Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2011/9524 K.2012/8687

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 46. Asliye (Beyoğlu 1. Asliye) Ticaret Mahkemesi’nce verilen 15/04/2010 tarih ve 2009/4-2010/137 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı ... Oyak Sigorta A.Ş. vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 17.04.2012 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davalılardan Axa Oyak Sigorta A.Ş. vekili Av. .... ve ... vekili Av. .... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, İran vatandaşı olan müvekkillerinin murisinin THR 92783 plakalı araçta yolculuk yaparken Sivas’ta meydana gelen kaza sonrasında öldüğünü, aracın trafik sigortasının davalı ... tarafından yapıldığını, destek zararlarının ödenmediğini, zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortasından karşılanması gerektiğinin ve diğer davalı tarafından ödenmesinin bildirildiğini ileri sürerek ve ıslah isteminde bulunarak, 80.000 TL’nin 08.10.2008 tarihinden itibaren avans faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, davacıların murisinin yolcu olarak bulunduğu yabancı plakalı aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasıyla Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırmak yükümlülüğü olmadığını, istemin haksız bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı vekili, müvekkilinin trafik sigortacısı olduğunu, davacıların zararının öncelikle Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasından karşılanması gerektiğini, artan kısımdan müvekkilinin sorumlu bulunacağını, esasen bu zorunluluğa uyulmamış ise, diğer davalının sorumlu olacağını açıklayarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunmalar toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacıların murisinin bulunduğu İran Devleti’nin sicilinde kayıtlı yolcu otobüsünün Sivas İli’nde tek taraflı olarak kaza yapması sonucu öldüğü, bu aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinin bulunmadığı, davalı ...

Oyak Sigorta A.Ş tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinin düzenlendiği, Ülkemiz ile İran Cumhuriyeti arasında mevcut Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Anlaşması'nın 20. maddesine göre, kaza yapan aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası yaptırmasının istenemeyeceği, davalı ...’nın sorumluluğunun başlamadığı, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısının sorumluluğunun bulunduğu, zararın belirlendiği,

başvurudan 8 gün sonra temerrüdün gerçekleşeceği, zararın teminat miktarını aştığı gerekçesiyle ... hakkındaki davanın reddine, diğer davalı hakkındaki davanın kabulüne, 80.000 TL’nın 16.10.2008 tarihinden itibaren avans faiziyle tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı ... Oyak Sigorta A.Ş. vekili temyiz etmiştir. 1-Dava trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatının tahsiline ilişkindir.

Kaza yapan araç THR 92783 plakalı olup, İran Trafik Sicili'ne kayıtlıdır.

Türkiye-İran arasındaki 12.12.1995 tarihli Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Antlaşmasının 20. maddesi “Bu anlaşma gereğince yapılacak her türlü taşımalar aşağıdaki sigorta ile karşılanacaktır. a) yolcular, bagaj ve (veya eşyanın, akit tarafların toprakları arasında ve (veya üzerinden transit olarak Uluslararası taşınmasında kullanılan bir taşıta, her bir akit tarafta yürürlükteki kanun ve nizamlara uygun olan bir üçüncü şahıslara verilecek zarara karşı sigorta uygulanacaktır. b) yolcular,

bagaj ve (veya eşyaya taşıtın tescil edildiği akit taraf topraklarında yürürlükte karar ve nizamlara uygun olan her hangi bir sigorta uygulanacaktır.” hükmünü haizdir. Anayasamızın 90. maddesine göre usulüne uygun yürürlüğe konulmuş miletlerarası antlaşmalar kanun hükmündedir. Bu nedenle İran ile Türkiye arasında yapılan yolcu taşımacılığı sırasında kullanılan taşıtlara akit tarafların kanun ve nizamlara uygun sigorta yapılması zorunluluğu bulunmaktadır.

Bununla beraber 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/6 maddesi gereği “turistlere ait taşıtlarla, milletlerarası çok taraflı veya karşılıklı anlaşmalar kapsamına giren yabancı plakalı taşıtların Türkiye'de geçerli milletlerarası anlaşmalarla kabul edilmiş sigortaları yoksa, bunlar için zorunlu mali sorumluluk sigortası Türkiye sınırlarına girişleri sırasında yapılacağından, ülkemizde izin alarak yolcu taşıyan yabancı plakalı araçlara Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası yapma zorunluluğu bulunmaktadır.

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 12. maddesi uluslararası yolcu taşımacılarının, kalkış noktasından varış noktasına kadar meydana gelecek kazalar sonucu yolcunun ölümü ve yaralanmasından dolayı sorumlu olacağını, 18. maddesi ise bu zararların teminat altına alınması için Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasının yaptırılması gerektiğini hüküm altına almıştır.

Ayrıca bu Kanuna dayanılarak çıkarılan Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 64.maddesi gereği yolcu taşımacılığı yapan taşıyıcıların Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası ve Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırma zorunluluğunun bulunduğu belirtilmiştir.

Bu darumda davaya konu aracın hem Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası, hem Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası, hem de Karayolu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası yaptırmasının zorunlu olduğunun kabulü gerekir. Davaya konu aracın davalı ...Ş. nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını yaptırdığı ancak Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası ile Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasını yaptırmadığı anlaşılmıştır.

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 19/3 maddesi “meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır. Bu sorumluluk sigortası ile karşılanmayan zararlar için 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre yapılması zorunlu olan mali sorumluluk sigortasına müracat edilir.” hükmünü haizdir.

Buna göre, kaza sonucu meydana gelecek zararlar öncelikle Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasıdan karşılanmalı, sigorta limiti üstünde olup da karşılanmayan zararlar var ise Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortayı tarafından ödenmelidir. Ancak, kaza yapan aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası bulunmadığından ... Sorumluluğu ortaya çıkmaktadır. ...

Yönetmeliğinin 9/1-b maddesine göre güvence hesabına rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dahilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için başvurulabilir. Bu durumda meydana gelen zarar öncelikle Güvence Hesabından karşılanmalı, Güvence Hesabının teminat limiti dışında kalan zararlar için ise Zorunlu mali Sorumluluk Sigortasına müracat edilmelidir.

Nitekim Dairemizin aynı olayla ilgili 2009/871 Esas, 2010/11621 karar sayılı onama ilamında da aynı ilkeler kabul edilmiştir. Bu itibarla, mahkemece verilen kararın mümeyyiz davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2-Bozma sebep ve şekline göre mümeyyiz davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.