Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/11134 K.2014/3250

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 19/04/2012 tarih ve 2010/605-2012/512 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 21/02/2014 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davalı vekili Av. Y. Y. dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili tarafından nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalanan muhtelif dikey şişe soğutma tesisi emtiasının İtalya’dan Türkiye’ye davalı tarafça taşındığını, varma yerinde emtianın hasarlı olduğunun tespit edildiğini, hasar bedelinin müvekkilince sigorta ettirene ödendiğini, oluşan zarardan davalı taşıyıcının sorumlu bulunduğunu ileri sürerek, 73.000 Euro’nun tahsil tarihindeki TL karşılığının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin yokluğunda hasar tespitinin yapıldığını, istenilen miktarın fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, uyulan bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, davacı sigorta şirketi tarafından sigorta teminatı altına alınan emtianın, davalı tarafça İtalya'dan Türkiye'ye taşınması sırasında meydana gelen kaza sonucunda hasara uğradığı, kazanın meydana gelmesinde taşımayı gerçekleştiren araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu, ancak olayın oluşunda sürücünün kasıt ve kötü niyetinin tespit edilemediği, dolayısıyla davalı taşıyıcının meydana gelen zarardan sınırlı sorumlu bulunduğu, davacının talebinin sınırlı sorumluluk limiti dahilinde kaldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 72,000 Euro'nun tahsil tarihindeki TL karşılığının davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan emtianın karayolu ile taşındığı sırada hasara uğradığı iddiasına dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davalı vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizin 01.06.2010 günlü ilamı ile CMR Konvansiyonu'nun 23. ve 29. maddeleri kapsamında davalının sınırlı sorumluluk ilkesinden yararlanıp yararlanmayacağının değerlendirilmesi ve davaya konu hasar nedeniyle yapılan tamir sonucu çıkarılan parçaların ekonomik değerinin olup olmadığının, varsa değerinin tespit ettirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekçesi ile bozulmuştur.

Bozmaya uyan mahkemece, davalının sorumluluğunun sınırlı olduğu kabul edilmiş ve sorumluluk miktarı tespit edilirken de hasara uğrayan emtianın tümünün ağırlığı dikkate alınmıştır.

Hükme esas alınan kök ve ek bilirkişi raporlarında, taşımaya konu emtianın bir makinenin demonte durumundaki parçaları olduğu, dolayısıyla bu parçalarda meydana gelen hasarın, bu parçaların birleştirilmesi sonucu kurulacak sistemi de hasarlı hale getireceği, parça-bütün ilişkisinden dolayı tüm sistemin değer kaybına uğradığı ve bu durumda taşıyıcının sorumluluğunun tespitinde eşyanın tümünün ağırlığının esas alınacağı açıklanmış ise de dosyaya davacı tarafça sunulan ve üretici firma tarafından tanzim edilen tekliften, söz konusu makinenin 28 çeşit 131 adet parçasının değiştirilmesinin hasarın giderilmesi için yeterli olduğu anlaşılmaktadır.

Diğer bir deyişle, dava konusu taşıma sırasında sigortalanan makine, tam ziyaa uğramamış, kısmen hasarlanmış ve bir kısım parçaları değiştirilmek suretiyle onarılmıştır. CMR Konvansiyonu'nun 23/3. maddesi ile taşıyıcının ödeyeceği tazminat miktarı sınırlanmış ve sorumluluk miktarının tespitinde de hasara uğrayan emtianın eksik brüt ağırlığı kıstas alınmıştır. Brüt ağırlığın hesabında ise eşyanın ziyaa uğrayan, yani eksilen kısmı temel ölçüttür.

Şayet taşınan eşyanın tamamı ziyaa uğramışsa tamamının, kısmen ziyaa uğramışsa ziyaa uğrayan kısmının ağırlığına göre taşıyıcının sorumlu olduğu miktar belirlenmelidir(Doç.Dr. Hakan KARAN, CMR Şerhi, 2011,sayfa 585).

Bu durumda, dava konusu emtianın kısmen hasara uğraması nedeniyle hasara uğrayan kısmının ağırlığının dikkate alınarak davalının sorumlu olduğu miktarın belirlenmesi ve bu konudaki ispat yükünün taşıyıcının üzerinde bulunduğunun gözetilmesi ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davalının sorumlu olduğu miktarın tespitinde hasara uğrayan eşyanın tümünün ağırlığının esas alınarak hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.