Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/15339 K.2013/14705

Taraflar arasında görülen davada Balıkesir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 29/05/2012 tarih ve 2010/413-2012/222 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; müvekkilinin bir miktar un yükünü İstanbul'dan Zanzibar'a taşınması hususunda davalı ile anlaştığını, bu anlaşma uyarınca, davalının yüklerin taşınmasını taahhüt ettiğini, yüklerin konteyner içerisinde, dava dışı MSC tarafından işletilen MSC Rhone gemisine yüklenildiğini, müvekkiline yükleteni kendisi gönderileni Bopar olan konişmentoların tanzim edilerek verildiğini, ancak asıl taşımayı gerçekleştiren MSC'nin acentesinin müvekkilinin talimatlarına aykırı olarak,

yükleteni Vescon gönderileni Astana Brothers olan konişmento düzenlediğini, navlunun davalıya peşin olarak ödendiğini, davalının bu davranışının hukuka ve taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı olduğunu, davacı, yüklerin müvekkilimiz ile arasında herhangi bir sözleşme olmayan Vescon Denizcilik ve Gemi Acenteliği'nin muvafakat ve feragati olmaksızın malların gerçek alıcısı olan müvekkilinin müşterisine teslim edilmesini engellemeye çalışmak sureti müvekkilini zarara uğrattığını,

geminin boşaltma limanına varmasından önce davacı ile yapılan yazışmalar sırasında Transhipping Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Destek Hizmetleri Burak Doğanay'ın da bu taşımalarla ilgisinin bulunduğu ve Transhipping, davacı ve Vescon arasında ticari ilişkiler dolayısı ile muhtelif ihtilaflar olması nedeniyle M&N'nin navlunun tamamını müvekkilinden tahsil ettiği halde, M&N ve Vescon'un haksız ve hukuka aykırı olarak MSC'ye ödeme yapmadığını, bu üç şirket arasındaki anlaşmazlıklardan dolayı, esas taşıyan olan MSC'ye ödeme yapılmaması ve bu nedenle MSC'nin orijinal konişmentoları teslimden imtina etmesi üzerine,

kendi üzerine düşen yükümlülükleri ifa edemeyecek duruma düşen davacının, sun’i bir takım alacaklar yaratmaya çalışarak, mütemerrit durumuna mazeret yaratmaya çalıştığını ve sürekli olarak müvekkili şirkete haksız ve hukuki dayanaktan yoksun faturalar göndermeye başladığını, bu faturaların sayısının müvekkilinin başvurusu üzerine davacı aleyhine Balıkesir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/112 D.İş

sayılı ve İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi'nin 2010/131 D.İş sayılı ihtiyati tedbir kararlarını ittihaz etmelerinden sonra arttığını, davacı ve Vescon'un, gerçek dışı bir takım iddialar ile borçlarını ifa etmekten kaçındıklarını ve yükün bozulma tehdidi nedeni ile müvekkilini zor durumda bırakarak,

müvekkilini 41.178,20 ABD Dolan tutarında 2. defa ödeme yapmaya mecbur bıraktıklarını, bu nedenle müvekkili şirket tarafından, davalı ve Vescon aleyhine Balıkesir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne 2010/413 Esas sayılı dosya tahtında derdest dava açıldığını, müvekkilinin davalı tarafından üstlenilen taşımalardan doğan tüm borçlarını, önceki taşımalar da dâhil olmak üzere tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini ileri sürerek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile vekil edeninin fazladan ödemek zorunda kaldığı 41.178,20 ABD Doları’nın davalılardan istirdadı sureti ile müvekkilinin zararının davalılar tarafından müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı M&N Transport Uluslararası Nakliyat Turizm Otomotiv San. Tic. Ltd.

Şti vekili; davacı ile müvekkil şirket arasında, 238.100 kg. yükün İstanbul'dan Zanzibar'ın Tanzanya limanına taşınması için bir taşıma sözleşmesi akdedildiğini, davacının talimatı ile yükleteni davacı şirket, gönderileni de Bopar Enterprises Ltd. olan 2 adet de konişmento düzenlenerek davacıya teslim edildiğini, davacı ile müvekkil arasında akdedilen taşıma sözleşmesine göre navlun bedelinin gönderici olan davacıya ait olduğunu, müvekkil şirketle davacı arasındaki sözleşme gereği müvekkilin sorumluluğunun, yükü teslim almasından, yükün varış limanına varması ile sona erdiğini, yükün taşınmak üzere teslim alınmasından,

kararlaştırılan yere taşınarak gönderilene teslim edilmesine kadar bazı masraflar yapılmışsa bunların da sözleşmeye veya kanun gereğince, taşıyana ödenmesi gerektiğini, taşıtanın ve gönderilenin sorumluluğunun, sadece navlunun ödenmesiyle sınırlı olmadığını, yük Zanzibar'a ulaştığında, yükün alıcısına teslim edilmesi için gerekli olan sürastarya ücreti, gümrük resmi, boşaltma masrafları vs. giderlerin gönderilenden talep edildiğini, ancak yük alıcısının (gönderilen), masrafları ödemekten imtina ettiğini;

masrafları ödemediği gibi yükü de teslim almadığını, yük, gönderilen tarafından teslim alınmadığı için de, müvekkil şirketin, TTK 1069. madde kapsamında sayılan masraflar yönünden, TTK. 1081.madde kapsamında davacıya rücu imkanı doğduğunu, TTK.

1081/1. maddesi." Gönderilen malı teslim almazsa taşıtan navlun mukavelesi gereğince navlunu ve diğer alacakları taşıyana ödemekle mükelleftir "şeklinde olduğunu, bilindiği üzere, Borçlar Hukuku hükümlerine göre üçüncü kişi zararına sözleşme yapılmasının mümkün olmadığını, bu nedenle taşıyanın yükü teslim almayı reddeden gönderileni yükü teslim almaya zorlayamayacağı gibi, gönderilene karşı navlun, sürastarya ücreti veya başkaca bir ödeme talebinde de bulunamayacağını hatta Yargıtay'ın 11. Hukuk Dairesi'nin Esas 2005/11142 - Karar 2007/1478 sayılı kararı ile bu hususa dikkat çekildiğinin,

somut olayda da gönderilenin yükü teslim almaktan imtina ettiğini, bu nedenle yükün tesliminin gerçekleşmediğini, bu nedenle de taşıtan davacıdan, yükün taşınması için navlun haricinde yapılan diğer masrafların talep edildiğini, ancak taşıtan-davacının kendisine fatura edilen bedelleri ödemekten imtina ettiğini;

müvekkil şirketin kanuna ve sözleşmeye göre talep etme hakkı bulunan bedelleri ödemek yerine başkaca hukuki yollara başvurmayı tercih ettiğini, bu sebeplerle davacının, alacağa konu bedellerin gönderilenden talep edilebileceği, davacının mükerrer ödeme yapmasının kendi kusurlu davranışlarından kaynaklandığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı Vescon Denizcilik ve Gemi Acenteliği-Kadir Emir davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında akdedilen navlun sözleşmesine göre davacının taşıtan davalının taşıyan olduğu, davalının navlun sözleşmesinde kendisine tanınan yetkiyle dava dışı MSC ile ikinci bir navlun sözleşmesi yaparak, üstlendiği taşıma edimini ifa ettiği, bu ilişki bakımından davalının asıl taşıtan MSC'nin asıl taşıyan sıfatını kazandığı, davacının davalı ile akdettiği navlun sözleşmesinden doğan borcunu ifa ettiği, davalının ileri sürdüğü sürastarya ücretinin doğduğuna ilişkin bir veriye dosya içeriğine rastlanmadığı,

davacı ile davalı arasında akdedilen navlun sözleşmesine binaen düzenlenen konişmentoda davacının yükleten dava dışı Bopar'ın gönderilen olarak yer aldığı, buna karşılık asıl taşıyan dava dışı MSC'nin düzenlediği konişmentolarda gönderilen olarak Astana Brothers' in isminin yer aldığı, bunun hangi gerekçeyle bu şekilde düzenlendiğinin açıklığa kavuşturulamadığı, esasen davalının MSC ile sözleşme akdederken bu hususa riayet etmekle mükellef olduğu, dava dışı gönderilenin sıfatının MSC tarafından düzenlenen konişmentoda yer almaması sebebiyle teslimde sorunların ortaya çıktığı, davacının İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi'nin 2010/129 D.

İş dosyası ile davalı hakkında ihtiyati tedbir kararı aldırdığı ve bu karara binaen dava dışı MSC' ye ödeme yaparak yüklerin teslim alınmasının mümkün hale getirildiği, bu durumun, davalı taşıyanın navlun sözleşmesini gereği gibi ifa etmemesi sonucunu doğurduğu, bu sebeple davacının uğradığı zararı gidermekle yükümlü olduğu, davacının bu kapsamda MSC’ye ödediği tutardan davalının sorumlu olması gerektiği gerekçesiyle davalı M&N Transport Uluslararası Nakliyat Turizm Otomotiv San.

Tic. Ltd.

Şti. hakkındaki davanın kabulü ile 41.178,20 ABD Dolarının dava tarihinden ödeme tarihine kadar işleyecek 3095 Sayılı Kanunun 4-a maddesi gereği devlet bankalarının ABD doları ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, davalı Vescon Denizcilik ve Gemi Acenteliği hakkındaki davanın atiye terk edildiği gerekçesiyle de davanın esası hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararı davalı M&N Transport Uluslararası Nakliyat Turizm Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.