Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2014/9781 K.2014/19987

Taraflar arasında görülen davada Düzce 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 08/10/2013 tarih ve 2011/440-2013/665 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı, kendisinin Güzel Yazı Kitabı isimli kitabın yazarı olduğunu, 2.7.2003 tarihinde davalı ve dava dışı Hayrullah Yıldız ile birlikte adi ortaklık sözleşmesi yaptığını, yazdığı kitapların basım, yayım ve pazarlanmasını için bu ortaklığı kurduklarını, diğer ortaklar tarafından 50.000 adet kitap satılmasına rağmen tarafına herhangi bir ücret ödenmediğini, bir süre bekledikten sonra 2004 yılında ihtar çekerek adi ortaklığı feshettiğini bildirdiğini, bunun üzerine diğer ortaklar tarafından hakkında caymanın geçersizliği için dava açıldığını, davanın lehine sonuçlandığını,

yargılamanın devam etmesi nedeniyle 100.000 kitabın satılamadığını ve depoda kaldığını, yargılama bitip, karar kesinleştikten sonra kitapların bulunduğu depoya gittiğini, davalı tarafından kitapların kamyona yüklendiğini gördüğünü, davalı hakkında suç duyurusunda da bulunduğunu ve aleyhine kamu davası açıldığını, davalı tarafından kitaplarının satılması nedeniyle maddi ve manevi zarara uğradığını ileri sürerek, 500.000 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında düzenlenen 02.07.2003 tarihli adi ortaklık sözleşmesinin 7. maddesi ile ortaklığın safi kârının, yapılmış her türlü masraf çıkarıldıktan sonra geri kalan miktar olduğunun kararlaştırıldığı oysa, kitapların basımı için anlaşılan A, Basım Yayın Kâğıtçılık San. Tic.

A.Ş'ye 155.000 adet kitabın basımı için ödenmesi gereken bedelin ödenemediği, bunun üzerine ilgili şirket tarafından adi ortaklık ve kefil M. K. aleyhine icra takibi başlatıldığı, takip sonucunda kitapların haczedildiği ve kefil M..K... yediemin olarak bırakıldığı, hatta borcun da kefil M..

K.. tarafından ödendiği, kitapların haczedilmesi nedeniyle bu kitapların satılıp gelir elde edilmesinin söz konusu olamayacağı, dolayısıyla bu kitaplardan herhangi bir gelir elde edilemediği yine, davacının daha evvel satılan 50.000 adet kitabın da bedelinin kendisine verilmediğini iddia ettiği ancak, buna ilişkin olarak da herhangi bir delil sunamadığı bu itibarla, taraflar arasında kurulan ve sonradan feshedilen ortaklıktan dolayı masraflar çıkıldıktan sonra kazanç elde edildiği hususunun davacı tarafça ispat edilemediğinden davacının davalıdan bir alacağı olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı temyiz etmiştir. Uyuşmazlık, davacının eser sahibi olduğu “Güzel Yazı Kitabı” isimli kitabın çoğaltma ve yayımı konusunda akdedilen ve bizzat kendisininde, davalı ve dava dışı H.. Y.. ile birlikte oluşturduğu adi ortaklık sözleşmesi kapsamında çoğaltılması nedeniyle bu ortaklığa sermaye olarak konulmayan söz konusu kitap üzerindeki telif hakkı ücret alacağının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, dava reddedilmiş ise de, 02.07.2003

tarihli adi ortaklık sözleşmesi adı geçen kitabın çoğaltma ve yayımlanmasına ilişkin neşir sözleşmesi niteliğinde olup, 818 sayılı BK'nın 373 vd. maddeleri uyarınca çoğaltma ve yayma haklarının davacının da ortağı bulunduğu adi ortaklığa devredilmiştir.

Anılan sözleşmede telif ücretinin süresiz ve bedelsiz olarak devredildiğine dair bir hüküm bulunmadığından söz konusu eser üzerindeki haklarının adi ortaklığa devri sebebiyle davacının hak ettiği telif ücretinin istenilmesine engel bir hal bulunmamaktadır.

Adi ortaklık tarafından eserin çoğaltılarak piyasaya sunulması nedeniyle ortaya çıkan durum ve bunun sonucu oluşan kar ve zarar hesapları 818 sayılı BK'nın 520 vd. maddelerindeki adi ortaklığın tasfiyesi sırasında nazara alınacak hususlar olup, yukarıda da belirtildiği üzere bu ortaklığa dahil olmayan telif bedelinin ayrıca talep edilmesinede herhangi bir usulsüzlük yoktur. Bu itibarla, mahkemece öncelikle telif ücreti alacağının belirlenmesi gerekir.

Öte yandan da ücret alacağının muhatabı olan adi şirketin bir ortağının da davacı olduğu ve kendi ortaklık payı kapsamında telif ücreti isteyemeyeceği davalının sorumluluğunun da sözleşmedeki payı ile sınırlı olacağı dikkate alınarak telif ücreti alacağı hakkında karar vermek gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile davanın reddi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.