Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/11001 K.2012/19092

Taraflar arasında görülen davada Bafra 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 06/04/2011 tarih ve 2009/666-2011/184 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili, davalı ...Ş. Vekili ve katılma yoluyla davalı ... ... mirasçıları vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkillerinin murisi ...’ın davalı ... ...'ın sürücüsü olduğu davalı Yeni ... Tur. Sey. A.Ş. tarafından işletilen otobüste yolcu iken, otobüsün kaza yapması neticesinde vefat ettiğini, bu nedenle murisin eş ve 4 çocuğu için ayrı ayrı 1.000 TL maddi destekten yoksun kalma tazminatının, ayrı ayrı 15.000 TL manevi tazminatın, murisin 7 kardeşi için ayrı ayrı 5.000 TL manevi tazminatın davalılar ... ... mirasçıları, Yeni ... Tur ve Axa Oyak Sigortadan tahsilini, birleşen davada murisin eş ve 4 çocuğu için ayrı ayrı 1.000 TL maddi destekten yoksun kalma tazminatının, ayrı ayrı 25.000 TL manevi tazminatın, murisin 7 kardeşi için ayrı ayrı 5.000 TL manevi tazminatın davalı ...Ş.’den tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili, otobüsün kasko ve koltuk ferdi kaza birleşik sigortası poliçesi ile müvekkili tarafından sigortalandığını, sorumluluğun manevi tazminat istemlerini de karşılayacak şekilde 2.500.000 TL olduğunu, ancak sorumluluğunun trafik sigortası teminat hadlerini aşması durumunda devreye gireceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ...Ş. vekili, müvekkilinin Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk ve ZMSS sigortacısı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılar, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna dayanılarak, kaza tespit tutanağına göre otobüs sürücüsü ... ...’ın kusurlu olduğu, davacı eş ...'ın 62.756,20 TL, küçük ... ...'ın 13.078,93 TL destekten yoksun kalma zararının olduğu, gerekçesiyle, ... ve küçük ... için 1.000,00'er TL maddi tazminatın tüm davalılardan, davacı eş ... ile 4 çocuğu için 10.000,00'er TL, kardeş davacılar için 2.500,00'er TL olan manevi tazminatın davalılar Yeni ... Tur. Sey. A.Ş.,... ... mirasçıları ve Anadolu Sigorta’dan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili, davalı ... vekili ve katılma yoluyla davalı ... ... mirasçıları vekili temyiz etmiştir.

1) Davalı ... ... mirasçıları vekilince, HUMK'nun 433. maddesi uyarınca katılma yolu ile karar temyiz edilmiş olup, davacı vekilinin temyiz dilekçesi davalı vekiline 09.05.2011 tarihinde tebliğ edilmiş, ancak davalı vekilince HUMK.'nun 433/2.maddesinde yazılı 10 günlük süre geçirildikten sonra, 23.05.2011 tarihinde karar temyiz edilmiştir. Bu durumda, HUMK'nun 432/4. maddesine göre süresinden sonra yapılan temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 gün ve ¾ sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay da bu konuda karar verebileceğinden, davalı ... ... mirasçıları vekilinin temyiz isteminin süre yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.

2) Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm, davalı ...Ş. vekilinin aşağıdaki bentler dışında kalan sair temyiz itirazların reddine karar verilmiştir.

3) Ancak, davalı ...Ş. dava konusu aracın Motorlu Kara Taşıtları Kasko Sigorta Poliçesini tanzim etmiş olup, davalı aracın ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesini düzenlemiş olması nedeniyle öncelikle taşımacılık ve ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen diğer davalı ...Ş.’nin sorumlu olduğunu ancak limitin zararı karşılamaya yeterli olmaması halinde İMMS kapsamında kendisinden maddi tazminatın talep edilebileceğini beyan etmesine rağmen mahkemece bu husus üzerinde durulmamıştır.

Zorunlu mali mesuliyet (trafik) sigortası, motorlu bir aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitlerle sigortalamaktadır. Başka bir anlatımla, bu sigortayla işletenin KTK’nun 85/1. maddesinde hükme bağlanan sorumluluğu sigorta örtüsüne alınmaktadır. İhtiyari mali mesuliyet sigortası ise, işletenin anılan sorumluluğunun trafik sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmının poliçede yazılı hadlere kadar teminat altına alan sigorta türüdür. Zarar trafik sigortası kapsamında kalmakta ise, ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu söz konusu olmayacaktır.

Ayrıca 4925 sayılı KTK’nun 18. maddesi uyarınca taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Yasanın 17. maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar. Anılan Yasanın 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.8. maddeleri hükümlerine göre meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır.

Ancak, bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için; sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.

Başka bir anlatımla, yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise, bu aracın trafik veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. Ancak, limit aşımında sırasıyla zorunlu ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacılarının sorumluluğu söz konusu olacaktır.

Bu durumda, davalı ... şirketinin poliçesinde düzenlenen artan mali sorumluluk nedeniyle teminat verdiği ve İMMS sigortası genel şartlarının da poliçenin eki olarak gösterildiği göz önüne alınarak hükmedilen maddi tazminattan mümeyyiz davalı şirketin sorumlu olup olmadığının değerlendirilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayanarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. 4) Ayrıca, davacı tarafından dava dilekçelerinde asıl ve birleşen tüm davalılar yönünden yasal faiz talep edilmişken, HMUK 74. maddeye aykırı şekilde, talep edilen faiz miktarı aşılarak avans faizine hükmedilmesi doğru olmamış, kararın bu yönde de mümeyyiz davalı yararına bozulması gerekmiştir.