Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/1396 K.2013/19374

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 18.10.2012 tarih ve 2011/609-2012/476 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili ile dava dışı Gefco Taş. ve Loj. A.Ş. arasında bu şirketin Macaristan'dan Türkiye'ye taşınması işini üstlendiği otomobil yedek parçası cinsi emtiaların nakliyesini kapsayacak şekilde Blok Taşıyıcı Sorumluluk Poliçesi düzenlendiğini, emtiaların taşınması işinin davalı Tantürk Uluslararası Taşımacılık Ltd.

Şti. tarafından üstlenildiğini, diğer davalı tarafından taşınmak üzere 09.01.2009 tarihli CMR tahtında yola çıkan aracın Macaristan Gümrüğü’nden çıkmadan seyir halinde iken akü tesisatı ve plastik aksamlarının alev alması sonucu yanmaya başladığını, yangının dorseye sıçramadan söndürüldüğünü, mallarda hasar meydana gelmediğini, ancak acil ulaştırılması gereken 182 adet 866 kg emtianın yanan TIR'dan alınarak Charter uçak ile gönderilmek zorunda kalındığını, bu sefer için ekstra harcamalar yapıldığını, davalıların üstlenmiş oldukları nakliye işini zamanında gerçekleştirememeleri nedeniyle müteselsilen sorumlu olduklarını ileri sürerek,

16.299,14 Euro’nun faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, taşımanın makul sürede gerçekleştirildiğini, ilk CMR belgesinin davacının sigortalısının talimatı ile iptal edilip yeni bir CMR belgesi düzenlendiğini, gecikme söz konusu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, gecikme sebebi ile sorumluluğun oluşabilmesi için CMR 17. maddesindeki düzenleme uyarınca taşımanın gerekli olan sürede tamamlanmamış olması, bu gecikmeden dolayı hak sahibi olan kişinin zarara uğramış olması gerektiği, ancak somut olayda gecikmenin 09.01.2009 tarihinde meydana gelen yangın nedeni ile araç değiştirilmesi ve 09.01.2009 tarihli ilk taşımaya konu evrakın iptal edilip yenilenmesi nedeniyle taşıyıcının elinde olmayan nedenlerden meydana geldiği,

bu gecikmeden taşıyıcının sorumlu tutulamayacağı, yol ve hava şartlarına göre bir veya üç günlük gecikmenin makul kabul edilmesi gerektiği, 13.01.2009 tarihinde yola çıkan aracın 15.01.2009 tarihinde Erenköy Gümrüğü’ne vardığı ve taşımanın makul sürede yapıldığı, ilk yükleme tarihi olan 09.01.2009 tarihi itibari ile Erenköy Gümrüğü'ne varış tarihi olan 15.01.2009 tarihi itibari ile üç günlük bir gecikme var

ise de bu gecikmenin taşıma evrakının iptali ile aracın yola bir gün geç çıkmasından kaynaklandığı, davalı taşıyıcı tarafından makul sürenin aşılmadığı, ilk sözleşmeye göre 2 günlük bir gecikme var görünüyor ise de bu durum taşıma evrakının yenilenmesinden kaynaklandığından davalı taşıyıcının sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, taşıma akdinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, taşımanın makul sürede yapıldığı, gecikme olduğu kabul edilse dahi bu gecikmenin araçta çıkan yangın nedeniyle araç değiştirilip ilk taşıma evrakının iptali ve taşıma evrakının yenilenmesinden kaynaklandığı, davalı tarafından makul sürenin aşılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak somut olayda dava konusu edilen bedel, nakliye başladıktan sonra araçta çıkan yangın nedeniyle alıcı firmanın üretiminin durmasını önlemek amacıyla yapılmak zorunda kalınan charter uçak taşıması ve buna bağlı yapılan ilave masraflardır. Dava konusu taşıma dava dışı sigortalı Gefco Taş. Loj. A.Ş’nin sorumluluğunda Macaristan’dan Türkiye’ye Lear Otomotiv Ltd. Şti’ne taşınan oto yedek parçaları ile ilgilidir.

Tarafların kaşe ve imzalarını taşıyan sözleşmede “aracın seyir halinde yaşayacağı ve yükün teslim süresini etkileyecek herhangi bir aksilik veya gümrük adresinde yaşayacağı beklemelerin derhal bildirilmesi gerekmektedir. Aksi halde varış süresinde aksama sorumluluğu firmanıza ait olacaktır.” hükmüne yer verilmiştir.

Taraflar arasındaki e-posta yazışmalarından aracın yanmasından sonra durumun sigortalı Gefco A.Ş’ye haber verildiği, davalıların yanan araç yerine yeni bir TIR veya çekici ile sevkiyatı tamamlama teklifi getirmemesi nedeniyle sigortalı Gefco A.Ş’nin “alıcı Ford fabrikasının bir günlük duruş maliyetinin çok yüksek olacağını” davalılara bildirerek böyle bir zararın önüne geçmek için emtianın bir kısmının charter uçak ile taşınmasını önerdiği, davalıların da bunu kabul ettiği anlaşılmaktadır.

CMR hükümlerine göre, taşımacı, teslim aldığı andan teslim edinceye kadar eşyanın maruz kaldığı ziyadan, hasardan veya teslimdeki gecikmeden sorumlu olduğu gibi, taşıma engeli ile karşılaştıktan sonra gerekli önlemleri almamasından doğan zararlardan da sorumlu olacaktır.

Dava konusu taşıma 09.01.2009 tarihli CMR senedi tahtında başlamasına rağmen araçta çıkan yangın sonucu durmuş, davalıların yanan araç yerine yeni bir TIR veya çekici ile sevkiyatı tamamlama teklifi getirmemesi nedeniyle sigortalı Gefco A.Ş’nin talebi üzerine 60 kap emtiadan ayrılan 5 kap emtia 13.01.2009 tarihinde charter uçak ile taşınmış, ekstra charter uçak masrafı ve buna bağlı ek masraflar yapılmak zorunda kalınmıştır.

Bu itibarla mahkemece, 09.01.2009 tarihinde başlayan dava konusu taşımanın araçta çıkan yangın nedeniyle durduğu, ilk düzenlenen CMR belgesinin iptal edildiği, geciken değil duran bir taşıma olduğu nazara alınarak yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde davalıların sorumluğunun değerlendirilmesi gerekirken taşımanın makul sürede gerçekleştirildiği kabul edilip, somut olayda uygulanması mümkün olmayan gecikme hükümlerine göre değerlendirme yapılarak sonuca gidilmesi doğru görülmeyip bozmayı gerektirmiştir.