Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/17461 K.2015/6834

Hasımsız açılan davadan dolayı Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 15/07/2014 gün ve 2014/27-2014/222 sayılı hükmün Yargıtayca incelenmesi müdahiller K. Yatırım ve Tic. A.Ş. ve E.. A... vekili tarafından istenilmekle dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin B. B. Distribütörlük ve Ticaret A.Ş'den almış olduğu, adına ciro edilmiş olan 34 adet çekin zayi olduğunu, bu nedenle çeklerin ödenmemesi hususunda ödeme yasağı konulmasını ve çeklerin iptaline karar verilmesi talep ve dava etmiş olup yargılama sırasında bir kısım çeklerle ilgili davasından feragat ettiğini bildirmiştir.

Çek hamili olduğunu bildiren müdahiller vekilleri, iptali istenen bir kısım çeklerin kendilerinde bulunduğunu bildirerek, ödeme yasağının kaldırılarak davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece, davaya konu çekler hakkında Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde usulen gerekli ilanların yapıldığı, ilan süresi içinde çek hamili olduğunu bildiren müdahillerin mahkemeye başvurdukları; bir kısım çeklerin ise bankaya ibraz edildiği, ancak dava konusu diğer çekler yönünden ise mahkemeye başvuru yapılmadığı gerekçesiyle, dava konusu bir kısım çeki elinde bulunduran belli olmadığından, bu çeklerin zayi nedeniyle iptaline, feragat edilen ve bankaya ibraz edilen çekler yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, müdahiller K. Yatırım ve Tic. A.Ş. ve E.. A... vekili temyiz etmiştir.

Dava, çek iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davaya konu çeklerin yetkili hamili olan müvekkili tarafından zayi edildiğini ileri sürerek, çeklerin iptalini istemiş, mahkemece yapılan yargılama sonunda, açıklanan gerekçe ile davaya konu bir kısım çekin iptaline karar verilmiştir.

Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı, istirdat davası açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.

Nitekim TTK sistematiği ve Dairemiz yerleşik uygulaması da bu yöndedir. İlke temelinde; hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de; çek iptali davalarında yukarıda açıklanan bu prosedür gereğince, hasımsız şekilde açılan davaya çek hamili üçüncü kişilerin asli ya da fer’i müdahale imkanı mevcut olmayıp, ancak anılan usul gereğince hareket etme olanağı bulunmaktadır.

Yapılan genel nitelikteki bu açıklamalardan sonra somut olaya dönülecek olursa; mahkemece görülüp, sonuçlandırılan davada verilen hükmün, çek hamili olan üçüncü kişi tarafından temyiz edildiği, bu hali ile değinilen ilkeler ışığında, mümeyyiz çek hamilinin davada taraf sıfatının bulunmadığı ve esasen eldeki davanın tarafı olma imkanının da mevcut olmadığı, mahkemece çek hamilinin asli müdahillik isteminin kabulü yönünde kurulan ara kararın mümeyyiz çek hamili lehine usuli kazanılmış hak da sağlamayacağı anlaşılmakla, çek hamili K. Yatırım ve Tic.

A.Ş. ve E.. A... vekilinin temyiz isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.