Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/11442 K.2013/13651

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret (Kadıköy 2. Asliye Ticaret) Mahkemesi’nce verilen 21.03.2012 tarih ve 2009/978-2012/272 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, dava dışı gönderen Golden Agent firmasına ait tekstil emtiasının Yunanistan'dan İstanbul'a taşınması işi konusunda dava dışı Omega Taşımacılık şirketi ile anlaşıldığını, üst taşıyıcı bu şirketin de anılan taşıma işi için dava dışı Gevatrans şirketi ile, alt taşıyıcı bu şirketin de dava dışı Transçağ Uluslararası Nak. ve Tic. Ltd.

Şti. ile, alt taşıyıcı bu şirketin ise müvekkili şirketle anlaştığını, Tekirdağ-Malkara karayolunda seyir halindeyken elektrik kontağı nedeniyle araçta çıkan yangın sonucu taşınan emtianın zayi olduğunu, hasarın taşıyan araç için CMR poliçesi düzenleyen davalı ... şirketine ihbar edildiğini, açıklanan hasar nedeniyle ve Kadıköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2004/561 Esas sayılı dosyasına istinaden müvekkilince dava dışı Trans Çağ Uluslararası Nak. ve Tic. Ltd.

Şti.'ne toplam 24.725.00 TL ödeme yapıldığını, oluşan hasardan müvekkilinin bir sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 24.755.00 TL'nin dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, hasarın oluştuğu 10.12.2001 tarihinden itibaren 2 yılı aşkın bir sürenin geçmiş oluşu nedeniyle davanın zamanaşımına uğradığını, yangının aracın elektrik tesisatındaki bakım ve onarım eksikliğinden yani taşıyıcının kusur ve ihmalinden kaynaklanması nedeniyle dava konusu hasarın teminat kapsamı dışında kaldığını, talep edilen alacak miktarın fahiş bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, her ne kadar bilirkişi raporunda, CMR Sigortası Genel Şartları'nın 8.maddesi gereğince davanın 2 yıllık zamanaşımı süresi dolduktan sonra açıldığı ve hasarın taşıyıcının özen sorumluluğuna bağlı kusur ve ihmal sonucunda oluşan elektrik kontağından kaynaklandığı ve davalıya sorumluluk yüklenemeyeceği belirtilmiş ise de, CMR Konvansiyonu'nun 39. maddesi hükmü uyarınca zamanaşımı süresinin davacının ödemesi gereken tazminat miktarını belirleyen mahkeme kararının kesinleşmesi ile başlayacağı,

buna göre Kadıköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2004/561 Esas sayılı dava dosyası ile verilen kararın 20.05.2009 tarihinde kesinleştiği, somut davanın ise 02.09.2009 tarihinde ve iki yıllık zamanaşımı süresi dolmadan açıldığı, anılan dava dosyasında davacının taraf olmaması nedeniyle verilen kararın davacı aleyhine kesin hüküm teşkil etmeyeceği ve olayın sigorta poliçesi kapsamında olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile 24.755.00 TL alacağın 02.09.2009 dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve her ne kadar CMR Konvasiyonu’nun 39. Maddesi somut olayda uygulanamaz ise de, 6762 sayılı mülga Türk Ticaret Kanunu’nun 1292/1. maddesi hükmü gereğince dava tarihi itibariyle zamanaşımının gerçekleşmemiş bulunmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, fiili taşıyıcının CMR sigortacısı aleyhine açmış olduğu tazminat davasıdır. Davalı tarafından düzenlenen poliçenin eki olduğu belirtilen CMR Umumi Hükümlerin 3/2-s-1. maddesine göre, taşıyıcı aracın bakımına yeterince özen gösterilmemesinden, araç bakımının eksik ve/veya yetersiz yapılmasından veya aracın trafiğe ve/veya yüke elverişli olmamasından ve/veya araçlarda münhasıran bakımsızlıktan kaynaklanan teknik arızalar sebebi ile oluşan ziya ve hasarlar teminat dışıdır.

Mahkemece alınan bilirkişi raporunda, umumi hükümlerin bu maddesine göre hasarın teminat dışı olduğu kabul edilmiş ve ek rapor alınmadan “olayın sigorta poliçesi kapsamında olduğu anlaşıldığından” gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkemece hasarın neden teminat dışı olmayıp sigorta poliçesi kapsamında kaldığının gerekçelendirilmemesi doğru olmadığı gibi, genel şart hükmü gözönüne alındığında bilirkişi heyetinde elektrik mühendisinin yer almaması da doğru olmamıştır.

Bu durumda, mahkemece içinde elektrik mühendisi ve sigortacı bilirkişilerin de bulunduğu yeni bir bilirkişi kurulundan dosyada mevcut bulunan ve yangın olayından hemen sonra alınan raporlar ve tutulan tutanaklara değinilmek suretiyle yangın olayının, araçtaki elektrik tesisatındaki bakım ve onarım eksikliğinden diğer bir anlatımla taşıyıcının özen sorumluluğuna bağlı kusur ve ihmalden kaynaklanıp kaynaklanmadığı, eğer mümkünse bakım eksikliği dışında ne gibi sebepten kaynaklanabileceği hususlarında rapor alınarak oluşacak sonuç çerçevesinde karar vermek gerekirken, eksik inceleme ve yetersiz gerekçeyle karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

(M)

KARŞI OY YAZISI

Sayın çoğunluk tarafından yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiğine dair bozma ilamına katılmıyorum, şöyleki; Olay 10.12.2001 tarihinde meydana gelmiş olup, davacı aracını kullanan şofö... olay akabinde jandarmaya verdiği ifadesinde "olay mahalline geldiğimde, rampa tırmanıyordum. Arabam aniden durakladı. Aşağı indim motor bölümünden alevler yükselmeye başlamıştı. Tam olarak olayı anlamış değilim. Fakat şase yaptığını zannediyorum

dedi" şeklinde beyanda bulunmuş, yine 10.12.2001 günlü polis memurları tarafından düzenlenen tesbit tutanağında "Malkara istikametinden Tekirdağ ili yönünde seyahat eden... idaresindeki 06.YTS:67 (çeker) 06 KSS 17 (Dorse) 110-03 Devlet Karayolu 56+650 metreye geldiğinde; teknik arıza nedeniyle ateş almış, çekici tamamen yanmış, dorse ise yarıya kadar alevler içinde görüldü" denilmiş, ayrıca Tekirdağ Belediyesi İtfaiye Amirliği tarafından düzenlenen Yangın Raporu'nda yangın sebebi "Haraket halinde iken elektrik kontağından şase alarak yanması" şeklinde tesbitte bulunulduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili tarafından mahkemeye verilen 18.02.2010 tarihli replik dilekçesinde, bakım ve onarım eksikliğine cevabımız bölümünde "Kaldıki nakliyeyi gerçekleştiren dorse 4, çekici ise henüz 5 yaşındadır. Yangın elektrik kontağından kaynaklanmıştır." şeklinde beyanda bulunmuş ve bir takım tamirat faturaları sunmuştur. Zabıta tarafından tutulan tutanaklardan ve bizzat davacı vekilinin beyanından yangının elektrik kontağından çıktığı sabit hale gelmiştir. Davacı araç tek başına giderken olay meydana gelmiş olup, herhangi bir çarpma, çarpışma durumu mevcut değildir. Bu durumda olayın teknik bir arıza nedeniyle meydana geldiği anlaşılmaktadır. Dairemiz uygulamasında ise teknik arıza hali mücbir sebep olmayıp, tamamen bakım ve özen borcunun ihlali olarak kabul edilmektedir.

CMR Sigortası Genel Şartların Teminat Dışı Haller başlığı altındaki; 3/s-1 maddesine göre de "aracın bakımına yeterince özen gösterilmemesinden, araç bakımının eksik ve/veya yetersiz yapılmasından veya aracın trafiğe ve/veya yüke elverişli olmamasından ve/veya araçlarda münhasıran bakımsızlıktan kaynaklanan teknik arızalar sebebi ile meydana gelen ziya ve hasarlar" mesuliyet poliçesi teminatının dışında tutulmuştur.

Aynı olayla ilgili olarak Kadıköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18.04.2007 tarih ve 2004/561-2007/237 sayılı kararında davacı Lutz Assekuranz-Makler GMBH tarafından davalı Transçağ Uluslararası Nakliyat ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine açılan davada mahkemece "zararın yakın sebebinin araçtaki elektrik tesisatındaki bakım ve onarım eksikliğinden diğer bir anlatımla davalı taşıyıcının özen sorumluluğuna bağlı kusur ve ihmalden kaynaklandığı gerçekleşen yangın olayının CMR Konvansiyonu'nun madde 17 kapsamında kurtuluş besyinelerinden herhangi biri ile örtüşmediği" gerekçesiyle dava kabul edilmiş ve Dairemizin 2007/8820-2008/11121 sayılı

ilamı ile kararın onanmasına karar verilmiş, karar düzeltme istemi de yine Dairemizin 2009/809-2009/6050 sayılı ilamı ile reddedilerek işbu karar kesinleşmiştir.

Bu dosyada yaptırılan bilirkişi incelemesinde de, bilirkişi heyeti "Davacının tazminat talebini dayandığı hasara, taşıyıcının özen sorumluluğuna bağlı kusur ve ihmali sonucunda vuku bulan elektrik kontağının sebep olduğu hususunun kesinleşmiş olması karşısında davalı sigortacıya düzenlediği CMR Sigortası Genel Şartlarının 3/s-1 maddesi hükmü uyarınca mesuliyet yüklenemeyeceği sonuç ve kanaatına varılmıştır" şeklinde beyanda bulumuşlardır.

Mahkemece, Poliçe Şartları tartışılmadan olayın sigorta poliçesi kapsamında olduğu şeklindeki yetersiz bir cümlelik gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bu durumda, olayın poliçe kapsamında kaldığı ve her ne kadar önceki dosyadaki tarafların aynı olmaması nedeniyle kesin hüküm olmazsa da, önceki davanın aynı taşımayla ilgili olduğu nazara alınarak GÜÇLÜ DELİL kabul edilerek davanın reddine karar verilmesi gerekir gerekçesiyle hükmün bozulması gerekirken, davaya katkısı olmayacak şekilde bozma yapılmasına dair sayın çoğunluk kararına muhalifim.