Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/16353 K.2014/5603

Taraflar arasında görülen darafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 21.03.2014 günü hazır bulunan davacı-karşı davalı vekilleri Av. ... . tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, osyasında yapılan tespitte ürünün davacı lisans standartlarına, ülkemiz koşullarına ve sözleşme hükümlerine uygun olmadığının ortaya çıktığını, bu gübrenin ülkeye sokulmasının olanaksız olduğunu, ithal edilecek amonyum sülfat ürününde azot bileşiminin minimum % 21 olması gerektiğini, tolerans oranının % 0,3 olduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşme ile gönderilecek malın azot oranının % 21 olacağının karşı tarafça taahhüt edildiğini, gönderilen ürünün sözleşmedeki nitelikleri taşımadığını ileri sürerek, sözleşmenin ve akreditifin iptali ile borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, taraflar arasında davada sözü edilen 28.8.2008 tarih ve 601/23776 no'lu sözleşme ile dökme amonyum sülfat (gübre) alım satımı konusunda anlaşmaya varıldığını, üründeki azot oranının minimum % 21 olacağını, malın 3.10.2008 tarihinde yükleme limanı miye yüklendiğini, malın kalite kontrolünün yetkililerce yapıldığını, buna göre malın azoimli geminin 14.10.2008 tarihinde geldiğini, yaşanan bu çekişme nedeniyle malın boşaltılamadığını, her beklenen gün için demuraj ücreti işlediğini, denizde bekleyen yükün de tehlike içinde olduğunu, yükün bir an önce boşaltılması gerektiğini ileri sürerek,

gider, demuraj, boşaltma, nakliye vergi, harç ve depo kira giderlerinden oluşan 10.000,00 TL maddi zararın davacıdan en yüksek mevduat faizi ile tahsilini istemiş, 04.02.2009 havale tarihli ıslah dilekçesi ile toplam talebini 356.400,00 TL'ye yükseltmiştir. .../...

-2-

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, 13.12.2010 tarihli bilirkişi raporunda açıklandığı üzere,alın ithalatının uygun olup olmadığına karar vermekte tek yetkili mercii oldualiz sonuçlarının taraflar arasındaki sözleşmeye göre minimum değer olan 21.N'nin üzerinde olduğu, daha sonraki analizde çıkan 20.79 N oranının tolerans dahilinde olduğu, söz konusu amonyum sülfat gübresinin 14 ay gibi çok uzun bir süre gemi üzerinde bekletilmesi nedeniyle malın nem oranının yükseldiği ve azot kaybına uğradığı, bunun da beklenen bir sonuç olduğu,

sözleşmeye göre yükleme limanındaki miktar ve malın özelliklerine dair yapılan analiz ve tespitlerin her iki taraf için de bağlayıcı olduğu, yükleme limanında 03.10.2008 tarihinde uluslararası Inspektorate tarafından yapılan analiz sonucunda, malın sözleşmede belirtilen spesifik özelliklerine uygun olduğu, malın kekleşmiş olması hususunun 14 ay gemi üzerinde uygun olmayan koşullarda beklemesinin doğal bir sonucu olduğu,

bu nedenle davacının gönderilen amonyum sülfat gübresindeki azot oranının % 21'in altında ve sözleşmedeki şartları taşımadığı iddiasının yerinde olmad yapılan bildirime rağmen firmanın boşaltım yönünden herhangi bir başvurusunun olmadığının belirtildiği, 17.10.2008 tarihinde saat 08,00 ile başlayan sürastarya süresinin 05.12.2008 tarihinde toplam 50 gün sonrasında taşıyan ve taşıtanın kendi inisiyatifi ile sonlandırılmadığı, bu nedenle sürastarya süresinin 50 gün olduğu, taraflar arasındaki sözleşmelerde sürastarya süresinin günlük 1.800 dolar olarak belirlendiği,

bu durumda davacının dava tarihi olan 03.11.2008 tarihi itibariyle 90.000 USD (140.427,00 TL) ve ıslah tarihi olan 04.02.2009 tarihi itibariyle 147.843,00 TL talep edebileceği anlaşılmakta ise de, ıslahın ayrı bir dava olmadığı, karşı davada ancak karşı dava tarihi olan 14.11.2008 tarihine kadar gerçekleşen süre için sürastarya ücreti talep edebileceği gerekçesiyle, asıl davanın reddine, karşılık davanın kısmen kabulüne, 78.639,12 TL'nin 10.000,00 TL'sinin karşı dava tarihi olan 14.11.2008 tarihinden itibaren, bakiye kısmın ıslah tarihi olan 04.02.2009 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davacı karşı davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, taraflar arasında yapılan sözleşmenin inceleme raporu başlıklı bölümünde yükleme limanında bağımsız denetçi tarafından belirlenen malın miktar ve kalitesinin taraflar için bağlayıcı olacağının kararlaştırılmasına ve bu kapsamda düzenlenen denetleme raporu uyarınca, davaya konu emtianın sözleşmedeki koşulları taşıdığının anlaşılmasına, dava tarihi itibari ile menfi tespit isteminin de yerinde bulunmamasına göre, davacı karşı davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.