Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2013/5804 K.2013/17007

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 32. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 04.10.2012 tarih ve 2012/80-2012/166 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili tarafından davalı bankanın...Şubesi'ne yatırılan toplam 31.500,00 TL mevduat alacağının davalı bankadan tahsili ile, alacağa vadeli mevduatın yenilenme tarihi olan 15/12/1999 tarihinden vade tarihi olan 18/01/2000 tarihine kadar %78 akdi faiz, vade sonundan fiili ödeme tarihine kadar ise akdi faiz olan %78'den aşağı olmamak üzere temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın husumet, derdestlik, dava şartı eksikliği, zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönlerinden reddi ile haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca 13.10.2011 tarihli celsede, yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın 114/g maddesi uyarınca yargılamanın sürdürülmesi için gerekli tebligat, diğer işlemler ve dayandığı delillere ilişkin Adalet Bakanlığı'nca yayınlanan tarifede belirlenen asgari giderleri yatırması için davacı vekiline usulüne uygun ihtarat yapılıp kesin süre verildiği, davacı vekilinin usulüne uygun verilen kesin süreye ve ihtarata rağmen belirlenen avansı yatırmadığı, geçerli bir mazeret de sunmadığı, 6100 sayılı HMK'nın 114 ve 115. maddelerinin 01.10.2011 tarihi itibariyle açılacak ve derdest tüm davalarda derhal uygulanması gerektiği gerekçesiyle davanın dava şartları yokluğundan usulen reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, mevduat hesabından kaynaklı alacak istemine ilişkindir. 01.10.2011 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun harç ve avans ödenmesi başlıklı 120. maddesine göre, “Davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.

Avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması hâlinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir.” Anılan Kanunun 114. maddesinin “g” bendinde, gider avansının dava şartlarından olduğu belirtilmiştir. Dava şartlarının incelenmesini düzenleyen 115. maddesinde “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.

Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder. Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez.” denilmiştir. Kanunun 448. maddesinde ise, kanun hükümlerinin, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanacağı belirtilmiştir.

Adalet Bakanlığı tarafından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 120. maddesi gereğince hazırlanan Gider Avansı Tarifesi ile buna ilişkin tebliğ, 30 Eylül 2011 tarih ve 28070 sayılı Resmi Gazete’de yayınlamıştır. 01 Ekim 2011 tarihinden itibaren yürürlüğe giren Tarifenin 3. maddesinde, gider avansının, her türlü tebligat ve posta ücretleri, keşif giderleri, bilirkişi ve tanık ücretleri gibi giderleri kapsadığı belirtilmiş.

4. maddesinde, taraf sayısı, tanık sayısı, başvurulan deliller (keşif gideri, bilirkişi ücreti vs.) gözetilerek belirlenen tahmini yargılama giderinin, gider avansı olarak önceden yatırılması amaçlanmıştır. Tarifenin 6. maddesinde de tarifenin yürürlüğe girmesinden önce açılmış olan davalarda, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 120. maddesinin ikinci fıkrasına göre gider avansı ikmal ettirileceği belirtilmiştir.

Dava şartı olan gider avansına ilişkin düzenlemelerin uygulanıp, kesin mehile rağmen süresinde ödenmemesi nedeniyle, davanın usulden reddedilebilmesi için, yargılamanın geldiği aşamaya göre, hakimin kesin vicdani kanaatinin oluşması için hangi delillere ihtiyaç duyulduğu ve bu delillerin elde edilmesi için gereken masraflar gerektiğinde ayrıntısı ile belirtilmeli; bunlar da gösterilmek suretiyle verilen kesin mehile rağmen gider avansının ödenmemesi durumunda, davanın, dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilebileceği gözetilmelidir.

Temyize konu davada; 19.06.2012 tarihli duruşmada mahkemece “takdiren 1.000,00 TL gider avansı muhtemelen müzekkere masrafı ve diğer masraflara binaen" yönünde ara karar tesis edilmiş ve verilen süre içinde ara karar gereği yerine getirilmemiş ise de kurulan ara kararda gider avansını gerektirecek masraf kalemleri tarifede belirtilen hususlar dikkate alınarak ayrıntılı belirtilmediğinden kesin mehle uyulmaması davanın reddini gerektirmez. Bu itibarla, anılan yasanın şeklen uygulanıp sadece miktar olarak belirtilen gider avansının, verilen kesin sürede ödenmemiş olması nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.