Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/5527 K.2012/13361

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 02/11/2010 tarih ve 2007/224-2010/163 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili tarafından çeşitli zaman dilimlerinde hava araçlarından faydalanmak suretiyle Türkiye'nin muhtelif bölgelerine ait hava fotoğrafları çekildiğini, bu fotoğrafların "1000 Feetten Türkiye" isimli kitapta yayımlandığını, ancak müvekkili tarafından çekilen bu fotoğrafların bir bölümünün davalıya ait internet sitesinde izinsiz ve telif ücreti ödenmeksizin yayımlandığını,

yine aynı internet sitesinde yayımlanmak suretiyle site ziyaretçilerinin yapacağı oylama neticesinde en iyi fotoğrafı seçene hediyeler verileceği belirtilmek suretiyle fotoğrafların kullanıldığını ve bu şekilde fotoğrafların sanatsal vasfının ve maddi değerinin zayıflatıldığını, davacının bu fotoğrafları yayınlayarak internet sitesinden elde ettiği reklam gelirini arttırdığını ileri sürerek, artan bu reklam gelirinden şimdilik 10.000 TL ve izinsiz kullanımlar nedeni ile de 60.000 TL maddi tazminatın FSEK 68/2 uyarınca 3 katının, ayrıca 40.000 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken tahsilini dava ve talep etmiştir.

Davalılar vekili, dava konusu fotoğrafların yayınlandığı internet sitesinin davalılardan Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş. şirket adına kayıtlı bulunduğunu, diğer davalılara husumet yöneltilemeyeceğini, esasa ilişkin olarak da fotoğrafların davacının rızası ile yapılan röportaj ile birlikte yayımlandığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, dava konusu fotoğrafların davalılardan Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş. adına kayıtlı www.hurriyet.com.tr alan adlı internet sitesinde yayınlandığı gerekçesi ile şirket dışındaki davalılar yönünden davanın husumet yönünden reddine,

fotoğrafların 5846 sayılı Kanun anlamında eser niteliğine sahip olduğu ve eser niteliğindeki fotoğrafların davacının izni olmaksızın internet sitesinde yayınlanması ile davacı eser sahibinin 5846 sayılı Kanun'da düzenlenen yayma ve çoğaltma haklarının ihlal edildiği gerekçesi ile 5846 sayılı Kanun'un 68/1 maddesi uyarınca belirlenen tazminatın üç katı tazminat olan 135.000 TL maddi tazminatın ve 30.000 TL manevi tazminatın 09.08.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, tecavüzün önlenmesine ve kararın ilanına, fazlaya ilişkin istemlerinin reddine karar verilmiştir.

Kararı davalılar vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar vekilinin aşağıdaki bent dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Ancak, mahkemece husumet yokluğundan davanın gerçek kişiler yönünden reddine karar verilmesine rağmen davalı gerçek kişiler yararına vekalet ücretine hükmedilmemesi, yine davacının reklam gelirine ilişkin tazminat talebinden vazgeçmiş olması ve bu talebin reddine karar verilmesine rağmen davalı şirket yararına vekalet ücretine hükmedilmemesi doğru görülmemiş hükmün bu nedenlerle de davalılar yararına bozulması gerekmiştir.

MUHALEFET ŞERHİ

Dava, eser sahibi tarafından FSEK'nun 68. ve 70'nci maddesine dayalı olarak açılan tazminat davası olup mahkemece, davacı eser sahibinin izni olmadan dava konusu fotoğrafların davalılar tarafından yayınlanması nedeniyle belirlenen bedeli üç katına hükmedilmiştir.

FSEK'nun tecavüzün ref'i davalarında genel hüküm olarak öngördüğü 66 ncı maddenin son fıkrasında açıkça mahkemenin eser sahibinin manevi ve mali haklarını, tecavüzün şumulunu, kusurun olup olmadığını varsa ağırlığını.... taktir ederek halin icabına göre tecavüzün ref''i için lüzumlu göreceği tedbirlerin tatbikine karar vereceği belirtilmiştir. FSEK'da düzenlenen ref davası, sadece tecavüzün giderilmesini değil, aynı zamanda mali ve manevi hakları da kapsar. Bu nedenle de Yasa'nın 66. ve 68'nci maddelerine göre tecavüze uğrayan, emsal veya rayiç bedelin “en çok üç kat” fazlasını isteyebilirse de ödenecek bedel bu sınır içinde mahkemece tecavüzün şumulu ve kusurun derecesi gözetilerek tesbit olunur (Ünal Tekinalp, Fikri Mülkiyet Hukuku, 2012 Basım, sh. 311-319).

Kaldı ki davanın tazminat davası olduğu gözetildiğinde özel Yasa'sında hüküm olmaması halinde dahi BK'nun 42-43 ncü maddeleri gereğince hakim tazminat miktarını belirleyeceğinden ortak kusur dikkate alınabilir.

Mahkemece, bu konuda değerlendirme yapılmamış olması nedeniyle kararın bu yönden bozulması görüşünde olduğumdan Sayın çoğunluğun kararına katılmıyorum.