Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/14393 K.2013/14429

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 05.06.2012 tarih ve 2011/329-2012/148 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı-karşı davalı vekili ve davalı-karşı davacı 3M Sanayi ve Tic.

A.Ş. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava HUMK'nun 3494 sayılı kanunla değişik 348/1 maddesi hükmü gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddiyle tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin 2005/00279 tescil numaralı tasarım tescil belgesine sahip olduğunu, bu belgede yer alan 2 tip şişenin tasarımlarının müvekkiline ait olduğunu, bu tasarım ile ilgili hazırlanmış ölçülü resim ve krokilerin bulunduğunu, davalılardan 3M A.Ş’nin müvekkiline ait 2 adet şişe tasarımını izin almaksızın kullanmaya başladığını, davalı Peker Kimya Şirketinin, söz konusu şişelerin izinsiz üretim ve dolumunu yaptığını, diğer davalı ...Plastik şirketinin ise bu şişeleri diğer 2 davalı adına fason olarak ürettiğini, bu eylemlerin 554 sayılı KHK'nin 48. maddesi gereğince tasarım hakkına tecavüz olduğunu,

Şişli 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2006/363 D.İş sayılı dosyası ile tespit ve bilirkişi incelemesi yaptırıldığını, düzenlenen 01.08.2006 tarihli bilirkişi raporunda müvekkili tarafından üretilen şişeler ile davalılara ait şişelerin büyük bezerlikler taşıdığının tespit edildiğini ileri sürerek davalıların eylemlerinin tasarıma tecavüz olup olmadığının tespitine, tasarımdan doğan haklara tecavüz fiillerinin durdurulmasını ve önlenmesini, tecavüzün giderilmesi için 40.000 TL maddi, 10.000 TL manevi zararın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan tahsiline,

kararının ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

.../... -2-

Davalı-karşı davacı Peker Kimya Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekili, müvekkilinin diğer davalı 3M şirketi ile yaptığı 10 Haziran 2004 tarihli fason üretim sözleşmesi gereği bu şirket için fason üretim yaptığını bu nedenle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, ayrıca davacının tasarım tescil belgesi aldığı ürünlerin yenilik kriterine sahip olmadığını, söz konusu şişelerin yıllardır Türkiye’de ve dünyanın pek çok ülkelerinde Scocth Brite markası ile üretilmekte olduğunu ileri sürerek asıl davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, karşı davada ise, davacı adına tescilli 2005/00279 nolu tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı-karşı davacı 3M A.Ş. vekili, davaya konu şişe tasarımlarının örnek şişeler olarak müvekkili şirket tarafından, bu şişelerin üretimi için davacıya teslim edildiğini, müvekkilinin 2003 yılından beri Amerika Birleşik Devletlerinde kullandığı şişe ambalajlarının aynısını Türkiye de ÇAM SİL ve SCOTCH BRİTE markaları ile üretmek üzere 2004 yılında hazırlık yaptığını, bu temizlik ürünlerinin üretilmesi için davalılardan Peker Kimya şirketi ile sözleşme imzaladığını, bundan önce ise davacı ile müvekkili arasında 29.01.2003 tarihli şişe üretim sözleşmesi yapıldığını,

bu nedenle şişenin görüntüsünün ve özelliklerini içeren tüm bilgilerin ve görüntülerin, kötü niyetli tescil tarihinden önce davacıya aktarıldığını, davacının şişeleri üretebilmesi için şişelere ilişkin teknik resim, bilgi ve örneklerin müvekkili tarafından 2004 yılı başında davacıya teslim edildiği,

müvekkilinin ürünün piyasaya çıkış tarihi olan 1 Eylül 2004 tarihinden önce bu şişeleri teslim etmesi için davacıya bildirim yaptığını, ancak davacıya gönderilen görüntü, teknik resim, bilgi ve numunelere dayanılarak üretilen örnek şişelerin ayakta duramadıkları ve içeriklerini sızdırdıkları için kullanılmadığını, böylece planladıkları tarihte ürünü piyasaya çıkaramadıklarını bundan dolayı müvekkilinin zarara uğradığını ve davalılardan Peker Şirketinin çalıştığı Plaskim Plastik şirketi ile anlaşarak üretimi bu şekilde yaptırdıklarını ,

hal böyle iken davacının haksız kazanç sağlamak amacıyla bu şişe tasarımlarının tescili içi kötü niyetle TPE’ne başvurduğunu, tescile konu şişe tasarımların Amerika Birleşik Devletlerinde müvekkilinin insiyatifi ile üretildiğini ve kullanıldığını, tasarımların davacı tescilinden önce müvekkiline ait olduğunu ve kullanıldığını, yeni ve ayırt edici olmayan bu tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek asıl davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, karşı davada ise, davacı-karşı davalıya ait 2005/00279 numaralı tasarım tescillinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...Plastik Şirket vekili, müvekkilinin diğer davalılar için fason üretim yapan bir şirket olduğunu, plastik şişe tasarımlarının daha önceden davalı 3M A.Ş. tarafından hem yurt dışında, hem yurt içinde kullanıldığını, davacı Orkun Firmasının bu şişelerin üretiminin kendisine yaptırılmaması nedeniyle bunu hazmedemediğini ve kötü niyetli olarak tasarım tescili yaptırarak haksız, mesnetsiz ve kötü niyet içeren bu davayı açtığını savunarak davanın reddine talep etmiştir.

Mahkemece, asıl davanın reddine, karşı davaların kabulü ile, 2005 00279 sayılı endüstriyel tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğüne dair karar Dairemizin 31.05.2011 tarih 2009/8339 E. 2011/6656 K. sayılı ilamı ile bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyularak, davacı tarafından ibraz edilen fotokopi belgeler ve bilgisayar çıktılarının, bilgisayarda kolaylıkla oluşturulabilen türden belgeler olması nedeniyle tek başına delil olarak kabul edilemeyeceği, davalı tarafından ibraz edilen şişe örnekleri üzerindeki tarihlerin de tek başına bir tasarımın yeniliğini ortadan kaldırabilecek nitelikte olmadığı, ancak dava konusu 00279 sayılı Endüstriyel tasarım belgesindeki tasarımın, davalı 3M Şirketinin siparişi sonucunda, bu şirketin istediği özelliklere göre ve taraflar arasındaki Fason Üretim Sözleşmesi koşullarına uygun biçimde oluşturulduğu,

böylece gerçek hak sahipliğinin davacı Orkun Şirketi'ne ait olmadığı, davacının siparişe göre yaptığı üretim nedeniyle sadece ücret talep edilebileceği, tasarımın yeni ve ayırt edici niteliğinin de bulunmadığı gerekçesiyle, karşı davalarda hükümsüzlük taleplerinin ayrı ayrı kabulüne karar verilmiş, davacı taraf dava konusu tasarımın gerçek hak sahibi olmadığından ve verilen hükümsüzlük kararı 554 sayılı KHK'nun 45. maddesine göre geçmişe etkili olup, bu tescil belgesiyle sağlanan koruma hiç doğmamış sayılacağından asıl davadaki maddi tazminat alacağı dışındaki diğer taleplerin reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili ile davalı-karşı davacı 3M San. A.Ş. vekili temyiz etmiştir.

1) Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

2) Davalı 3M şirketinin asıl davaya yönelik temyiz itirazlarına gelince; dava dilekçesinde davacı tarafça tescilli tasarım belgesine tecavüzün önlenmesi ve tecavüz nedeniyle 40.000,00 YTL maddi tazminatın ödenmesine karar verilmesi talep edildiği ve asıl dava bakımından hükme esasa alınan rapordaki kalıp enjeksiyon ve üretim giderleri olarak belirtilen 30.914,34 TL'nin davalı karşı-davacıdan tahsiline yönelik usulüne uygun olarak harcı yatırılmış bir dava da bulunmadığı halde, mahkemece talep dışına çıkılmak suretiyle kalıp enjeksiyon ve üretim giderleri olarak belirtilen miktarın davalı 3M şirketinden tahsiline karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu yönden mümeyyiz davalı-karşı davacı 3M şirketi yararına bozulması gerekmiştir.