Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/1096 K.2014/9042

Taraflar arasında görülen davada ...1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 21/05/2013 tarih ve 2011/233-2013/218 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı bankanın 30829 hesap nolu müşterisi olduğunu, tarafından keşide edilen Z 0021269 nolu 2500.00 TL bedelli çekin ödeme gününde hesabında yeterli para olmasına rağmen takas merkezince karşılıksız olarak muamele görüp arkasının yazdırıldığını, çekin karşılıksız kalması nedeniyle ilgili banka şubesiyle görüştüğünde sistemsel bir problem nedeniyle yanlışlığın yapıldığını belirtip hatanın düzeltildiğini beyan ettiklerini, ancak bu olay nedeniyle siyasi hayatı ve ticari itibarının zedelendiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 10000.00 TL maddi, 10000.00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davaya konu çekin sistemsel bir hata nedeniyle karşılıksız muamelesi gördüğünü, ancak davalının düzeltme hakkını kullanması nedeniyle çek bedelinin hamile ödenerek hatanın Merkez Bankası'na bildirildiğini, davanın olayın üzerinden geçen uzunca zaman sonrasında kötü niyetle açıldığını, davacının herhangi bir maddi veya manevi kaybının olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davacının maddi tazminata esas olacak nitelikte zararın varlığını ispatlayamadığı, ancak davalının hatası nedeniyle çekin karşılıksız kalıp Merkez Bankası kayıtlarına işlenildiği, davacının bu nedenle ticari faaliyetlerinin olumsuz etkilendiği, çevresindeki kişilerce bu durumun alay konusu yapılması nedeniyle davacının üzüldüğü gerekçesiyle maddi tazminat isteminin reddine, davalının yerel bir gazetede yayımlanmak suretiyle özür dilemesine ve 5000.00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Mahkemece, davacı tarafından talep edilen manevi tazminat kısmen kabul edilmiş, ayrıca davalı bankanın davacıdan yerel bir gazetede yayınlanmak suretiyle özür dilemesine karar verilmiştir. 818 sayılı BK'nın 49. maddesinde (6098 sayılı TBK'nın 58. maddesi) hakimin tazminatın ödenmesi yerine diğer bir yaptırıma veya ilave bir yaptırıma karar verebileceği gibi saldırıyı kınayan bir hüküm de kurabileceği öngörülmüştür.

TMK'nın 4. maddesinde ise yasanın takdir hakkı tanıdığı durumlarda hakimin somut olaydaki olguları gözeterek hak ve adalete göre karar vereceği belirtilmiştir. Buna göre, hakimin davaya konu olan uyuşmazlıkların çözümünde, belirlenecek yaptırımın türünü serbestçe takdir edebileceği ancak bu yaptırımın somut olay itibariyle hak ve adalete de uygun olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Davaya konu edilen olayda, mahkemece istenen manevi tazminatın hüküm altına alınması ile hem hukuka aykırılık tespit edilmiş hem de davacı yararına manevi tazminata hükmedilmekle davacının tatmin duygusu giderilmiş bulunmaktadır.Somut olayın özelliği ve BK'nın 49/2. (TBK md 58) maddesindeki ölçüler esas alındığında, mahkemece ayrıca, davalı bankanın davacıdan yerel bir gazetede yayınlanmak suretiyle özür dilemesine karar verilmiş olması doğru görülmemiştir. Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, kararın belirtilen yönden HUMK’nın 438/7. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.