men talimatının nazara alınmadığı, çek koçanlarını iade etmesi için davacıya ihtar çekildiği, düzeltme hakkının kullanılmaması nedeniyle Merkez Bankasına durumun bildirildiği iddiasına dayalı manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davalı banka, yukarıda açıklandığı gibi, çalıntı olduğu aynı gün kendisine bildirilen çekin dava dışı ... A.Ş. takas merkezince bankaya ibraz edilmesi sonucu karşılıksız şerhi verilmesi yanında çekin durumu ile ilgili uyarı anlamında bir işlem yapmadığından kusurlu olup BK’nın 49. maddesi hükmü uyarınca manevi tazminat ile sorumlu olduğunun kabulü gerekir.

Ayrıca, davacı vekili tarafından 03.06.2010 tarihli dilekçe ile manevi tazminat isteminin dayanakları belirtildiği halde mahkemece bu deliller üzerinde de durulmadan karar verilmesi doğru görülmemiş kararın davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.