Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/3073 K.2013/19725

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 51. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 08/12/2011 tarih ve 2010/500-2011/463 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 05/11/2013 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalılardan Plavdiv Moritime Ltd. Şti. vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili nezdinde taşıma sigorta poliçesiyle sigortalı emtianın Türkiye’den Hollanda’ya kusurlu şekilde taşındığını, bu hasardan davalı MMZ Onur Boru A.Ş’nin gönderen-yükleten, diğer davalıların taşıyan olarak sorumlu bulunduklarını, rücu koşullarının oluştuğunu ileri sürerek, 104.070.119.919 TL’nin faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Balkan & Black Sea Den. A.Ş vekili, müvekkilinin hiçbir zaman taşıma yapan ‘Trakia’ gemisine acentelik hizmeti vermediğini, husumet düşmediğini, esasen davanın reddinin gerektiğini savunmuştur.

Davalı Statü Gem. Kir. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, müvekkiline husumet düşmediğini, sigortalı emtianın taşınması için yükleme limanında taşıyana izafeten konişmento imzalamakla görevinin sona erdiğini, davanın TTK.nun 1167 nci maddesi uyarınca 1 yıllık hak düşürücü sürede açılmadığını, emtianın hasarlı şekilde yüklendiğini, bu hususun gemi kaptanınca ayrıca belirtildiğini, aynı zamanda hasarın emtianın mahiyetinden kaynaklandığını açıklayarak davanın reddini istemiştir.

Davalı Navigation Maritime Bulgare vekili, tahkim itirazında bulunarak davanın 1 yıllık hak düşürücü sürede açılmadığını, müvekkilinin yükün hasarlı şekilde teslim edildiğinin konişmentoya açıkça kayıtlandırdığını, taraflar arasındaki taşıma sözleşmesinin fios ve serbest istif/trim şartı uyarınca yükleme ve tahliyede meydana gelen yük hasarından sorumlu bulunmadığını, esasen tazminat isteminin miktarının fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı vekili, emtianın satıcısı olduğunu, alıcı ile bir sorumluluğunun bulunmadığını, dava dışı alıcının mal bedelini tam olarak ödediğini, davacının müvekkilinden bir talep hakkı olmadığını açıklayarak, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın reddine ilişkin verilen karar davacı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce “sigortalı emtianın bir kısmının yükleme öncesi hasarlı olduğu, sağlam olarak yüklenen bir kısım emtiadaki hasarın ise yükün sağlam şeritlerle bağlanmaması ile geminin ambar şekline uygun istiflenmemesinden kaynaklandığı,

buna göre istif hatasından dolayı meydana gelen zarar nedeniyle davalı taşıyanın nezaret görevini ihlal ettiği, bu nedenle yükleme ve istifi gerçekleştiren diğer davalı MMZ Onur Boru AŞ. ile birlikte müşterek kusurunun olduğu değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği” gerekçesiyle bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyularak alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, istif hatasından kaynaklanan zararda davalı taşıyanın nezaret görevini ihlal etmesi ve taşımanın FIOS kaydı ile yapılması nedeniyle yükleme ve istifin 2 numaralı davalı tarafından gerçekleştirilmesi sebebiyle davalıların hasardan sorumlu oldukları,

buna göre davalı taşıyanın %25, istiflemeyi yapan 2 nolu davalının ise %75 kusurlu olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 24.418,76 TL'nin 1 nolu davalının, 73.256,29 TL'nin 2 nolu davalının sorumluluğu altında olmak üzere toplam 97.675,05 TL'nin temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekillerinin tüm, davacı vekilinin ise aşağıdaki bent kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava, taşıma sigorta poliçesine dayalı rucuan tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş ise de, davacı vekili tarafından 04.11.2003 havale tarihli ıslah dilekçesi ile davaya konu taşımayı yapan gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tesis edilmesi de talep edildiği halde bu talep yönünden mahkemece olumlu veya olumsuz bir karar tesis edilmemiş olması doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

3- Ayrıca, 6762 sayılı TTK’nın 119/2. maddesi hükmüne göre, acentenin acentelikte bulunduğu veya akdettiği mukaveleden doğan uyuşmazlıklardan dolayı, ilgili kişilerin, acente aleyhine (müvekkili namına) dava açması mümkün bulunmaktadır. Bundan maksat, Türkiye Cumhuriyeti içinde merkez ve şubesi olmayan ticari işletmelerin takip ve dava edilmesindeki zorluğu ortadan kaldırmak ve hak sahibinin Türkiye’de mukim acente aracılığıyla hakkını istihsal etmesine imkan tanımaktır. Aksinin kabulü halinde, TTK.nun 119. maddesi hükmünü işletmek mümkün olmayacaktır. Dairemiz’in yerleşmiş içtihatları da bu doğrultudadır.

Dava dilekçesinde de davalı olarak Plovdiv Navigation Maritime Bulgare’ye izafeten Balkan And Black Sea Denizcilik Ltd. Şti. ve Statü Gemi Kiralama Ltd. Şti. gösterilmiş olup, mahkemenin de kabulünde olduğu üzere anılan şirketler acente olup haklarında bir hüküm de tesis edilmediğine göre lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.