Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/2072 K.2013/20423

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 15.04.2011 tarih ve 2003/313-2011/71 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi asıl davada davacı-birleşen davada davalı ... Elektrik San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 12.11.2013 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı-karşı davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin 25302 nolu ihtira beratı, 076565 nolu marka tescili, 24302 nolu ihtira beratlarının sınai mülkiyet haklarına sahip olduğu, davalı... Elektrik Ltd. Şti.nin sınai mülkiyet hakkı müvekkiline ait olan ürünlerin kalitesiz benzerlerini üreterek piyasaya sürdüğünü, bu durumun İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2000/2438 diş sayılı dosyası ile tespit edildiğini, davalının bu eylemleri nedeniyle müvekkilinin maddi ve manevi zarara uğradığını ileri sürerek davalının müvekkilinin sınai mülkiyet haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturan eylemlerin men’ini, 10.000 TL manevi ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100 TL kâr kaybının haksız fiil tarihinden itibaren faizi ile birlikte tahsilini, hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının dayandığı İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'ndeki değişik iş dosyasında dava dışı müvekkilinin distribütörü olan Fransız "Telemecanige ve Merlin Gerin" firmasına ait SANXIN markalı ürünler üzerinde tespit yapıldığını, ürünler üzerinde bu markaların mevcut olduğunu, verilen ihtiyati tedbir kararının yanlış olduğunu, dava konusu elektrik kontaktörü ve yan parçalarının kullanıldığı tüm ana şalterlere ve yuvalara uyma zorunluluğunun olması nedeniyle aynı biçim ve boyutlarda olmasının zorunlu olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İşbu dava dosyası ile birleşen 2001/212 esas sayılı dosyasında, davacı ... Elektrik San. ve Tic. A.Ş. vekili, asıl davadaki iddialarını tekrarla, davalı ...Mühendislik A.Ş.'nin haksız rekabet ve haksız fiil oluşturan eylemlerin men’ini, 10.000 TL manevi, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100 TL kâr kaybının haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile tahsilini, hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının dayandığı İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'ndeki değişik iş dosyasında dava dışı müvekkilinin distribütörü olan Fransız "Telemecanige ve Merlin Gerin"firmasına ait SANXIN markalı ürünler üzerinde tespit yapıldığını, ürünler üzerinde bu markaların mevcut olduğunu, verilen ihtiyati tedbir kararının yanlış olduğunu, dava konusu elektrik kontaktörü ve yan parçalarının kullanıldığı tüm ana şalterlere ve yuvalara uyma zorunluluğunun olması nedeniyle aynı biçim ve boyutlarda olmazının zorunlu olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İşbu dava dosyası ile birleşen 2003/623 esas sayılı dosyasında, davacılar ...Mümessillik Ltd. Şti. ve ...Elektrik Ltd. Şti. vekili, müvekkillerinin uzun yıllardır, üretici firma ile yapılan distrübütörlük anlaşması çerçevesinde uluslararası marka tescili sahibi bulunan SANXIN markalı ürünlerin ithalatını ve yurt için dağıtımı işi ile uğraştığını, piyasada haklı bir tanınmışlığa ulaştığını ve aranır hale geldiğini, davalı ... Elektrik San. ve Tic.

A.Ş.'nin haksız olarak İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'ndeki değişik iş sayılı dosyasında müvekkili iş yerinde SANXIN markasını taşıyan ürünler üzerinde inceleme yapıldığını ve haksız olarak ihtiyati tedbir kararı verildiğini, müvekkilinin Şişli 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2001/8 D.

İş nolu dosyasında tarafların ürünlerinin benzer olmadığına ilişkin rapor alındığını, davalının bu eylemi nedeniyle müvekkilinin maddi ve manevi zarara uğradığını ileri sürerek davalının haksız rekabet eyleminin men’ini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla toplam ...Mümessillik Ltd. Şti. için 110.000 TL maddi ve 75.000 TL manevi tazminatın, ...Elektrik Ltd.

Şti. için 40.000 TL maddi ve 25.000 TL manevi tazminatın faizi ile tahsilini, hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin dünya çapında tanınmış bir firma olduğunu, müvekkilinin kanun ve yasalardan doğan haklarını korumak amacıyla davalı aleyhine haklı davalar açtığını ve haklılığının tespit edilerek ihtiyati tedbir kararı alındığını, davacının kötü niyetli olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2004/2438 D. İş sayılı dosyasına sunulan delillerden davacı ... Elektrik San. ve Tic. A.Ş.'nin şikayeti üzerine ...Elektrik Ltd. Şti.'ye ait işyerinde yapılan arama sonucu 11/10/2000 tarihinde taklit kontaktör, termik röle, yardımcı kontak, mini kontaktör, ışıklı buton, mandal buton, anahtarlık bulunduğu tespit edilerek yediemine verildiği, alınan bilirkişi raporunda el konulan ürünlerin davacının patent konusu ürünleriyle renk, boyut, dizayn olarak benzer olduğunun belirtilmesi üzerine, mahkemece 24/11/2000 tarihinde toplama kararı verildiği, daha sonra Beyoğlu

./.

-3-

Cumhuriyet Savcılığı'nın 26/10/2000 tarihli ve 2000/32093 sayılı kararı ile ürünlerin taklit olmadığı belirtilerek takipsizlik kararı verildiği gibi Şişli 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2001/8 D.

İş dosyasında alınan 22/01/2001 tarihli bilirkişi raporunda sunulan ürünlerin davacıya ait 2 adet ihtira beratı kapsamında kalmadığı, kaldı ki ihtira beratlarından birinin iptal edildiği, diğerinin ise "korumalı bir elektrik şalterleme cihazı ve bu cihazı bir yere tespite mahsus düzen" isimli buluşun da "ısıdan korumalı bir elektrik cihazı" ile ilgili olduğu, bu cihazın iki parçadan oluştuğu, bir kontaktör ve bir roleden ibaret olduğu,

karşı taraf ürünlerinin ise bu iki ayrı gurubu bir sistem olarak ele almadıkları, teknik zorunluluk nedeniyle aynı form ve boyutta üretildikleri SANXIN markasının ürün ve ambalajda iltibasa yer vermeyecek şekilde kullanıldığının belirtildiği, 19/03/2001 tarihli 2001/10 D.İş kararıyla daha önce verilen tedbir kararının kaldırıldığı, davalıların yetkili acentelik sözleşmesi sunduğu, yakalanan ürünlerin davacının ihtira beratı konusu üründen farklı olduğu ve markalar arasında da iltibasa yol açıcı benzerlik bulunmadığının tespit edildiği,

haksız el koyma ve tedbir nedeniyle davalının uğradığı zararın haksız fiil ve sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince tazmini gerekir ise de, davacılardan ...Elektrik İç ve Dış Tic. Ltd. Şirketi'ne karşı alınmış bir tedbir kararı söz konusu olmadığı gibi ürünleri de toplatılmadığı, ...Mümessillik Tic. ve San. Ltd.

Şirketi'nin defter kayıtlarına göre uğradığı zararın 93.593,38 TL olduğu, ancak bu zararın gerçekleşmesinde ekonomik krizin yarı yarıya etkili olduğu ve tazminatın 46.796,69 TL olabileceğinin bilirkişi raporu ile tesbit edildiği, tedbir kararının 24/11/2000'de verilip, 19/03/2001'de kaldırılmış olduğundan 4 ay müddetle satışların yapılamadığı, aynı dönem Türkiye'de derin bir ekonomik kriz de söz konusu olduğundan bilirkişi raporunda 3 yıllık dönem üzerinde değerlendirme yapılmasının hatalı olduğu,

davada gerçek zararın tespiti mümkün olmadığından BK 42, 43. maddeleri dikkate alınarak takdiren 35.000 TL maddi tazminat ile 15.000 TL manevi tazminatın davalı ... Elektrik San. ve Tic. A.Ş.'den alınarak bu davacıya ödenmesine karar vermek gerektiği gerekçesiyle asıl davanın reddine, birleşen 2001/212 esas sayılı davanın da reddine, birleşen 2003/623 esas sayılı dava yönünden ise davacılardan ...Elektrik Malzemeleri İç ve Dış Tic. Ltd.

Şti.'nin açtığı davanın husumetten reddine, davalının almış olduğu tedbir kararı nedeniyle davacı ...Mümessillik İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin uğradığı zarar nedeniyle ve Borçlar Kanunu 42. ve 43. maddesi de dikkate alınarak takdiren 35.000 TL maddi, 15.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren hesaplanacak en yüksek orandaki banka reeskont faiziyle davalıdan alınarak davacı ...Mümessillik İç ve Dış Tic Ltd.

Şti.'ye verilmesine, fazla taleplerin reddine, hüküm özetinin karar kesinleştiğinde masrafı davalıdan alınarak yüksek trajlı bir gazetede bir kez ilanına, haksız rekabete son verildiğinden haksız rekabetin men'ine ilişkin talebin konusu kalmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararı, asıl davada davacı-birleşen davada davalı ... Elektrik San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz etmiştir. 1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre asıl davada davacı ve birleşen davada davalı ... Elektrik San. ve Tic. A.Ş. vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

./.

-4-

2- Asıl davada davacı ve birleşen davada davalı ... Elektrik San. ve Tic. A.Ş. vekilinin işbu dava dosyası ile birleşen İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2003/623-2004/269 karar sayılı dosyası yönünden yaptığı temyiz itirazlarına gelince; işbu davada davacılar vekili, davalı ... Elektrik San. ve Tic. A.Ş.'nin haksız olarak İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2000/2438 D.

İş dosyasından müvekkillerine ait işyerinde tesbit yaptırdığını, alınan tedbir kararı nedeniyle ürünlerinin haksız toplatıldığını ve ticaretlerinin engellendiğini ileri sürerek haksız rekabetin önlenmesini, maddi ve manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Mahkemece, alınan bilirkişi raporları değerlendirilerek tedbir kararı 24.11.2000’de verilip 19.03.2001’de kaldırılmış olduğundan 4 ay müddetle ürünlerin satışlarının yapılamadığı, Türkiye’de o dönem derin bir ekonomik kriz olduğu, davacıların ticari defterlerinin kapanış kaydı yapılmadığından defter sahibi lehine delil oluşturma vasfının olmadığı, dolayısıyla gerçek zararın tesbitinin mümkün olmadığı gerekçesiyle BK'nın 42 ve 43. maddeleri uyarınca takdiren 35.000 TL maddi tazminatın davalıdan tahsili ile davacı ...Mümessillik Ltd.

Şti.'ne ödenmesine karar verilmiştir. Oysa tüm bilirkişi raporlarında hesaplamaya esas alınan 13.10.2005 tarihli bilirkişi raporunda ...Mümessillik İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin 2000,2001 ve 2002 yıllarına ait ticari defterleri incelenmiş, yevmiye ve envanter defterlerinin kapanış tasdikinin bulunmadığı ancak kayıtların defterlere uygun olduğu ve itibar edilebilir durumda olduğu belirtilerek satış hasılatı ve karlılık durumu yıllar itibariyle toplu olarak hesaplanmıştır.

Oysa davaya konu tedbirin 24.11.2000-19.03.2001 tarihleri arasında geçerli olduğu taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmayıp, davacı ...Mümessillik İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin anılan tarihler arasında tedbire konu ürünlerin satışını yapamaması nedeniyle uğradığı zararın belirlenmesi gerekir. Bu itibarla, mahkemece davacı ...Mümessillik İç ve Dış Tic. Ltd.

Şti.'nin ticari defter ve belgeleri üzerinde yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle davacı ...Mümessillik İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin tedbir kararından önceki ve sonraki satışları da değerlendirilerek tedbir kararının geçerli olduğu sürede şirketin zararının tesbiti, bu mümkün olmaz ise BK'nın 42. maddesi uyarınca tazminata karar vermek gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın ... Elektrik San. ve Tic.

A.Ş. yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.