Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/15522 K.2014/71

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 27. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 25.02.2013 tarih ve 2011/245-2013/38 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ile davalı Y.. A... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, muhatabı davalı Halk Bankası şubesi olan ve hesap sahibi tarafından dava dışı T. Lojistik Hizm. Tic. A.Ş. lehine keşide edilen, 24.09.2010 vade tarihli, 17.682,80 TL meblağlı çekin müvekkili lehine tam ciro ile ciro edilip, kendisine teslim edilmek üzere kuryeye verildiğini, kuryenin 06.09.2010 tarihinde almış olduğu çeki düşürerek kaybettiğini, durumun davalı Halk Bankası A.Ş. S.

Şubesine bildirildiğini, ayrıca mahkemeden alınan ödeme yasağı kararının da davalı muhatap bankaya 29.09.2010 tarihinde faks yolu ile 30.09.2010 tarihinde ise elden takipli müzekkere ile bildirildiğini, ancak dava konusu çekin, müvekkil firmanın cirosu olmadan kötüniyetli şahıslar tarafından cirolanarak davalı Yapı Kredi Bankası aracılığı ile takasa sunulup tahsil edildiğini, davalı bankaların gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek, müvekkili şirketin cirosunu içermeyen, ciro silsilesi bozuk olan, hamili meşru olmayan çeki ödeyerek müvekkilinin zarara uğramasına neden olduklarını ileri sürerek,

17.682,80 TL'nin 28.09.2010 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı T.. A.. vekili, müvekkili bankanın yasaların kendisine vermiş olduğu görev ve yükümlülük doğrultusunda hareket ederek provizyonu verdiğini, bu nedenle bankalarına herhangi bir kusur atfedilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalı Y.. A... vekili, müvekkili bankanın, muhatap banka konumunda bulunmaması nedeniyle kendisine husumet yöneltilemeyeceğini, müvekkilinin üzerine düşen dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirdiğini savunarak, davanın usulden ve esastan reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, dava dışı F. Endüstri Ürünleri Ticaret A.Ş. tarafından T. Lojistik Hizm. Tic. A.Ş. lehine keşide edilen ve T. Lojistik Hizm. Tic. A.Ş. tarafından da davacı lehine tam ciro ile ciro edilen davalı Halk Bankası S.

Şubesi’ne ait 24.09.2010 keşide tarihli, 17.682,80 TL bedelli çekin 06.09.2010 tarihinde düşürülmek suretiyle kaybedildiği, söz konusu çekin daha sonra davacı şirketin cirosu olmaksızın tedavül ettiği ve son hamili Savaş Çakıcı tarafından davalı Y. ve K. Bankası A.Ş. şubesine ibraz edilerek takas yoluyla 28.09.2010 tarihinde tahsil edildiği, ciro silsilesinin bozuk olduğu açıkça anlaşılan çekin davalı Yapı Kredi Bankası ve takas yetkililerince, protokol hükümleri doğrultusunda kontrol edilmediği,

bozuk olan ciro silsilesinin görülmediği ve ciro silsilesi bozuk olan bir çekin yasal olmayan hamile ödenmesi sonucunda çekin gerçek ve yasal hamili olan davacının zarara uğramasına neden olunduğu, davalı Y.. A..’nin bu nedenle davacının uğradığı 17.682,80 TL zararı tazmin etmesi gerektiği, çekin tahsil amacıyla muhatap bankaya değil diğer davalı Y.

K. Bankasına takas yoluyla tahsil için ibraz edilmesi dolayısıyla muhatap bankanın çek üzerinde fiili ve fiziki olarak inceleme imkanının bulunmaması nedeniyle, çekin yasal olmayan hamile ödenmesinde davalı T. Halk Bankası A.Ş’nin herhangi bir kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle, davalı Türkiye Halk Bankası A.Ş. hakkındaki davanın reddine, davalı Y..

A... hakkındaki davanın kabulü ile 17.682,80 TL'nın işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı bankadan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ile davalı Y.. A... vekili temyiz etmiştir. 1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı Y.. A... vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince, dava, takas yoluyla üçüncü kişi tarafından tahsil edilen çekten dolayı alacak istemine ilişkin olup mahkemece yazılı gerekçeyle muhatap banka yönünden davanın reddine, diğer davalı Y.. A... yönünden ise davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından yayınlanan Bankalararası Takas Odaları Merkezi Yönetmeliği ve takas sistemine katılan bankaların imzaladıkları protokol hükümleri muhatap bankanın sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır.

Bu itibarla muhatap bankanın çek üzerinde fiili ve fiziki olarak inceleme imkanının bulunmaması dolayısıyla çekin meşru hamiline ödenmemesinde bir kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle, muhatap banka yönünden davanın reddine karar verilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

Öte yandan, taraflar arasındaki uyuşmazlık bankacılık işleminden kaynaklanmakta olup ticari iş mahiyetinde bulunduğundan mahkemece davacı yararına talep gibi ticari işler için geçerli avans faizine hükmedilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesi de doğru olmamış, kararın bu nedenle de davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.