Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2015/9171 K.2015/12042

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 11/11/2014 tarih ve 2014/416-2014/433 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; müvekkilinin yapmış olduğu tekstil işleri karşılığında ...i'nin keşideci olduğu ...'nın 01.06.2013 keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli çeki lehtar sıfatıyla teslim aldığını, müvekkilinin iş yerinde ve evinde yapmış olduğu aramalara rağmen çeki bulamadığını, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/295 esas sayılı dosya ile çek iptali davası açtıklarını, davaya konu çekin davalı ... tarafından 07.06.2013'te bankaya ibraz edilerek arkasının yazdırıldığını ve ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin dosyasına başvurulduğunu, mahkemece istirdat davası açma konusunda kendilerine süre verildiğini, müvekkilinin davalıyı tanımadığı gibi hiç bir ticari ilişkisinin de olmadığını, ileri sürerek davaya konu çekin istirdadı ve davacının haklı hamil olduğunun tespiti ile çek bedelinin davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; dava konusu çekin zayi edilmiş olmadığını, davacı tarafından ciro edilerek ciro yoluyla müvekkiline gelmiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında dava konusu çekin davalıya verilmesini gerektiren bir ticari ilişkinin bulunmadığı, davacının bu çeki keşideci ...'ne yapılan satışların karşılığında aldığının sabit olduğu, davalının çek üzerinde hak sahipliğini kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile 30.000,00 TL'nin 11.313,23 TL'sine 04.11.2013 tarihinden itibaren, 18.686,77 TL'sine 27.12.2013 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesi uyarınca açılmış çek istirdadı istemine ilişkin olup, yargılama sırasında istirdadı istenen çek bedelinin ödenmiş olması sebebiyle istem, çek bedelinin istirdadı olarak değiştirilmiş, mahkemece, davalının çek üzerindeki hak sahipliğini kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. TTK'nın 792. maddesi uyarınca, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.

Buna göre, zayi olan çekin istirdadı istemine ilişkin iş bu davada ispat yükü davacıda olup, davacının, kendisinin yetkili hamil olduğunu, senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. Bu durumda, mahkemece, TTK'nın 792. maddesi uyarınca değerlendirme yapılması gerekirken, ispat yükünün davalıya yüklenerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.