Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/11201 K.2014/707

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 10.07.2012 tarih ve 2008/22-2012/156 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı E.Yayınevi Kitap Oyuncak Kaset İmlt. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin ilkokul öncesi ve ilkokul seviyesindeki çocuklar için kitap yazdığını, “Küçük Kuş”, “Anneler ve Yavruları”, "Nisan Biir” ve “Zıpzıp Kurbağa” isimli eserlerin müvekkiline aidiyetinin Kadıköy 10. Noterliğinin 09/02/1999 tarihli beyannamesi ile sabit olduğunu, davalıların “Küçük Kuş”un ismini “Kafesteki Küçük Kuş”olarak değiştirerek, diğer üç eseri de aynı isimle basarak, çoğaltıp piyasaya sürdüklerini ve eser sahibi olarak davalı Y..

Y..’ın gösterildiğini, müvekkilinin malî ve manevî haklarının ihlâl edildiğini, davalı şirketin hukuka aykırı fiili gerçekleştiren tüzel kişi olduğunu, Aygören Dirim'in ise şirketin ortağı ve münferit yetkilisi bulunduğunu belirterek davalıların tecavüzünün ref'ine, muhtemel tecavüzün men’ine, yasaya aykırı çoğaltılan nüshaların toplatılmasına, FSEK 68. maddesi ve FSEK 70/3 maddesine şimdilik 2.000 TL maddi tazminat ile 10.000 TL manevî tazminatın faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar Esin Yayınevi ve Aygören Dirim vekili, davacının talep hakkının zamanaşımına uğradığını, müvekkillere karşı ilk ihtarname tarihinin 24.02.1999 olduğunu, davaya konu kitapların yayın ve dağıtım hakkının 10.09.1998 tarihinde 15 yıllığına Y.. Y.. tarafından Müvekkili yayıncı şirkete devredildiğini, eserlerin telif bedelinin 07.01.1999’da eser sahibine ödendiğini, davacının eserleri müvekkili tarafından yayımı sonrasında kendi adına noterde tescil ettirdiğini, ilk ihtardan dokuz yıl sonra dava açılmasının kötüniyetli olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir. Diğer davalı, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı A. D.'in adı geçen davalı şirketin ortağı ve münferit yetkilisi bulunmasının şahsi sorumluluğunu doğurmayacağı, dosyaya sunulan 2003 tarihli kitaplarda yazar olarak Y..

Y..'ın isminin bulunduğu, davalılar tarafından sunulan ve uyuşmazlık konusu eserlerin basılmasıyla ilgili bilgilerin de yer aldığı fatura ve gider pusulalarının 07.01.1999, 23.02.1999, 26.02.1999, 27.11.1999 tarihli oldukları, davalılardan Y.. Y..'a telif bedelinin 07.01.1999 ve 27.11.1999 tarihlerinde ödendiği, Y.. Y.. ile Esin Yayınevi arasındaki sözleşme tarihinin ise 10.09.1998 olduğu, buna göre davacı kadar davalı Y..

Y..’ın da uyuşmazlık konusu eserlerin sahibi olması ihtimali bulunduğu, hem davacının hem de davalı Y.. Y..'ın eser sahibi sayılmaya ilişkin adi karineden yararlanabilecek durumda oldukları, ancak uyuşmazlık konusu eserlerden “Zıpzıp Kurbağa” ve "Nisan Biiir" isimli eserlerin davalı Esin Yayınevi tarafından yayınlamasından çok önce kamuya sunulduğu, R.

Yayınevi tarafından 1983 yılında “Zıpzıp Kurbağa” isimli eserin yayınlandığı, yine "Nisan Biiir" isimli eserin ise 1999 yılında müstear isim kullanılarak yayınlandığının anlaşıldığı, buna göre "Zıpzıp Kurbağa" ve "Nisan Biiir" isimli eserlerin davacıya ait olduğu, diğer iki eser bakımından kimin eser sahibi olduğu hususunda kesin bir yargıya varılamadığı, FSEK m. 54 dikkate alındığında, "Zıpzıp Kurbağa" ve "Nisan Biiir" isimli eserler bakımından, davalılardan E. Yayınevi ile Y..

Y.. arasında sözleşme bulunması veya intihalin davalı Y.. Y.. tarafından yapılmış olmasının davalı E. Yayınevini sorumluluktan kurtarmayacağı, "Zıpzıp Kurbağa" ve "Nisan Biiir" isimli eserler yönünden davacının maddi ve manevi tazminat talep koşullarının oluştuğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, davalılardan A.

D. hakkındaki davanın husumet nedeniyle reddine, davacıya ait “Zıp Zıp Kurbağa” ve “Nisan Biiir” isimli eserlere ilişkin olarak davanın diğer davalılar Esin Yayınevi ve Y..

Y.. yönünden kabulü ile adı geçen davalıların eserlere tecavüzünün tespiti ile ref'ine, muhtemel tecavüzlerinin menine, FSEK m.68 kapsamında 2.000 TL maddi tazminat ile takdiren 2.000 TL manevi tazminatın ilk basım tarihi olan 23.02.1999 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte davalılar E. Yayınevi ve Y.. Y..'dan tahsiline, hüküm özetinin ilanına karar verilmiştir.

Kararı, davalı E.Yayınevi Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davacı tarafça 5846 sayılı FSEK'nın 68. maddesi uyarınca talepte bulunulmasına ve mahkemece de bu şekilde hüküm tesis edilmesi nedeniyle taraflar arasında farazi sözleşme ilişkisi kurulmuş olacağından davanın 818 sayılı BK'nın 125. maddesi uyarınca 10 yıllık zamanaşımına tabi bulunmasına ve her ne kadar mahkeme kararında "Nisan Biir" adlı eserin 1999 yılında müstear adla yayınlandığı yazılı ise de,

bu eserin 2002 yılında davacı A.S. adı ile piyasaya sunulduğunun dosyada mevcut kitap örneğinden anlaşılmasına ve bu durumun neticeye müessir bulunmamasına, davalı tarafça sunulan faturanın da tek başına eser sahipliğini kanıtlamaya yeterli olmamasına göre, mümeyyiz davalı vekilinin aşağıdaki (2) nolu bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Ancak, dava konusu ''Zıpzıp Kurbağa'' isimli eserin 1983 yılında ve ''A.K.'' müstear adı kullanılarak umuma arz edildiği bilirkişi tarafından bildirilmiştir. Davalı tarafça sözkonusu eserin eser sahibinin davacı olmadığı savunulduğuna ve bilirkişi raporuna da bu yönde itirazda bulunulduğuna göre, dava konusu ''Zıpzıp Kurbağa'' adlı eserde yer alan ''A. K.'' müstear adının davacı A.S. tarafından kullanılıp kullanılmadığı, dolayısıyla bu eser nedeniyle davacının 5846 sayılı FSEK'nın 1/B-b, 8 ve 15/3. maddeleri kapsamında eser sahibi olup olmadığı hususu araştırılmaksızın sözkonusu eser bakımından da davanın kabulü doğru görülmemiş, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.