Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2012/9668 K.2013/8013

Taraflar arasında görülen davada ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen ....03.2011 tarih ve 2011/46-2011/400 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin National Westminster Bank PLC Bankası'na ait 93957041 nolu hesaba ait Eldekler Ayak Büro Tur. Ltd. Şti. lehine Barnt Babam tarafından keşide edilmiş 30/.../2009 tarihli 881398 nolu ....000 TL bedelli çeke ilişkin olarak ciro eden Hacı ... ...'dan 09/.../2010 tarih ve 11134 yevmiye no.lu temlikname aldığını ve çekin alacaklısı haline geldiğini, çeki tahsil etmek için davalı bankanın ... Şubesi'ne teslim edildiğini, ancak daha sonra ilgili banka şubesince çekin kaybolduğu ve çeke ilişkin ödeme yapılamayacağının bildirildiğini, müvekkilinin çekten kaynaklı alacağını tahsil edemediğini, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ....000,00 TL maddi ve ....000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkil banka tarafından çekin tahsili için gerekli prosedürün işletilmiş olduğunu, ancak çekin muhabir banka aracılığı ile tahsile gönderildikten sonra swift mesajlarında da görüleceği üzere çekin muhabir banka Barclays Bank Plc London nezdinde işlem görmek üzereyken kaybolduğunun ileri sürüldüğünü, muhabir banka ile yapılan yazışmalardan sonra çek bilgilerinin geçersiz olması nedeniyle ödeme yapılmadığı bilgisinin alındığını, müvekkili bankanın herhangi bir kusuru bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre davaya konu edilen çekin koybolmasında davalı bankanın kusurlu bir hareketi ve sorumluluğu bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davaya konu çekin muhatabının yabancı banka olduğu ve bu çekin kaybolduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Bu durumda mülga ... 734/.... maddesi hükmüne göre çekin kaybedilmesi veya çalınması halinde alınacak tedbirler bakımından çekin ödeneceği memleket kanunlarının uygulanması gerekir. Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK)'nın .... maddesi hükmüne göre hakim, Türk Kanunlar İhtilafı Kuralları'nı ve bu kurallara göre yetkili olan yabancı hukuku resen uygular. Hakim, yabancı hukukun muhtevasının tespitinde tarafların yardımını da isteyebilir. Tüm araştırmalara rağmen, yabancı hukukun olaya ilişkin hükümlerinin tespit edilememesi halinde Türk Hukuku uygulanır.

Açıklanan yasal durum karşısında mahkemece, yabancılık unsuru taşıyan dava konusu çekten kaynaklanan işbu davada mülga ...'nın Kanunları İhtilafına ilişkin 731-735. madde hükümleri uyarınca, uygulanacak yabancı hukuk resen tespit edilerek, davacının davalı bankaya karşı dava açma hakkı bulunup bulunmadığının tespiti gerekirken,bu konuda bir araştırma yapılmadan Türk Hukuku'na göre karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.