Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/6191 K.2012/12990

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 24/11/2010 tarih ve 2006/96-2010/655 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı ... bir kısım davalılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacı şirketin halka açık çok ortaklı bir şirket olduğunu, şirketin aktifinde olan 154.000 TL nominal bedelli 154.000 lot Gediz İplik A.Ş. hisse senedinin anasözleşmeye ve kanun hükümlerine aykırı olarak genel kurul ve yönetim kurulu kararı olmaksızın kasti olarak hiçbir ticari ilişki bulunmayan MBT Turizm Paz. San.

A.Ş.'nin TEB A.Ş.'ye olan borçlarının teminatını teşkil etmek üzere MBT A.Ş. lehine rehin edildiğini, işlemin 05.09.2000 tarihinde gerçekleştiğini ve 500.000 TL üzerinden yapılan bu işlem nedeniyle davacı şirketin aktif mal varlığını yitirdiğini, işlemden yönetim kurulu ve denetim kurulu üyesi olan davalıların sorumlu olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500.000 TL'nin, zararın doğduğu tarihten itibaren faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, 2000 yılında yapılan bu işlemden dolayı TTK'nın 336 ve devamı maddeler gereğince açılan sorumluluk davasının dinlenemeyeceğini, zira 2001, 2002, 2003, 2004 yıllarında yapılan genel kurul toplantılarında ibra edildiklerini, bu ibraların geçersizliği için açılan bir dava olmadığını, ibranın açık ve kesin bir ibra olduğunu, ipotek verilen şirket ile davacı şirket arasında fiili ve organik bağ bulunduğunu, grup şirketlerinin borçlarına kefil olmalarının ve borçlarına teminat vermelerinin ticari hayatın

olağan akışına uygun olduğunu, TTK 309.maddede belirtilen iki yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, işlemin 2000 tarihinde yapıldıktan ve üzerinden dört ayrı genel kurul toplantısı yapılarak ibra kararları alındıktan sonra açılan davanın yasal süresi içerisinde açılmadığını, zamanaşımının dolduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Bir kısım davalılar vekili, zamanaşımının gerçekleştiğini, müvekkillerinin sorumlu olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, bilirkişi rapor ve ek raporu ile tüm dosya kapsamına göre, davalılar ... ve ...'un zararlandırıcı işlem tarihi olan 09.05.2000 tarihinde denetçi sıfatları olmadığı, bu kişilere karşı dava açılamayacağı, TTK'nın 309. maddesine göre iki yıllık ve beş yıllık zamanaşımı sürelerinin dolduğu,

sürenin zararın ve sorumlunun öğrenilmesi ile başlayacağı, sorumlulardan biri için başlayacak sürenin diğerini de kapsayacağı, zararın doğduğu tarihin 05.09.2000 tarihi olması gerektiği zira bu tarihte dava konusu Gediz İplik A.Ş.'ye ait 154.000 Lotluk hisse senedinin rehin verildiği ve bu madde kapsamında gerek iki yıllık ve gerekse beş yıllık sürenin dolduğu,

borçlandırıcı işlem tarihinde görevde olmayan denetçi de olmayan ... ve ...'un bu davada hiçbir şekilde davalı gösterilemeyecekleri, diğer davalılar hakkında ise TTK 309/4. maddesi gereğince zararlandırıcı işlem tarihi olan 05.09.2000 tarihinden itibaren beş yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle, davalılardan ... ve ... aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, diğer davalılar aleyhine açılan davanın zamanaşımının gerçekleşmesi nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı ... bir kısım davalılar vekili temyiz etmiştir.

1-Dava, davacı şirketin yönetim ve denetim kurulu üyelerinin fiilleri sonucu ortaya çıkan zararın, TTK'nın 336 vd. maddelerine göre tazmini istemine ilişkindir. Davacı şirketin elinde bulunan nominal 154.000.000 TL değerinde (154.000 lot), Gimsan Gediz İplik Mens. ve San. A.Ş. hisse senetlerinin, 05.09.2000 tarihli Menkul Kıymetler Rehin Senedi ile MBT Turizm Paz. San. ve Tic. A.Ş.'nin Türk Ekonomi Bankası A.Ş. lehine doğmuş ve doğacak kredilerinin teminatı olarak bu bankaya teslim edildiği, MBT Turizm Paz. San. ve Tic. A.Ş.'nin borçlarını ödememesi nedeniyle 31.12.2002 tarihinde hisse senetlerinin paraya çevrilerek kredi borçlarına mahsup edildiği anlaşılmıştır.

TTK'nın 336 ve 337. maddelerine dayalı olarak şirket yöneticileri aleyhine açılan sorumluluk davasında, TTK'nın 340. maddesi yollamasıyla 309. madde hükmü tatbik olunur. Özel hüküm niteliği taşıyan 309. maddenin son fıkrasında yazılı üç türlü zamanaşımı süresinin uygulanması gerekir. Sorumlu olan kimselere karşı tazminat istemek hakkı, davacının zararı ve sorumlu olan kimseyi öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her halde zararı doğuran eylemin meydana geldiği tarihten itibaren beş yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Şu kadar ki, bu eylem cezayı gerektirir ve Ceza Kanununa göre cezası daha uzun zamanaşımına tabi bulunursa tazminat davasına da o zamanaşımı uygulanır.

Kural olarak anonim ortaklığın tazminat isteme hakkı, yönetim kurulu üyelerinin zarar verici işlem veya haksız eylemi yaptıkları anda doğar. Sonuçları daha sonra ortaya çıkan hukuki işlem ve haksız eylemler söz konusu olduğu hallerle genel olarak zamanaşımını, böyle bir işlem, eyleme bağlanabilen zararın ortaya çıktığı tarihten başlatmak gerekir. (14-15 Nisan 1989 tarihli Ticaret Hukuku ve Yargıtay Kararları Sempozyumu, Sorumluluk Davalarında Zamanaşımı ve Başlangıcı, s.29, Prof. Dr. Hikmet Sami Türk).

Somut olayda, davacı tarafından dava dışı TEB A.Ş. lehine Menkul Kıymetler Rehin Senedi ile verilen Gimsan Gediz İplik Mens. ve San. A.Ş.'ye ait hisse senetlerinin teslim tarihi 05.09.2000 tarihi ise de, zarar bu tarihte doğmamıştır. Zira, hisse senetlerinin paraya çevrildiği tarih olan 31.12.2002 tarihinde davacı şirket zarara uğramıştır. Dolayısıyla zararın doğduğu tarih olan 31.12.2002 tarihinden itibaren zamanaşımı süresinin başlayacağı kabul edilmelidir. Mahkemece, davalılar vekilinin zamanaşımı defi'lerinin hisse senetlerinin paraya çevrildiği tarih dikkate alınarak değerlendirilmesi ve davalıların sorumluluklarının da buna göre tespiti gerekirken, belirtilen şekilde hüküm kurulması doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.

2-Bozma sebep ve şekline göre bir kısım davalılar vekilinin tüm ve davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.