Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/10645 K.2016/6938

Taraflar arasında görülen davada ... 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 09/03/2015 tarih ve 2013/183-2015/19 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ...... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkili ...

Kitapevi Yayın A.Ş'nin ... ... ...'ın "... ... ..." adlı eserinin mali haklarını varislerinden devraldığını, davalıların müvekkilinin izni olmaksızın haksız ve hukuka aykırı surette eseri kullandıklarını, davalı ...'ın, yayını hazırladığını, ...'nun ise eseri kurum yayınları olarak basıp çoğaltmak ve satışa arz etmek suretiyle haksız rekabet ortamı yaratıldığı ve telif hakkına tecavüzde bulunulduğunu, ayrıca ... ... ...'a ait özel eşyaların fotoğraflarının çekilmesi izninin ... ...'a verildiğini, fotoğrafların müvekkili ...

Kitapevinde kullanılmak üzere çekildiğini, davalılar tarafından yayınlanmasının müvekkilinin eserleri üzerindeki manevi haklara tecavüz ettiğini ileri sürerek, müvekkili şirket için 10.000,00 TL maddi tazminat, ... ... için 3.000,00 TL maddi tazminat ile ... ... için 5.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline, davalının TSE aykırı çoğaltılmış satışının ülke genelinde durdurulmasına, kararın gazete yayınlanmasına karar verilmesini, birleşen davada ise, davalı ...

Kurumunun adı geçen eserin müvekkilinden izinsiz olarak kitabı basıp, çoğaltıp satışa arz etmesi nedeniyle haksız rekabet ortamı yaratıldığından bu davalıdan da aynı miktarla maddi ve manevi tazminatın tahsilini talep etmiştir.

Davalılardan ... vekili, dava konusu eserin ... tarafından merhum ... ... ...'nın dergi ve gazetelerdeki (resimli 20.asıl mecmuası, ... ... Gazetesi ve Tarih ve Toplum Dergisi) neşirleri esas alınarak yeni bir düzenleme ile yayına hazırlanmış ...

08.12.2010 tarih 625/15 sayılı kararı ile sadece bir kez 2000 adet basıldığını, eseri yayınlayan olarak ... ve ... arasında 25.04.2011 tarihli ücret sözleşmesi bulunduğunu, kendisine giriş dışındaki 1-261 sayfalar için telif ücreti değil derleme ücreti ödendiğini, kitabın 2. Bölümü "Güller geçerken" ve 3. bölümü "perakende hatıralar" başlıklı nitelik dergilerde dağınık olarak yayınlanan yazılardan oluştuğunu, bu derlemenin FSEK 85. maddeye uygun olduğunu, yazarın ölümünden itibaren 10 yıllık sürenin geçtiğini, yazarın özgün düzenlenmesi ile derlenip yayına hazırlandığını, davacı ...

Yayın Evinin kitabın yayınlanmakta olduğundan haberdar olduğunu, bu konuda itirazda bulunmadığını, davacı ...'ın yazarın özel eşyaların fotoğraflarının çekilmesi iznine sahip olduğuna dair yazılı bir belge ibraz edilmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ..., davalıların adresinin ... olması sebebiyle ... FSHHM'nin yetkili olduğunu, ... ... ...'ın "... ... ..." adlı eseri sağlığında basılmış bir eser olmadığını, gazete ve dergilerde yayınlandığı hatıra yazılarından derlenmiş olup, yazarın ölümünden sonra hatıra yazıları ve mektupları 10 yıl geçtikten sonra yayınlanmasında kimsenin muvafakatinin alınmayacağının belirtildiğini, kitabın hazırlıkları sırasında ... Başkanı Prof. Dr. Ali Birinci ...

Kitap evi ile iletişim kurarak haber verildiğini, müvekkilinin eserin metnini derleme yoluyla yayına hazırlama, hazırlanan metin Türk Tarih Kurumuna yayınlanmak üzere sunulup, yayın çalışma kurulu gündemine girdikten sonra hakeme gönderildiği, hakemin olumlu görüşü üzerine ... Başkanlığı'nın yönetim kurulunun onayı ile basıldığını, bu nedenlerle telif haklarından kendisinin sorumlu olmadığını, davaya konu fotoğrafların ise, ...

Yayın Evi editörleri tarafından sağlandığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Birleşen davada davalı ..., ...

FSHHM'nin yetkili olduğunu, davaya konu olan eserin yazarın kaleme aldığı multelif gazete ve dergilerde yayınlanan hatıra yazılarının bir araya getirildiği FSEK 6/6 maddesi anlamında derleme eser niteliğinde olduğunu, davacının mirasçılarından aldığı iznin başkasının külliyat yapmasına engel teşkil etmediği sadece başkalarınca iltibas edilmesini önlemek olduğunu, yazıların mali haklarının yayını yapan gazete ve dergilere ait olduğundan yazarın mirasçılığının mali hakların devrine ilişkin sözleşme yapmasının da mümkün olmadığını,

ayrıca davacı ...'ın kendisi tarafından çekildiğini iddia ettiği fotoğrafların estetik değer içeren güzel sanat eseri niteliğinde olmadığını, ayrıca adı geçen davalının hak sahipliğini kanıtlayamadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi kurulu kök ve ek raporu, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, dava haksız fiile dayalı olduğundan ve kitabın satışa sunulduğu yer itibariyle mahkemenin yetkili olduğu, davacının 2009 yılında yayınlandığı kitap ile davaya konu olan kitap karşılaştırıldığında, davacının kitabında farklı olarak kitabın hazırlanması amacıyla ilgili giriş kısmına yer verildiği giriş kısmandan sonra yazarın hayat hikayesinin ayrı bir bölüm de anlatıldığı, anılar kısmına bundan sonra başlanıldığı, her bir anı başlığında anın daha önce yayınlandığı bilgisine yer verildiği,

davacı yayıncının kitabından farklı olarak davalının kitabının 2. ve 3. bölümlerinde yazarın dergilerde dağınık olarak yayınlanan yazılarından oluşan kısımlara da yer verildiği, resimli 20. asırda yer alan metinlerle kitaba esas alınan yeni tani yazılar arasındaki farklarda belirtildiği, bu nedenle davacının kitabında farklılık arz ettiği, FSEK'den kaynaklanan hakların ihlal edilmediği, dava konusu fotoğrafların ise, eser niteliği olmadığı,

alelade fotoğraflar olduğu bu çerçevede FSEK anlamında eser olmadığı ve davacının kitapta basılan fotoğrafları çeken kişi olduğuna dair yazılı bir delil bulunmadığı gerekçesiyle, her iki davacı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, asıl ve birleşen davada davacılar vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, asıl ve birleşen davada davacılar vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.